این یعنی چه؟
دیواره کناری گلو، لوزه‌ها و عقب‌ترین بخش فک پایین بافت‌هایی همسایه‌اند و تا حد زیادی از شاخه‌های عصبی مشترکی تغذیه می‌شوند. به همین دلیل التهابی که در پشت فک پایین شروع میشود میتواند درد را در گلو و در گوش همان سمت حس کند. شکایت به‌صورت گلودرد توصیف میشود؛ منشأ اما چند سانتی‌متر جلوتر، داخل دهان است.
یک‌طرفه بودن، وجه متمایزکننده این نشانه است. عفونت ویروسی گلو معمولاً هر دو طرف را با هم می‌گیرد، با آبریزش بینی و سرفه می‌آید و در چند روز به اوج می‌رسد و فروکش میکند. اما دردی که در یک طرف میماند، با بلعیدن بیشتر میشود، به گوش همان سمت می‌زند و باز کردن دهان را سخت میکند، بیشتر التهاب زیر آن پرده لثهای را به ذهن می‌آورد که روی دندان عقل را پوشانده است. اگر با زبانتان به آن ناحیه بزنید، ممکن است لثهای متورم و حساس حس کنید و مزه بدی در دهانتان باشد.
همین توصیف توضیح‌های دیگری هم دارد. سنگ لوزه، لوزه‌ای که فقط در یک طرف بزرگ شده و به‌ندرت زخمی در ناحیه لوزه که خوب نمی‌شود، می‌توانند شکایت مشابهی بسازند. به همین دلیل گلودرد یک‌طرفه‌ای که بیش از سه هفته طول بکشد یا با گرفتگی صدا و کاهش وزن همراه باشد، جداگانه بررسی میشود. جدا کردن این حالت‌ها با نگاه به داخل دهان، معاینه گلو و در صورت نیاز رادیوگرافی انجام میشود.
منشأ گلودرد یک‌طرفه میتواند در بخش عقبی دهان باشد و میتواند در لوزه‌ها باشد؛ نخستین چیزی که در معاینه بررسی میشود این است که درد با کدام حرکت زیاد میشود و دهانتان چقدر باز میشود.
علت‌های محتمل
در خانه چه کمکی میکند؟
- می‌توانید با آب نمک ولرم به‌آرامی غرغره کنید؛ این کار التهاب را درمان نمی‌کند اما به تمیز ماندن ناحیه و کمی راحتی کمک میکند.
- ناحیه ملتهب را با زبان، خلال دندان یا سر سفت مسواک دستکاری نکنید؛ این کار خونریزی و ورم را بیشتر میکند.
- برای خواباندن درد، داروهای باقی‌مانده در خانه را سرخود مصرف نکنید؛ یک دوره آنتیبیوتیک نیمه‌کاره میتواند باعث شود التهاب بی‌سروصدا ادامه پیدا کند.
- هر روز به یک شکل بررسی کنید که دهانتان چقدر باز میشود؛ کم شدن تدریجی این باز شدن نشانه‌ای نیست که با صبر کردن اداره شود.
- اگر دهانتان به اندازه پهنای دو انگشت باز نمی‌شود یا هر روز کمی کمتر باز میشود
- اگر بلعیدن آن‌قدر سخت شده که حتی در نوشیدن مایعات هم مشکل دارید
- اگر تب، ورم گردن یا سفت شدن زیر فک همراه آن است
- اگر صدایتان گرفته شده یا سختی در نفس کشیدن شروع شده است
- اگر درد با وجود گذشت سه هفته همچنان در همان یک سمت میماند و به گوشتان می‌زند
پرسش‌های متداول
- آیا دندان عقلم میتواند گلودرد ایجاد کند؟
- میتواند. زیر پرده لثهای که روی دندان عقلِ نیمهرویشکرده را پوشانده باکتری جمع میشود و التهابی همانجا جا خوش میکند. چون این ناحیه همسایه گلو و عضلههای بلع است، درد مثل گلودرد تجربه میشود، با بلعیدن بیشتر میشود و میتواند به گوش بزند. جدا کردن این دو با معاینه داخل دهان و رادیوگرافی انجام میشود.
- آنتیبیوتیک کافی است یا دندان باید کشیده شود؟
- این تصمیم به گستردگی التهاب و به وضعیت دندان بستگی دارد. آنتیبیوتیک میتواند التهاب حاد را عقب براند، اما تا زمانی که پرده لثه روی دندان و فضای زیر آن سر جایش باشد، انتظار میرود این تصویر تکرار شود. راهحل ماندگار در بیشتر موارد یا اصلاح لثه است یا کشیدن دندان؛ اینکه کدامیک مناسب است را معاینه و رادیوگرافی تعیین میکند.
- اول به کجا مراجعه کنم؟
- اگر درد شما با آبریزش بینی، سرفه و تب همراه است و در هر دو طرف حس میشود، ارزیابی گوش و حلق و بینی منطقی است. اگر درد در یک طرف میماند، با بلعیدن و باز کردن دهان بیشتر میشود و در همان ناحیه دندان عقلی در حال رویش دارید، معاینه دندانپزشکی منشأ را سریعتر نشان میدهد.
این محتوا جنبه اطلاع‌رسانی عمومی دارد و جایگزین معاینه حضوری نیست. علائم میان بیماری‌ها مشترک‌اند و تشخیص تنها بالینی انجام میشود.