ایمپلنت زایگوماتیک چیست؟
ایمپلنتهای زایگوماتیک ایمپلنتهای بلندی هستند که وقتی استخوان کافی در فک بالا وجود ندارد، طوری گذاشته میشوند که تا استخوان گونه (زایگوما) برسند. طول یک ایمپلنت معمولی معمولاً ۸–۱۳ میلی‌متر است، اما طول ایمپلنت زایگوماتیک ۳۰ تا ۶۰ میلی‌متر است. حتی اگر استخوان فک بالا تحلیل رفته باشد، استخوان گونه معمولاً محکم و متراکم باقی می‌ماند و ایمپلنت از آن تکیه‌گاه می‌گیرد. ایمپلنت زایگوماتیک فقط در فک بالا به کار میرود.
پس از از دست دادن دندان‌ها، استخوان فک بالا به‌تدریج تحلیل میرود. در ناحیه عقب دهان، سینوس فک بالا به سمت پایین گسترش پیدا می‌کند. بیماری پیشرفته لثه و سال‌ها استفاده از دندان مصنوعی متحرک هم می‌توانند تحلیل استخوان را بیشتر کنند. در این حالت ایمپلنتهای معمولی اغلب ابتدا به پیوند استخوان و لیفت سینوس نیاز دارند و درمان ماه‌ها و گاهی بیش از یک سال طول می‌کشد. ایمپلنت زایگوماتیک می‌تواند داشتن دندان‌های ثابت را بدون این جراحی‌های اضافه ممکن کند.
چیدمان ایمپلنتها بر اساس تصویر برنامهریزی میشود. در روش کلاسیک، در هر طرف یک ایمپلنت زایگوماتیک و در جلوی دهان دو تا چهار ایمپلنت معمولی گذاشته میشود. اگر در جلو هم استخوان کافی نباشد، در هر طرف دو ایمپلنت زایگوماتیک گذاشته میشود که به آن «کواد زایگوما» می‌گویند. وقتی تحلیل استخوان فقط در یک طرف است، روش یک‌طرفه هم ممکن است. چیدمان هر چه باشد، ایمپلنتها در پایان با یک بریج ثابت یکپارچه به هم متصل میشوند.
ایمپلنتهای زایگوماتیک از اواخر دهه ۱۹۹۰ میلادی برای درمان تحلیل شدید استخوان فک بالا به کار می‌روند. در گزارش اجماع ITI در سال ۲۰۲۳، میزان بقای ایمپلنتها با میانگین پیگیری ۶٫۳ سال ۹۶٫۲٪ بود. یک مرور کاکرین در سال ۲۰۲۶ نشان داد که ایمپلنتهای زایگوماتیک در مقایسه با ایمپلنتهای معمولی که پس از پیوند استخوان گذاشته میشوند، احتمالاً کمتر شکست می‌خورند، اما احتمالاً عوارض بیشتری دارند. شایع‌ترین مشکل، سینوزیت است.
تکیه‌گاه
ایمپلنت علاوه بر استخوان فک بالا، از استخوان گونه هم تکیه‌گاه می‌گیرد.
محل استفاده
فقط در فک بالا و زمانی که استخوان برای ایمپلنت معمولی کافی نیست.
پیوند استخوان
معمولاً لازم نیست، پس درمان منتظر جوش‌خوردن پیوند استخوان نمی‌ماند.
دندان‌ها پس از جراحی
اگر ایمپلنتها بهاندازه کافی محکم بنشینند، بریج ثابت موقت را می‌توان بدون انتظار برای جوش‌خوردگی استخوانی نصب کرد.
نتایج بلندمدت
میزان بقای ایمپلنت ۹۶٫۲٪ پس از میانگین ۶ سال در یک مرور نظاممند در سال ۲۰۲۳.
