Co to oznacza?
Kiedy drogi oddechowe zamykają się w czasie snu, mózg wyczuwa spadek tlenu i wyzwala nagłe przebudzenie. U większości osób to przebudzenie jest tak krótkie, że nie zostaje zapamiętane. U części jest pełne: siadasz w łóżku, bierzesz jeden głęboki oddech po drugim i czujesz, jak serce wali. To, czego doświadczasz, to moment, w którym zamknięte drogi oddechowe znów się otwierają.
Ten objaw to sposób, w jaki zauważona przerwa wygląda u osoby śpiącej samotnie; nawet gdy nikt cię nie obserwuje, przeżywasz to zdarzenie na własnej skórze. Rozstrzygającym szczegółem jest to, co czujesz w chwili przebudzenia. Kiedy drogi oddechowe się zamykają, najpierw przychodzi uczucie zatkania w gardle i braku możliwości nabrania powietrza, a ustępuje po kilku głębokich oddechach. Jeśli do ust podchodzi kwaśny albo gorzki płyn, a obok tego jest kaszel i ochrypły głos, obraz przesuwa się w stronę refluksu; treść żołądkowa drażniąca krtań również może dawać podobne uczucie duszenia.
Godzina i pozycja przebudzenia niosą informację. Epizody skupiające się, gdy leżysz na plecach, i w drugiej połowie nocy częściej idą z zamykaniem się dróg oddechowych; te pojawiające się krótko po położeniu się, z pełnym żołądkiem i na płasko, częściej idą z refluksem. Nierzadko oba występują u tej samej osoby, więc znalezienie jednego nie znaczy, że drugie automatycznie wyklucza się.
Za budzeniem się z łapaniem powietrza mogą stać zarówno zamykanie się dróg oddechowych w czasie snu, jak i treść żołądkowa docierająca do krtani. Poniższe punkty przedstawiają te dwie drogi i miejsce, w którym się pokrywają.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Zapisuj moment przebudzenia: godzinę, pozycję snu i to, czy w ustach jest jakiś smak. Te trzy informacje ułatwiają rozróżnienie.
- Skończ ostatni posiłek co najmniej trzy godziny przed snem; położenie się z pełnym żołądkiem może nasilić objawy nocne.
- Zamiast układać poduszkę na poduszce, lekko podnieś wezgłowie łóżka; ułożone jedna na drugiej poduszki napinają szyję i mogą jeszcze bardziej zagiąć drogi oddechowe.
- Nie panikuj i nie zrywaj się na nogi w chwili przebudzenia; usiąść i wziąć kilka spokojnych oddechów zwykle wystarcza. Jeśli to się powtarza, przyczynę należy zbadać.
- Jeśli przebudzeniu towarzyszy ból w klatce piersiowej albo ból promieniujący do ręki, pleców czy żuchwy.
- Jeśli brak powietrza nie mija nawet po usiądnięciu i trwa minutami.
- Jeśli masz obrzęknięte nogi, a budzenie się w nocy z brakiem powietrza stało się częstsze.
- Jeśli to, co po przebudzeniu podchodzi do ust, jest zmieszane z krwią.
- Jeśli po przebudzeniu osadza się chrypka i trudność z przełykaniem i trwa dniami.
Najczęstsze pytania
- Czy te przebudzenia mogą być napadami paniki?
- Napad paniki też może dawać nagłe przebudzenie, kołatanie serca i uczucie braku możliwości oddychania. Punktem rozdzielającym jest zwykle mechaniczne uczucie zatkania w gardle: kiedy drogi oddechowe się zamykają, kilka głębokich oddechów przynosi ulgę, natomiast w napadzie paniki niepokój i lęk trwają minutami. Ponieważ oba mogą też występować razem, ich rozróżnienie należy do lekarza.
- Czy to może być bezdech, choć nikt nie widział przerwy?
- Może. Zauważona przez kogoś przerwa to mocny objaw, ale nie jedyny. U osoby śpiącej samotnie budzenie się z łapaniem powietrza, suchość w ustach rano, poranne bóle głowy i uczucie niewyspania w ciągu dnia budzą to samo podejrzenie. Badanie snu można wykonać również w takiej sytuacji.
- Jeśli będę przyjmować leki na refluks, czy te przebudzenia ustaną?
- Jeśli częścią obrazu jest kwaśny płyn podchodzący do ust, leczenie skierowane na refluks może zmniejszyć przebudzenia. Ale jeśli drogi oddechowe również zamykają się w czasie snu, leki na refluks tego nie zmienią; jeśli przebudzenia trwają mimo leków, potrzebna jest osobna ocena od strony snu. Wybór leku należy do twojego lekarza.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.