Co to oznacza?
Boczna ściana gardła, migdałki i najdalszy tył żuchwy to tkanki sąsiadujące i w dużej mierze zaopatrywane przez te same gałęzie nerwowe. Dlatego zakażenie zaczynające się za żuchwą może być odczuwane jako ból gardła i ucha po tej samej stronie. Dolegliwość opisuje się jako ból gardła, a źródło leży kilka centymetrów bardziej do przodu, w jamie ustnej.
Jednostronność jest tym, co ten objaw wyróżnia. Zakażenie gardła wywołane wirusem zwykle zajmuje obie strony naraz, towarzyszą mu katar i kaszel, a nasilenie szczytuje w ciągu kilku dni i potem odpuszcza. Ból utrzymujący się po jednej stronie, nasilający się przy przełykaniu, promieniujący do ucha po tej stronie i utrudniający otwieranie ust wskazuje natomiast na zakażenie pod kapturkiem dziąsła przykrywającym ząb mądrości. Dotykając tej okolicy językiem, możesz wyczuć obrzęknięte, tkliwe dziąsło, a w ustach mieć nieprzyjemny smak.
Ten sam opis ma też inne wyjaśnienia. Kamienie migdałkowe, jednostronnie powiększony migdałek i rzadziej niegojąca się zmiana w okolicy migdałka mogą dawać podobną dolegliwość. Dlatego jednostronny ból gardła trwający dłużej niż trzy tygodnie albo idący razem z chrypką lub utratą masy ciała ocenia się osobno. Rozróżnienia dokonuje się, patrząc w jamę ustną, badając gardło i w razie potrzeby wykonując zdjęcie rentgenowskie.
Źródło jednostronnego bólu gardła może leżeć w tyle jamy ustnej albo w migdałkach, a pierwsze rzeczy, na które patrzy lekarz, to który ruch nasila ból i jak szeroko otwierasz usta.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Możesz delikatnie płukać ciepłą wodą z solą. Nie leczy to zakażenia, ale pomaga utrzymać okolicę w czystości i daje pewną ulgę.
- Nie drażnij zmienionej zapalnie okolicy językiem, wykałaczką ani twardym końcem szczoteczki, bo to dokłada się do krwawienia i obrzęku.
- Nie bierz na chybił trafił resztek leków, żeby tłumić ból. Niedokończona kuracja antybiotykowa może pozwolić zakażeniu trwać w ciszy.
- Codziennie sprawdzaj w ten sam sposób, jak szeroko możesz otworzyć usta. Otwarcie, które ciągle się zmniejsza, nie jest objawem do przeczekania.
- Jeśli nie możesz otworzyć ust na szerokość dwóch palców albo otwarcie z każdym dniem trochę się zmniejsza
- Jeśli przełykanie stało się tak trudne, że z trudem przyjmujesz nawet płyny
- Jeśli towarzyszy temu gorączka, obrzęk szyi albo stwardnienie pod żuchwą
- Jeśli głos stał się stłumiony albo pojawiła się trudność z oddychaniem
- Jeśli ból przekroczył trzy tygodnie, a mimo to utrzymuje się po tej samej stronie i promieniuje do ucha
Najczęstsze pytania
- Czy ząb mądrości może wywołać ból gardła?
- Może. Pod kapturkiem dziąsła przykrywającym niecałkowicie wyrżnięty ząb mądrości zbierają się bakterie i gnieździ się tam zakażenie. Ponieważ okolica sąsiaduje z gardłem i mięśniami przełykania, ból odczuwa się jako ból gardła, nasila się przy przełykaniu i może promieniować do ucha. Rozróżnienia dokonuje badanie jamy ustnej i zdjęcie rentgenowskie.
- Czy antybiotyk wystarczy, czy ząb trzeba usunąć?
- Ta decyzja zmienia się w zależności od tego, jak daleko zaszło zakażenie i gdzie leży ząb. Antybiotyk może cofnąć ostre zakażenie, ale dopóki kapturek dziąsła nad zębem i przestrzeń pod nim pozostają na miejscu, należy oczekiwać powrotu obrazu. Trwałą odpowiedzią najczęściej jest albo korekta kształtu dziąsła, albo usunięcie zęba, a o tym, co ci odpowiada, decyduje badanie i zdjęcie rentgenowskie.
- Do jakiego specjalisty zgłosić się najpierw?
- Jeśli twojemu bólowi towarzyszy katar, kaszel i gorączka, a czujesz go po obu stronach naraz, ocena laryngologiczna ma sens. Jeśli ból utrzymuje się po jednej stronie, nasila się przy przełykaniu i otwieraniu ust, a w tej okolicy wyrzyna się ząb mądrości, badanie stomatologiczne szybciej pokaże źródło.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.