ایمپلنت زایگوماتیک برای چه کسانی می‌تواند مناسب باشد؟
ایمپلنت زایگوماتیک زمانی در نظر گرفته میشود که استخوان فک بالا برای ایمپلنت معمولی کافی نباشد. تصمیم با بررسی هم‌زمان تصویر، وضعیت کلی سلامت شما و انتظاراتتان از درمان گرفته میشود.
تحلیل شدید استخوان فک بالا
اگر ارتفاع یا پهنای استخوان برای ایمپلنت معمولی کافی نباشد و به پیوند استخوان گسترده نیاز باشد.
پیوند استخوانی که موفق نبوده است
اگر پیوند استخوان قبلی شکست خورده باشد یا بخواهید از یک دوره طولانی پیوند استخوان پرهیز کنید.
ایمپلنتهای ازدست‌رفته در فک بالا
اگر ایمپلنتهای قبلی به دلیل تحلیل استخوان خارج شده باشند و استخوان کافی برای ایمپلنتهای جدید نمانده باشد.
دندان مصنوعی بالا که ثابت نمی‌ماند
اگر دندان مصنوعی فک بالای شما چون استخوان در طول سال‌ها تحلیل رفته دیگر سر جایش نمی‌ماند و دندان ثابت می‌خواهید.
استخوان گونه و فک بالا
تصویر، حجم استخوان گونه، استخوان باقی‌مانده در فک بالا و مسیری را که هر ایمپلنت طی می‌کند اندازه می‌گیرد.
سلامت سینوسها
هر نوع التهاب یا گرفتگی سینوسها ابتدا درمان میشود و در صورت نیاز نظر متخصص گوش و حلق و بینی گرفته میشود.
سلامت عمومی و داروها
دیابت کنترل‌نشده، برخی داروهای پوکی استخوان و سابقه پرتودرمانی در ناحیه سر و گردن می‌توانند برنامه را تغییر دهند.
سیگار و بهداشت دهان
سیگار بهبود را کند می‌کند. اینکه بتوانید هر روز زیر بریج را تمیز کنید هم بخشی از درمان است.
التهاب درمان‌نشده سینوس
جراحی تا زمان درمان سینوزیت فعال به تعویق میافتد.
استخوان کافی در فک بالا
اگر استخوان برای ایمپلنت معمولی کافی باشد، به ایمپلنت زایگوماتیک نیازی نیست.
محدودیت باز شدن دهان
جراحی نیاز دارد که دهان بهاندازه کافی باز شود و سلامت عمومی شما اجازه یک عمل طولانی‌تر را بدهد.
خطرها و محدودیت‌های احتمالی ایمپلنت زایگوماتیک
جراحی ایمپلنت زایگوماتیک گسترده‌تر از جراحی ایمپلنت معمولی است و به تجربه نیاز دارد. خطرهای شناخته‌شده در ادامه آمده‌اند؛ بیشتر آن‌ها با برنامهریزی دقیق و معاینههای منظم کاهش پیدا میکنند.
سینوزیت
شایع‌ترین مشکل است. مروری که مطالعات بلندمدت را با هم بررسی کرد، آن را در حدود ۱۴٪ بیماران طی ۵ سال گزارش کرد. با دارو یا جراحی گوش و حلق و بینی درمان میشود و به‌ندرت لازم است ایمپلنت خارج شود.
مشکلات لثه اطراف ایمپلنت
در محلی که ایمپلنت وارد دهان میشود، لثه ممکن است ملتهب شود یا تحلیل برود. تمیز کردن روزانه این خطر را کم می‌کند.
ارتباط بین دهان و سینوس
به‌ندرت بین دهان و سینوس سوراخی (فیستول دهانی-سینوسی) ایجاد میشود که باید بسته شود.
بی‌حسی
بی‌حسی موقت گونه یا لب بالا ممکن است رخ دهد و معمولاً ظرف چند هفته برطرف میشود.
