Bu ne demek?
Boğazın yan duvarı, bademcikler ve alt çenenin en arka bölgesi birbirine komşu dokulardır ve büyük ölçüde aynı sinir dallarından beslenir. Bu yüzden alt çenenin arkasında başlayan bir iltihap, ağrıyı boğazda ve aynı taraftaki kulakta hissettirebilir. Şikâyet boğaz ağrısı olarak tarif edilir; kaynak ise birkaç santim önde, ağzın içindedir.
Tek taraflılık bu belirtinin ayırt edici yanıdır. Virüse bağlı boğaz enfeksiyonu genellikle iki tarafı birden tutar, burun akıntısı ve öksürükle gelir, birkaç günde zirve yapıp geriler. Tek tarafta kalan, yutkunurken artan, aynı taraftaki kulağa vuran ve ağzı açmayı zorlaştıran bir ağrı ise daha çok yirmi yaş dişinin üzerini örten diş eti kapağının altındaki iltihabı düşündürür. O bölgeye dilinizle dokunduğunuzda şişmiş ve hassas bir diş eti hissedebilir, ağzınızda kötü bir tat olabilir.
Aynı tarifin başka açıklamaları da vardır. Bademcik taşı, tek taraflı büyümüş bademcik ve daha seyrek olarak bademcik bölgesinde iyileşmeyen bir yara benzer bir şikâyet verebilir. Bu nedenle üç haftadan uzun süren, ses kısıklığı ya da kilo kaybıyla giden tek taraflı boğaz ağrısı ayrıca değerlendirilir. Ayrım ağız içi bakı, boğaz muayenesi ve gerektiğinde film ile yapılır.
Tek taraflı boğaz ağrısının kaynağı ağzın arka bölgesinde olabileceği gibi bademciklerde de olabilir; hekimin ilk baktığı şey ağrının hangi hareketle arttığı ve ağzınızı ne kadar açabildiğinizdir.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Ilık tuzlu suyla nazikçe gargara yapabilirsiniz; bu iltihabı tedavi etmez ama bölgeyi temiz tutmaya ve rahatlamaya yardımcı olur.
- İltihaplı bölgeyi dilinizle, kürdanla ya da fırçanın sert ucuyla kurcalamayın; bu, kanamayı ve şişliği artırır.
- Ağrıyı bastırmak için evde kalan ilaçları rastgele kullanmayın; eksik bırakılmış bir antibiyotik kürü iltihabın sessizce sürmesine yol açabilir.
- Ağzınızı ne kadar açabildiğinizi her gün aynı şekilde kontrol edin; açıklığın giderek azalması bekleyerek yönetilecek bir işaret değildir.
- Ağzınızı iki parmak genişliği kadar açamıyorsanız ya da açıklığınız her gün biraz daha azalıyorsa
- Yutkunmak o kadar zorlaştıysa ki sıvı almakta bile güçlük çekiyorsanız
- Ateş, boyunda şişlik ya da çene altında sertleşme eşlik ediyorsa
- Sesiniz boğuklaştıysa veya nefes alırken zorlanma başladıysa
- Ağrı üç haftayı geçtiği hâlde hep aynı tarafta kalıyor ve kulağınıza vuruyorsa
Sık sorulan sorular
- Yirmi yaş dişim boğaz ağrısı yapar mı?
- Yapabilir. Tam çıkamamış bir yirmi yaş dişinin üzerini örten diş eti kapağının altında bakteri birikir ve orada bir iltihap yerleşir. Bölge boğaza ve yutma kaslarına komşu olduğu için ağrı boğaz ağrısı gibi yaşanır, yutkunmakla artar ve kulağa vurabilir. Ayrım ağız içi muayene ve film ile yapılır.
- Antibiyotik yeter mi, dişin çekilmesi gerekir mi?
- Bu karar iltihabın yaygınlığına ve dişin konumuna göre değişir. Antibiyotik akut iltihabı geriletebilir, ancak dişin üzerindeki diş eti kapağı ve altındaki boşluk yerinde kaldığı sürece tablonun tekrarlaması beklenir. Kalıcı çözüm çoğu zaman ya diş etinin düzeltilmesi ya da dişin çekilmesidir; hangisinin uygun olduğunu muayene ve film belirler.
- Önce hangi hekime gitmeliyim?
- Ağrınıza burun akıntısı, öksürük ve ateş eşlik ediyorsa ve iki tarafta birden hissediliyorsa kulak burun boğaz değerlendirmesi mantıklıdır. Ağrı tek tarafta kalıyor, yutkunmakla ve ağzı açmakla artıyor, o bölgede çıkmakta olan bir yirmi yaş dişiniz varsa diş hekimi muayenesi kaynağı daha hızlı gösterir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.