Bu ne demek?
Zonklama, ağrının kalp atışıyla aynı ritimde gelip gitmesidir. Migren tipi ağrıda bu zonklama başın bir yanına oturur, saatlerce sürer, yürümek ve merdiven çıkmakla artar; yanında ışıktan, sesten ve kokudan rahatsız olma ile bulantı bulunur. Atak bittiğinde ağrı tamamen kalkar ve aralarda belirti kalmaz.
Diş kaynaklı ağrı başka türlü davranır. Soğuk, sıcak ya da ısırma gibi bir uyaranla tetiklenir, o dişe dokunulduğunda artar ve ağrının yeri parmakla gösterilebilecek kadar dardır. Işıktan rahatsız olma, bulantı ve ağrı sırasında hareket edememe diş kaynaklı ağrıda beklenmez. Bu ayrım önemlidir; çünkü atak sırasında sağlam dişler ağrılı hissedilebilir ve gereksiz kanal tedavisi veya çekim gündeme gelebilir.
İki durum birbirini dışlamaz. Üst çene dişlerinde ağrı hissi bir baş ağrısı atağına eşlik edebilir; buna karşılık çiğneme kaslarındaki gerginlik ve gece sıkma atakların sıklığını etkileyebilir. Bu nedenle değerlendirme tek yönlü yapılmaz: hem dişler ve çene kasları incelenir hem baş ağrısının kendi düzeni sorgulanır.
Tek taraflı zonklayan bir baş ağrısının arkasında birkaç farklı tablo olabilir; atağın süresi, eşlik eden bulgular ve ağrının ilk kez başladığı yaş ayrımı belirler. Aşağıda, bu tarifin en sık işaret ettiği başlıkları bulacaksınız.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Atağın gününü, süresini, hangi tarafta olduğunu ve öncesinde uyku, öğün, adet dönemi gibi neyin değiştiğini not edin; bu kayıt değerlendirmeyi en çok hızlandıran şeydir.
- Atak sırasında karanlık ve sessiz bir odada dinlenmek şiddeti azaltabilir; ağrı geçene kadar ekrandan ve gürültüden uzak kalın.
- Ağrı kesici kullanımınızı haftada birkaç günle sınırlı tutun; sık kullanım ağrının kendi kendini sürdürmesine katkıda bulunabilir.
- Atak sürerken dişlerinizle ilgili kalıcı bir karar vermeyin; ağrının yerini atak geçtikten sonra yeniden değerlendirin.
- Ağrı yaşadığınız en şiddetli baş ağrısıysa ve saniyeler içinde en yüksek noktasına ulaştıysa
- Ağrıya ateş, ense sertliği ya da bilinç bulanıklığı eşlik ediyorsa
- Konuşma bozukluğu, tek tarafta güçsüzlük, yüzde düşme veya görme kaybı varsa
- Elli yaşından sonra ilk kez başlayan bir baş ağrısıysa
- Ağrı öksürmekle, ıkınmakla veya eğilmekle belirgin biçimde artıyorsa
Sık sorulan sorular
- Migren mi diş ağrısı mı olduğunu nasıl anlayabilirim?
- En işe yarayan ayrım uyaranla ilgilidir. Diş kaynaklı ağrı soğuk, sıcak ya da ısırmayla tetiklenir ve o dişe dokununca artar. Migren tipi ağrı böyle bir uyaran olmadan başlar, saatlerce sürer, ışık ve sesle kötüleşir, bulantı yapar. Kesin ayrım için diş hekimi filmle ve dişin canlılığını ölçen testlerle bakar; dişte bulgu yoksa müdahale edilmez.
- Baş ağrısı atağında dişlerim de ağrıyor, bu normal mi?
- Yüz ve dişlerden gelen duyular ile baş ağrısını taşıyan sinir yolları beyinde ortak duraklar kullanır. Bu nedenle bir atak sırasında üst çene dişlerinde ağrı ya da hassasiyet hissedilebilir; atak bitince bu his de geriler. Dişte çürük, kırık ya da iltihap bulgusu yoksa bu his tek başına kanal tedavisi veya çekim gerekçesi sayılmaz.
- Diş tedavisi bu ağrıyı geçirir mi?
- Migren tipi baş ağrısının tanısı ve ilaç tedavisi nörolojinin alanıdır; diş tedavisiyle geçmesi beklenmez. Diş hekiminin katkısı farklı bir yerdedir: ağrının diş kaynaklı olup olmadığını ayırmak, sıkma ve çiğneme kası ağrısı gibi tabloya eklenen etkenleri ele almak ve sağlam bir dişe gereksiz işlem yapılmasını önlemek.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.