Co to oznacza?
Podczas snu mięśnie szyi i języka rozluźniają się, a drogi oddechowe stają się węższe. Powietrze przelatujące przez zwężony odcinek wprawia w drgania podniebienie miękkie, języczek i ściany gardła; dźwięk chrapania to właśnie te drgania. Im głośniejszy dźwięk, tym szerszy obszar drgającej tkanki, ale głośność nie mówi, czy oddech się zatrzymuje.
Szczegół odróżniający chrapanie od podobnych objawów to ciągłość dźwięku. W zwykłym chrapaniu dźwięk utrzymuje ten sam rytm całą noc, bez przerw. W stanach, w których oddech blokuje się podczas snu, dźwięk nagle się urywa, następuje kilkusekundowa cisza, a potem zaczyna się znowu głębokim, stłumionym haustem. Te ciche przerwy, opisane przez osobę śpiącą obok, mówią znacznie więcej niż głośność dźwięku.
Chrapanie staje się głośniejsze przy leżeniu na plecach, po alkoholu i po lekach rozluźniających mięśnie. Drogi oddechowe mogą też zwężać zatkany nos, przerośnięte migdałki, wąska szczęka i cofnięta żuchwa. Lekarz dentysta widzi ślady tego zwężenia w objawach wewnątrz jamy ustnej; o tym jednak, czy w twoim chrapaniu są przerwy w oddychaniu, rozstrzyga wyłącznie badanie snu.
Chrapanie nie jest nazwą jednej choroby; jest skutkiem zwężenia dróg oddechowych gdzieś na ich długości. Poniższe punkty zbierają przyczyny najczęściej spotykane u osób głośno chrapiących.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Spróbuj spać na boku. Kiedy leżysz na plecach, nasada języka opada do tyłu, a chrapanie u większości osób staje się wyraźniejsze.
- W godzinach przed snem trzymaj się z dala od alkoholu i od tabletek nasennych przyjmowanych bez wiedzy lekarza; jedno i drugie rozluźnia mięśnie gardła.
- Jeśli nos jest stale zatkany, ustal dlaczego. Konieczność spania z otwartymi ustami pogarsza chrapanie.
- Nie używaj gotowych urządzeń przeciw chrapaniu kupionych w internecie bez właściwego dopasowania; aparaty niewykonane na twoje usta mogą przesunąć zęby i obciążyć staw skroniowo-żuchwowy.
- Jeśli osoba śpiąca obok mówi, że są przerwy, w których chrapanie ustaje i nie oddychasz.
- Jeśli budzisz się w nocy z uczuciem duszenia albo tak, jakbyś nie mógł nabrać powietrza.
- Jeśli zasypiasz w ciągu dnia za kierownicą albo w środku rozmowy.
- Jeśli budzisz się rano z bólem głowy i przez cały dzień czujesz się niewyspany.
- Jeśli ciśnienie krwi nie daje się opanować mimo przyjmowanych leków.
Najczęstsze pytania
- Czy chrapanie zawsze oznacza bezdech senny?
- Nie. U części osób chrapiących oddech przez całą noc trwa bez przerwy; nazywa się to zwykłym chrapaniem. W bezdechu chrapaniu towarzyszą przerwy w oddychaniu. Ponieważ oba mogą z zewnątrz brzmieć podobnie, rozróżnienia dokonuje się zwykle badaniem snu.
- Czy schudnięcie zmniejsza chrapanie?
- Tkanka tłuszczowa wokół szyi naciska na drogi oddechowe z zewnątrz, więc utrata masy ciała u większości osób ścisza chrapanie. Mimo to chrapanie i przerwy w oddychaniu zdarzają się też u osób szczupłych, więc prawidłowa masa ciała nie oznacza braku problemu.
- Co lekarz dentysta może zrobić z chrapaniem?
- Lekarz dentysta ocenia wnętrze jamy ustnej i budowę szczęk oraz zapisuje objawy mogące zwężać drogi oddechowe, takie jak wąskie podniebienie, duże migdałki, pofalowane brzegi języka i cofnięta żuchwa. O tym, czy aparat wewnątrzustny jest możliwością, można rozmawiać dopiero po badaniu snu i decyzji specjalisty od snu.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.