از دست رفتن ایمپلنت
ممکن است ایمپلنت با استخوان جوش نخورد یا در طول سال‌ها از دست برود. در مرور بلندمدت، میزان سالانه از دست رفتن ایمپلنت حدود ۰٫۷٪ بود.
مشکلات بریج
ممکن است یک پیچ شل شود یا بریج ترک بردارد؛ این مشکلات معمولاً قابل تعمیر هستند.
عوارض جدی نادر
آسیب به ساختارهای مجاور مانند حفره چشم بسیار به‌ندرت گزارش شده است. برنامهریزی سهبعدی برای کاهش این خطر انجام میشود.
درمان با ایمپلنت زایگوماتیک چگونه انجام میشود؟
درمان معمولاً در دو مرحله با فاصله چند ماه انجام میشود: ابتدا جراحی و بریج ثابت موقت، سپس بریج نهایی پس از جوش‌خوردن ایمپلنتها با استخوان.
- 1
معاینه و تصویربرداری سهبعدی
دندانپزشک دهان، دندان‌های باقی‌مانده در صورت وجود، لثه‌ها و اکلوژن (نحوه جفت شدن دندان‌ها) را معاینه می‌کند. تصویربرداری سهبعدی (CBCT) فک بالا، استخوان‌های گونه و سینوسها را نشان میدهد. سابقه پزشکی و داروهایی که مصرف می‌کنید بررسی میشود.
- 2
برنامهریزی دیجیتال
تعداد، زاویه و مسیر ایمپلنتها روی رایانه برنامهریزی میشود. چیدمان ایمپلنتها و طرح بریج موقت در همین مرحله تعیین میشود.
- 3
آماده‌سازی
در صورت نیاز دندان‌هایی که قابل نگه‌داشتن نیستند کشیده میشوند و مشکلات لثه یا سینوس ابتدا درمان میشوند. نوع بیهوشی یا بی‌حسی بر اساس وضعیت سلامت شما انتخاب میشود.
- 4
جراحی
ایمپلنتهای زایگوماتیک معمولاً با بیهوشی عمومی یا آرامبخشی عمیق گذاشته میشوند. بر اساس برنامه، در جلوی دهان ایمپلنتهای معمولی هم گذاشته میشود.
- 5
بریج ثابت موقت
اگر ایمپلنتها هنگام جراحی بهاندازه کافی محکم بنشینند، در روزهای اول یک بریج ثابت موقت نصب میشود. به این کار بارگذاری فوری می‌گویند. در غیر این صورت نصب بریج به تعویق میافتد و ایمپلنتها ابتدا بهبود پیدا میکنند.
- 6
بهبود و جوش‌خوردگی استخوانی
جوش‌خوردن ایمپلنتها با استخوان معمولاً ۴–۶ ماه طول می‌کشد. در این مدت با بریج موقت غذاهای نرم می‌خورید و به‌طور منظم برای معاینه مراجعه می‌کنید.
- 7
بریج نهایی
پس از کامل شدن جوش‌خوردگی، قالب یا اسکن دیجیتال گرفته میشود و بریج نهایی ساخته میشود. پس از امتحان و تنظیم اکلوژن، بریج با پیچ ثابت میشود تا دندانپزشک بتواند آن را برای معاینه و تمیز کردن باز کند.
جایگزین‌های ایمپلنت زایگوماتیک
بسته به وضعیت استخوان و انتظاراتتان از درمان، این گزینه‌ها هم می‌توانند بررسی شوند.
ایمپلنت معمولی پس از پیوند استخوان و لیفت سینوس
ابتدا استخوان با پیوند تقویت میشود و ایمپلنتها پس از بهبود گذاشته میشوند. درمان طولانی‌تر است؛ سینوزیت در این روش کمتر گزارش شده است.
بریج کامل فک روی ایمپلنتهای زاویهدار (All-on-4 / All-on-6)
اگر در جلوی فک استخوان کافی باشد، ایمپلنتهای عقبی را می‌توان زاویهدار گذاشت تا از سینوس دوری شود.
