Co to oznacza?
Nie należy oczekiwać, że obie strony będą dokładnie takie same. Niewielkie różnice w wielkości oczu, wysokości brwi i linii żuchwy występują u większości osób i widać je też na starych zdjęciach. Dlatego prawdziwe pytanie w ocenie brzmi tak: czy ta różnica jest od lat, czy pojawiła się w ostatnich tygodniach?
Rozróżnia się dwa osobne rodzaje asymetrii. Pierwszy to różnica objętości: jeden policzek, jedna krawędź żuchwy albo okolica przed jednym uchem wygląda na pełniejszą niż druga, a różnica jest widoczna nawet przy nieruchomej twarzy. Drugi to różnica ruchu: w spoczynku twarz wygląda podobnie, ale obie strony nie poruszają się jednakowo przy uśmiechu, podnoszeniu brwi albo mocnym zaciskaniu oczu. To rozróżnienie jest pierwszym krokiem do oddzielenia obrazu nerwowego od pozostałych.
Informację nosi też szybkość zmiany. Obrzęk, który rośnie w ciągu godzin i jest ciepły, czerwony i bolesny, nasuwa rozprzestrzeniające się zakażenie. Bezbolesna pełność rosnąca cicho przez miesiące może być zmianą wewnątrz kości albo guzem wychodzącym z gruczołu. Zmiana tocząca się od dawna w stawie skroniowo-żuchwowym może natomiast powoli przesuwać zwarcie i położenie brody.
Nowej asymetrii twarzy nie da się przypisać jednej przyczynie; podobny wygląd mogą dawać zakażenie, zmiana wewnątrz kości, problem ślinianki, zmiana w stawie skroniowo-żuchwowym i zajęcie nerwu. Poniższe punkty to możliwości, między którymi dokonuje się tego rozróżnienia.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Obejrzyj stare zdjęcia i spróbuj ustalić, od jak dawna różnica istnieje; to pierwsze pytanie w badaniu, a odpowiedź ma tylko pacjent.
- Uśmiechnij się przed lustrem, podnieś brwi i mocno zaciśnij oczy; różnicę ujawniającą się przy ruchu zanotuj osobno od różnicy widocznej w spoczynku.
- Jeśli jest obrzęk, nie naciskaj go, nie rozgrzewaj i nie próbuj opróżniać; takie próby mogą ułatwić rozprzestrzenienie zakażenia na sąsiednie okolice.
- Nie lecz się samodzielnie antybiotykami, które ci zostały; lek zastosowany przed znalezieniem źródła może zamaskować obraz i opóźnić ocenę.
- Obrzęk rośnie w ciągu godzin, masz gorączkę albo trudność z przełykaniem
- Obrzęk rozprzestrzenił się w stronę powieki albo z trudem otwierasz usta
- Jedna połowa twarzy opadła, nie możesz domknąć oka albo mowa stała się niewyraźna
- Zaczęło się drętwienie twarzy, wargi albo brody
- Doszło do uderzenia w żuchwę i od tego dnia zęby stykają się inaczej
Najczęstsze pytania
- Jak szybko należy zbadać asymetrię mojej twarzy?
- Niewielkie różnice, które od lat są takie same, uznaje się za zwyczajne i zwykle nie wymagają żadnych działań. Różnicę, która pojawiła się albo stała się wyraźniejsza w ostatnich tygodniach, należy natomiast ocenić bez odkładania. Jeśli towarzyszy jej gorączka, szybki wzrost, drętwienie albo utrata ruchomości, trzeba zgłosić się tego samego dnia; to nie są objawy, które obserwuje się w nadziei, że same ustąpią.
- Jakie badania obrazowe wykonuje się przy asymetrii twarzy?
- Ocena zaczyna się badaniem. Przy podejrzeniu przyczyny w zębach albo w szczękach wykonuje się zdjęcie panoramiczne, a w razie potrzeby zleca badanie warstwowe. Przy podejrzeniu guza wychodzącego ze ślinianki albo z tkanek miękkich kieruje się do chirurgii szczękowo-twarzowej albo laryngologii na USG i dalsze badania obrazowe. To, które badanie jest potrzebne, wyznaczają wyniki badania klinicznego.
- Czy żucie po jednej stronie czyni twarz asymetryczną?
- Długie żucie po jednej stronie może sprawić, że mięsień żucia po tej stronie rozwinie się trochę bardziej, a to może ujawnić się jako lekka pełność w kącie żuchwy. Nie byłoby jednak właściwe tłumaczyć tym nawykiem różnicy nowej, szybko rosnącej albo bolesnej. Taką zmianę należy ocenić osobno i bez zwłoki.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.