Bu ne demek?
İki yanın tıpatıp aynı olması beklenmez. Göz büyüklüğü, kaş yüksekliği ve çene hattı arasındaki küçük farklar çoğu kişide bulunur ve eski fotoğraflarda da görülür. Bu yüzden değerlendirmede sorulan asıl soru şudur: bu fark yıllardır var mı, yoksa son haftalarda mı ortaya çıktı?
İki ayrı asimetri türü ayırt edilir. Birincisi hacim farkıdır: bir yanak, çene kenarı ya da kulak önü diğerinden dolgun görünür ve bu fark yüz hareketsizken de bellidir. İkincisi hareket farkıdır: yüz dururken benzer görünür, ancak gülümserken, kaşları kaldırırken veya gözleri sıkıca kaparken iki yan aynı biçimde hareket etmez. Bu ayrım, sinirle ilgili bir tabloyu diğerlerinden ayıran ilk basamaktır.
Değişimin hızı da bilgi taşır. Saatler içinde büyüyen, sıcak, kızarık ve ağrılı bir şişlik yayılan bir enfeksiyonu düşündürür. Aylar içinde sessizce büyüyen ağrısız bir dolgunluk kemik içi bir oluşum ya da bez kaynaklı bir kitle olabilir. Çene ekleminde uzun süredir devam eden bir değişiklik ise kapanışı ve çene ucunun konumunu yavaş yavaş kaydırabilir.
Yeni ortaya çıkan yüz asimetrisi tek bir nedene bağlanamaz; enfeksiyon, kemik içi bir oluşum, tükürük bezi sorunu, çene eklemi değişikliği ve sinir tutulumu benzer bir görüntü üretebilir. Aşağıdaki başlıklar bu ayrımın yapıldığı olasılıklardır.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Eski fotoğraflarınıza bakıp farkın ne zamandır var olduğunu belirlemeye çalışın; muayenede sorulan ilk soru budur ve yanıtı yalnızca sizde bulunur.
- Aynada gülümseyin, kaşlarınızı kaldırın ve gözlerinizi sıkıca kapatın; hareket sırasında ortaya çıkan farkı duruşta görülen farktan ayrı olarak not edin.
- Şişlik varsa üzerine bastırmayın, sıcak uygulamayın ve içini boşaltmaya çalışmayın; bu girişimler iltihabın komşu bölgelere yayılmasını kolaylaştırabilir.
- Elinizde kalan antibiyotikle kendi başınıza tedaviye başlamayın; kaynak bulunmadan kullanılan ilaç tabloyu maskeleyip değerlendirmeyi geciktirebilir.
- Şişlik saatler içinde büyüyorsa, ateşiniz varsa ya da yutkunmakta zorlanıyorsanız
- Şişlik göz kapağına doğru ilerlediyse veya ağzınızı açmakta zorlanıyorsanız
- Yüzün bir yanı düştüyse, gözünüzü tam kapatamıyorsanız ya da konuşmanız bozulduysa
- Yüzünüzde, dudağınızda veya çenenizde uyuşma başladıysa
- Çenenize darbe aldıysanız ve o günden beri dişleriniz farklı kapanıyorsa
Sık sorulan sorular
- Yüzümdeki asimetri ne kadar sürede araştırılmalı?
- Yıllardır aynı kalan küçük farklar olağan kabul edilir ve genellikle bir işlem gerektirmez. Buna karşılık son haftalarda ortaya çıkan ya da belirginleşen bir fark ertelenmeden değerlendirilmelidir. Ateş, hızlı büyüme, uyuşma veya hareket kaybı eşlik ediyorsa aynı gün başvurmak gerekir; bu bulgular kendiliğinden geçmesi beklenerek izlenecek türden değildir.
- Yüz asimetrisinde hangi görüntüleme yapılır?
- Değerlendirme muayeneyle başlar. Diş ve çene kaynaklı bir neden düşünülüyorsa panoramik film çekilir, gerekirse kesitli görüntüleme istenir. Tükürük bezi ya da yumuşak doku kaynaklı bir kitle düşünülüyorsa ultrason ve ileri görüntüleme için ağız, diş ve çene cerrahisine ya da kulak burun boğaza yönlendirme yapılır. Hangi tetkikin gerektiğine muayene bulgusu karar verir.
- Tek tarafla çiğnemek yüzü asimetrik yapar mı?
- Uzun süre tek tarafla çiğnemek o taraftaki çiğneme kasının biraz daha gelişmesine yol açabilir ve bu, çene açısında hafif bir dolgunluk olarak görülebilir. Ancak yeni ortaya çıkan, hızla büyüyen ya da ağrıyla giden bir farkı bu alışkanlıkla açıklamak doğru olmaz. Böyle bir değişiklik ayrıca ve gecikmeden değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.