ایمپلنت پتریگوئید
این ایمپلنتها از استخوان سخت انتهای فک بالا تکیه‌گاه می‌گیرند و در برخی برنامه‌ها به جای ایمپلنت زایگوماتیک یا همراه با آن به کار می‌روند.
ایمپلنت کوتاه
اگر ارتفاع استخوان فقط به‌طور متوسط کم شده باشد، ایمپلنت کوتاه ممکن است بدون پیوند استخوان کافی باشد.
اوردنچر متکی بر ایمپلنت یا دندان مصنوعی کامل
دندان مصنوعی متحرکی که به تعداد کمتری ایمپلنت تکیه دارد یا اصلاً ایمپلنت ندارد هم یکی از گزینه‌هاست.
ایمپلنت زایگوماتیک چگونه برنامهریزی و گذاشته میشود
برنامهریزی بر پایه تصویربرداری سهبعدی است. این تصویر ضخامت استخوان گونه، استخوان باقی‌مانده در فک بالا، وضعیت سینوسها و فاصله تا ساختارهای مجاور مانند حفره چشم را اندازه می‌گیرد. زاویه و طول هر ایمپلنت بر اساس همین اندازه‌ها انتخاب میشود.
در روش اولیه، ایمپلنت از داخل سینوس عبور می‌کرد تا به استخوان گونه برسد. امروزه مسیر ایمپلنت بر اساس شکل فک شما انتخاب میشود: ایمپلنت می‌تواند نزدیک دیواره سینوس یا کاملاً بیرون از آن عبور کند. در یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۴، سینوزیت زمانی که ایمپلنت از بیرون سینوس عبور می‌کرد کمتر از روش‌هایی گزارش شد که از داخل سینوس می‌گذرند.
چون ایمپلنتهای زایگوماتیک بلند هستند و با زاویه گذاشته میشوند، هرگز به‌تنهایی رها نمی‌شوند. آن‌ها همراه با ایمپلنتهای جلوی دهان با یک بریج سخت و یکپارچه که در طول فک امتداد دارد به هم متصل میشوند. به این ترتیب نیروی جویدن بین همه ایمپلنتها پخش میشود.
تصویربرداری سهبعدی (CBCT)
استخوان‌های گونه، فک بالا و سینوسها اندازه‌گیری میشوند تا مسیر هر ایمپلنت برنامهریزی شود.
مسیر ایمپلنت متناسب با شما
اینکه ایمپلنت از داخل سینوس بگذرد یا از بیرون آن، به شکل فک شما بستگی دارد.
بارگذاری فوری
در موارد مناسب، ایمپلنتها پیش از جوش‌خوردن با استخوان یک بریج ثابت موقت را نگه می‌دارند.
بریج نهایی پیچی
بریج نهایی با پیچ ثابت میشود و می‌توان آن را برای معاینه و نگهداری باز کرد.
بهبود و مراقبت پس از ایمپلنت زایگوماتیک
روند بهبود در هر فرد متفاوت است. تورم و کبودی در روزهای اول شایع است و معمولاً ظرف دو هفته برطرف میشود.
- 1
۲–۳ روز اول
ممکن است روی گونه‌ها و زیر چشم‌ها تورم و کبودی و از بینی کمی خونریزی داشته باشید. کمپرس سرد، بالا نگه داشتن سر و مصرف منظم داروهای تجویزشده کمک می‌کند.
- 2
دو هفته اول
تورم کم‌کم فروکش می‌کند. محکم فین نکنید، با دهان باز عطسه کنید و با نی ننوشید. بخیه‌ها در صورت وجود در همین دوره کشیده میشوند.
- 3
ماه‌های اول
در مدتی که ایمپلنتها با استخوان جوش می‌خورند، با بریج موقت غذاهای نرم بخورید و از گاز زدن غذاهای سفت یا چسبنده پرهیز کنید. در این دوره معاینههای منظم دارید.
