چیست؟
پالپ، بافت عصبی و عروقی در مرکز دندان است. وقتی باکتری از راه پوسیدگی، ترک یا یک ترمیم عمیق به آن برسد، بافت ملتهب میشود. چون دندان با بافت سخت احاطه شده است، پالپ متورم جایی برای گسترش ندارد و فشار مستقیم روی عصب وارد میشود.
در پالپیت برگشتپذیر، درد فقط با محرک ایجاد میشود و ظرف چند ثانیه فروکش میکند؛ اگر علت برطرف شود، بافت بهبود مییابد. در پالپیت برگشتناپذیر، درد خودبهخود شروع میشود، چند دقیقه طول میکشد و شبها بدتر میشود؛ در این مرحله پالپ دیگر بهبود نمییابد.
نشانهها
لازم نیست همه اینها با هم باشند.
چرا رخ میدهد؟
- 01
پوسیدگی عمیق
شایعترین علت است. وقتی باکتری از مینا و دنتین عبور کند و به پالپ نزدیک شود، التهاب آغاز میشود.
- 02
ترک یا شکستگی
حتی یک ترک نادیدنی هم راهی برای ورود باکتری ایجاد میکند؛ سندرم دندان ترکخورده اگر درمان نشود، به پالپیت پیشرفت میکند.
- 03
درمانهای تکراری
ترمیمهای عمیق تکراری روی یک دندان، بهصورت تجمعی پالپ را خسته میکند.
- 04
تروما
پس از ضربه، پالپ ممکن است ماهها یا حتی سالها بعد بیسروصدا نکروزه شود؛ تغییر رنگ اغلب نخستین نشانه است.
چگونه پیش میرود؟
- مرحله ۱
برگشتپذیر
درد فقط با سرما یا شیرینی ایجاد میشود و پس از برداشته شدن محرک، ظرف چند ثانیه تمام میشود. اگر پوسیدگی پاک شود و پرکردگی انجام شود، پالپ بهبود مییابد.
- مرحله ۲
برگشتناپذیر
درد خودبهخود شروع میشود، چند دقیقه طول میکشد، با گرما بیشتر میشود و شبها شدت میگیرد. درمان ریشه لازم است.
- مرحله ۳
نکروز
پالپ بهطور کامل میمیرد و درد قطع میشود. این بهبود نیست؛ التهاب بیسروصدا به سمت نوک ریشه پیش میرود.
چگونه درمان میشود؟
در پالپیت برگشتپذیر، درمان برطرف کردن علت است: پوسیدگی پاک میشود، در صورت نیاز یک لایه زیرین محافظ پالپ قرار داده میشود و دندان ترمیم میشود. حساسیت طی چند هفته کاهش مییابد.
در پالپیت برگشتناپذیر، پالپ خارج میشود، سیستم کانال ریشه پاکسازی و پر میشود و روی دندان یک ترمیم محافظ قرار میگیرد. درد معمولا در جلسه نخست بهطور واضح کاهش مییابد.
- دردی که با مسکن برطرف نمیشود و خواب را مختل میکند
- تورم در صورت یا گونه
- همراهی تب با درد
- قطع شدن ناگهانی درد
چگونه پیشگیری میشود؟
- پوسیدگی را پیش از بروز درد درمان کنید؛ درد نشانه دیرهنگامی است که نشان میدهد پوسیدگی به پالپ نزدیک شده است
- عادت فشردن دندانها را ارزیابی کنید؛ نیرو ترک ایجاد میکند و ترک راهی به سمت پالپ باز میکند
- دندانی را که ضربه خورده است، حتی اگر درد ندارد، بررسی کنید و تغییر رنگ آن را زیر نظر داشته باشید
پرسشهای متداول
- اگر درد قطع شده باشد، هنوز درمان لازم است؟
- بله. قطع شدن خودبهخودی درد شدید معمولا نشان میدهد که پالپ از بین رفته است؛ عفونت همچنان به سمت نوک ریشه پیش میرود.
- آیا درمان ریشه دردناک است؟
- این کار با بیحسی موضعی انجام میشود. درد اصلی از درمان نیست، بلکه از التهابی میآید که درمان را ضروری کرده است و معمولا در جلسه نخست کاهش مییابد.
این محتوا جنبه اطلاعرسانی عمومی دارد و جایگزین معاینه حضوری نیست. علائم میان بیماریها مشترکاند و تشخیص تنها بالینی انجام میشود.
