این یعنی چه؟
درست زیر شقیقه‌ی شما عضله‌ی تمپورال قرار دارد. این عضله یک عضله‌ی جویدن قدرتمند است که فک پایین را بالا می‌کشد. اگر در طول روز دندان‌هایتان را می‌فشارید یا شب‌ها دندان‌قروچه می‌کنید، این عضله خسته میشود و دردی مبهم و فشارنده در شقیقه بر جای می‌گذارد. بیشتر شدن درد با جویدن غذای سفت، حرف زدن طولانی یا آدامس، این منشأ را به ذهن می‌آورد.
اما در سردرد تنشی، درد به شقیقه محدود نمی‌ماند؛ ناحیه‌ی وسیعی را از پیشانی تا پس‌گردن دربر می‌گیرد و از حرکت فک مستقل است. جزئیاتی که منشأ عضلانی را جدا میکند ساده است: اگر وقتی با انگشتتان روی شقیقه فشار می‌آورید همان درد آشنا دوباره بیدار میشود و وقتی دندان‌هایتان را می‌فشارید عضله‌ای را حس می‌کنید که در همان نقطه سفت میشود، به احتمال زیاد منشأ عضله است.
درد شقیقهای که پس از پنجاه‌سالگی شروع شود و از نوعی باشد که پیش‌تر هرگز تجربه نکرده‌اید، توجه جداگانه‌ای می‌طلبد. وقتی حساسیت روی رگ شقیقه، سوزش پوست هنگام شانه زدن مو، خسته شدن فک هنگام جویدن و ناچار شدن به وقفه، و تاری دید با هم باشند، ممکن است التهابی با منشأ عروقی مطرح شود. این تصویر از آن دست تصویرهایی نیست که بتوان منتظرش ماند.
درد شقیقه نشانه‌ی یک بیماری واحد نیست؛ هم می‌تواند منشأ عضلانی داشته باشد و هم ممکن است به یکی از انواع سردرد یا به مشکلی با منشأ عروقی مربوط شود. سرفصل‌های زیر وضعیت‌هایی هستند که بیش از همه همراه این درد نام برده می‌شوند.
علت‌های محتمل
در خانه چه کمکی میکند؟
- آدامس و غذاهای سفت و دیرجویده را چند روز کنار بگذارید؛ استراحت دادن به عضله نشان میدهد که درد به جویدن مربوط است یا نه.
- در طول روز گاه‌به‌گاه کنترل کنید که آیا دندان‌هایتان به هم می‌خورند یا نه؛ وقتی لب‌ها بسته‌اند، دندان‌های بالا و پایین باید از هم جدا بمانند.
- کمپرس ولرم روی شقیقه ممکن است عضله را شل کند؛ اما اگر روی رگ تورم یا حساسیت آشکاری که با لمس بیشتر میشود وجود دارد، گرما و ماساژ اعمال نکنید.
- اگر نیاز شما به مسکن از چند روز در هفته فراتر میرود، به جای بالا بردن دوز، منشأ درد را بررسی کنید؛ مصرف مکرر می‌تواند خود به علت جداگانه‌ای تبدیل شود که درد را ادامه میدهد.
- اگر بالای پنجاه سال دارید و درد شقیقه‌تان از نوعی است که پیش‌تر هرگز تجربه نکرده‌اید
- اگر روی رگ شقیقه تورم، قرمزی یا حساسیت آشکار هنگام لمس وجود دارد
- اگر دیدتان تار شده، دوبینی دارید یا در یک چشمتان سیاهی گذرا رخ داده است
- اگر هنگام جویدن فکتان خسته میشود و ناچار می‌شوید وقفه بدهید
- اگر همراه درد، تب، کاهش وزن بی‌دلیل یا درد پوست سر هنگام لمس وجود دارد
پرسش‌های متداول
- آیا درد شقیقهام از فشردن دندانها است؟
- تفکیک قطعی را معاینه انجام میدهد. با این حال درد با منشأ عضلانی نشانههای آشنایی دارد: آشکارتر بودن در صبحها، بیشتر شدن با خستگی و استرس در طول روز، بیدار شدن همان درد با فشار روی شقیقه و شدیدتر شدن آن هرچه غذای سفتتری جویده شود. صاف شدن سطح دندانها، رد دندان در کنارهی زبان و یک خط سفید در داخل گونه هم ممکن است همین جهت را نشان دهند.
- برای درد شقیقه به کدام پزشک مراجعه کنم؟
- اگر درد با نحوهی استفاده از فک تغییر میکند، با جویدن بیشتر میشود یا در کنارش صدا در مفصل فک، قفل شدن یا حساسیت دندانی وجود دارد، دندانپزشک نشانی مناسبی برای شروع است. اگر همراه درد، تهوع، آزار از نور، تغییر بینایی یا نشانههای عصبی هست، ارزیابی را نورولوژی انجام میدهد. در درد شقیقهای که بالای پنجاه سال تازه شروع شده باشد، باید همان روز مراجعه کرد.
- آیا پلاک شبانه درد شقیقهام را برطرف میکند؟
- پلاک شبانه برای محافظت از دندانها و مفصل فک در برابر بار شبانه به کار میرود و در کسانی که منشأ عضلانی درد با معاینه تأیید شده، ممکن است درد صبحگاهی را سبکتر کند. اگر تنها علت درد فشردن دندانها نباشد، ممکن است به تنهایی کافی نباشد. ساختن پلاک بدون انجام معاینه و فقط با نگاه به شکایت، ترتیب درستی نیست.
این محتوا جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین معاینه حضوری نیست. علائم میان بیماری‌ها مشترک‌اند و تشخیص تنها بالینی انجام میشود.