- 4
در بلندمدت
پس از نصب بریج نهایی، معمولاً معاینه و جرم‌گیری حرفه‌ای هر ۶–۱۲ ماه توصیه میشود. در این جلسه‌ها ایمپلنتها، لثه‌ها و سینوسها ارزیابی میشوند.
تمیز کردن زیر بریج
سطحی از بریج را که رو به لثه است هر روز با واترجت، مسواک بین‌دندانی یا نخ دندان مخصوص بریج تمیز کنید.
ترک سیگار
سیگار بهبود را به تأخیر می‌اندازد و خطر التهاب اطراف ایمپلنتها را بالا می‌برد. توصیه میشود پیش و پس از جراحی سیگار نکشید.
معاینههای منظم
پیچ‌ها، اکلوژن و سینوسها در هر معاینه بررسی میشوند؛ مشکلات وقتی زود شناسایی شوند آسان‌تر حل میشوند.
تب یا تورمی که بیشتر میشود
اگر تورم پس از روز سوم بیشتر شود یا تب داشته باشید، بی‌درنگ با کلینیک تماس بگیرید.
ترشح بینی یا درد سینوس
ترشح از یک سوراخ بینی، احساس فشار در گونه یا طعم بد در دهان می‌تواند نشانه مشکل سینوس باشد.
بی‌حسی که برطرف نمی‌شود
اگر بی‌حسی گونه، لب بالا یا کناره بینی پس از چند هفته بهتر نشده باشد، باید بررسی شود.
بریجی که تکان می‌خورد
اگر بریج موقت یا نهایی لق شده یا بخشی از آن شکسته است، برای معاینه مراجعه کنید.
چه عواملی بر هزینه ایمپلنت زایگوماتیک در آنتالیا اثر می‌گذارد
هزینه به تعداد ایمپلنتهای زایگوماتیک و معمولی مورد نیاز، نوع بیهوشی، درمان‌های لازم پیش از جراحی و نوع بریج بستگی دارد. پیش از ارزیابی تصویر شما نمی‌توان رقم دقیقی گفت؛ اطلاعات دقیق را پس از معاینه همراه با طرح درمان خود دریافت می‌کنید.
تعداد و چیدمان ایمپلنتها
طرحی که دو ایمپلنت زایگوماتیک را با ایمپلنتهای معمولی جلوی فک ترکیب می‌کند و طرحی با چهار ایمپلنت زایگوماتیک، جراحی و قطعات متفاوتی لازم دارند.
بیهوشی
بیهوشی عمومی یا آرامبخشی بر اساس وضعیت سلامت شما و گستره جراحی برنامهریزی میشود.
درمان‌های لازم پیش از جراحی
کشیدن دندان، درمان لثه یا درمان مشکل سینوس در صورت نیاز به طرح درمان اضافه میشود.
بریج موقت و نهایی
بریج ثابت موقتی که پس از جراحی نصب میشود و جنس بریج نهایی جداگانه برنامهریزی میشوند.
تعداد سفرها و مدت اقامت در آنتالیا
درمان معمولاً در دو سفر با فاصله چند ماه کامل میشود؛ مدت هر سفر بر اساس روزهای جراحی و معاینه برنامهریزی میشود.
قبل / بعد
پرسش‌های متداول درباره ایمپلنت زایگوماتیک
ایمپلنت زایگوماتیک چیست؟
ایمپلنت بلندی است که وقتی استخوان کافی در فک بالا وجود ندارد، در استخوان گونه محکم میشود. این ایمپلنت می‌تواند داشتن دندان ثابت را بدون پیوند استخوان ممکن کند و فقط در فک بالا به کار میرود.
به من گفتهاند استخوانم برای ایمپلنت کافی نیست. آیا باز هم میتوانم دندان ثابت داشته باشم؟
اغلب بله. وقتی استخوان فک بالا کافی نیست، گزینههایی مانند ایمپلنت زایگوماتیک، پیوند استخوان یا ایمپلنت پتریگوئید بررسی میشوند. تصویربرداری سهبعدی نشان میدهد کدامیک برای شما مناسب است.
آیا ایمپلنت زایگوماتیک از پیوند استخوان بهتر است؟
هر کدام جایگاه خود را دارند. در کارآزمایی تصادفیشدهای که در مرور کاکرین سال ۲۰۲۶ بررسی شد، افرادی که ایمپلنت زایگوماتیک گرفتند در حدود یک روز دندان ثابت داشتند، اما افرادی که پیوند استخوان انجام دادند بیش از یک سال منتظر ماندند. ایمپلنتهای زایگوماتیک احتمالاً کمتر شکست خوردند، اما احتمالاً عوارض بیشتری داشتند. شواهد محدود است و انتخاب به وضعیت استخوان شما بستگی دارد.
ایمپلنت زایگوماتیک چقدر دوام دارد؟
در یک مرور نظاممند از مطالعات بلندمدت در سال ۲۰۲۳، میزان بقای ایمپلنتها پس از میانگین ۶ سال ۹۶٫۲٪ بود که مشابه ایمپلنتهای معمولی است. دوام آن به تمیز کردن، سیگار و معاینههای منظم بستگی دارد.
آیا جراحی ایمپلنت زایگوماتیک دردناک است؟
جراحی معمولاً با بیهوشی عمومی یا آرامبخشی عمیق انجام میشود، بنابراین در طول عمل دردی احساس نمیکنید. در روزهای بعد تورم و حساسیت وجود دارد که با مسکنهای تجویزشده کنترل میشود.
آیا پس از جراحی با دندان ثابت از کلینیک بیرون میآیم؟
در موارد مناسب بله. اگر ایمپلنتها هنگام جراحی بهاندازه کافی محکم بنشینند، در روزهای اول بریج ثابت موقت نصب میشود. در غیر این صورت نصب بریج به تعویق میافتد و ایمپلنتها ابتدا بهبود پیدا میکنند؛ در این مدت میتوانید از دندان مصنوعی موقت متحرک استفاده کنید.
آیا ایمپلنت زایگوماتیک در فک پایین هم گذاشته میشود؟
خیر. ایمپلنت زایگوماتیک فقط در فک بالا به کار میرود. وقتی استخوان فک پایین تحلیل رفته باشد، گزینههایی مانند ایمپلنت کوتاه، ایمپلنت زاویهدار یا پیوند استخوان بررسی میشوند.
چند روز باید در آنتالیا بمانم؟
درمان معمولاً در دو مرحله با فاصله چند ماه انجام میشود. مرحله اول شامل معاینه، تصویربرداری، جراحی و بریج ثابت موقت است و مرحله دوم بریج نهایی. تعداد روزهای هر مرحله پس از ارزیابی تصویر شما مشخص میشود.
پس از جراحی چه زمانی میتوانم با هواپیما به خانه برگردم؟
در مدتی که سینوسها بهبود پیدا میکنند، تغییر فشار در کابین هواپیما ممکن است ناراحتی ایجاد کند. جراح شما بر اساس روند جراحی و نتیجه معاینه میگوید چه زمانی میتوانید پرواز کنید؛ تاریخ بازگشت خود را بر همین اساس برنامهریزی کنید.
منابع پزشکی
مشاهده منابع پزشکی
بازبینی پزشکی توسط
Ali Bulut
متخصص جراحی دهان، دندان و فک
مشاهده پروفایل پزشک
Ozan Ergen
متخصص جراحی دهان، فک و صورت
مشاهده پروفایل پزشک
Elif Teke
متخصص پریودانتیکس
مشاهده پروفایل پزشکآخرین بازبینی پزشکی: ۲۱ مهر ۱۴۰۵
