چیست؟
آبسه زمانی ایجاد میشود که باکتریها به عصب دندان یا یک پاکت عمیق لثه برسند و چرک در آنجا جمع شود. چون در یک فضای بسته فشار ایجاد میشود، درد معمولا ضرباندار، مداوم و هنگام دراز کشیدن شدیدتر است. دندان به لمس و گاز زدن حساس میشود.
قطع ناگهانی درد به معنی بهبود نیست؛ معمولا نشان میدهد که عصب مرده است و عفونت بیصدا به گسترش ادامه میدهد. تورم صورت یا گردن، مشکل در بلع یا تب، این وضعیت را به یک مورد اورژانسی تبدیل میکند.
نشانهها
لازم نیست همه اینها با هم باشند.
چرا رخ میدهد؟
- 01
پوسیدگی عمیق درماننشده
شایعترین علت است؛ باکتریها از راه پوسیدگی به حفره پالپ میرسند.
- 02
ترک دندان یا تروما
حتی یک ترک نامرئی هم میتواند مسیری برای رسیدن باکتریها به عصب باز کند.
- 03
بیماری پیشرفته لثه
پاکتهای عمیق پریودنتال میتوانند خودشان منبع آبسه باشند.
چگونه درمان میشود؟
درمان با تخلیه عفونت شروع میشود. اگر منبع عفونت عصب دندان باشد، درمان ریشه آغاز میشود و عفونت از راه کانال ریشه تخلیه میگردد؛ اگر منبع لثه باشد، پاکت تمیز میشود. آنتیبیوتیک به تنهایی درمان محسوب نمیشود؛ اگر منبع عفونت دستنخورده باقی بماند، عفونت برمیگردد.
اگر دندان قابل حفظ نباشد، کشیدن آن لازم است. جای دندان از دست رفته میتواند بعدها با ایمپلنت یا بریج جایگزین شود، اما این کار فقط پس از برطرف شدن کامل عفونت برنامهریزی میشود.
- تورم منتشر در صورت، گونه یا زیر چشم
- تب، لرز یا احساس ناخوشی عمومی
- مشکل در بلع یا تنفس: مراجعه به اورژانس ضروری است
- مشکل در باز کردن دهان
چگونه پیشگیری میشود؟
- پوسیدگیها باید پیش از شروع درد درمان شوند؛ بیشتر آبسهها نتیجه پوسیدگیهای به تعویق افتاده هستند
- دندان شکسته یا ترکخورده باید حتی بدون درد نیز بررسی شود
- خونریزی لثه نباید نادیده گرفته شود؛ پاکتهای عمیق نیز منبع آبسه هستند
پرسشهای متداول
- آیا آبسه خودبهخود برطرف میشود؟
- خیر. گاهی چرک از راه سوراخی در لثه تخلیه میشود و درد کاهش مییابد، اما منبع عفونت باقی میماند و دوباره عود میکند.
- آیا مصرف آنتیبیوتیک به تنهایی کافی است؟
- خیر. آنتیبیوتیک گسترش عفونت را مهار میکند، اما منبع عفونت را از بین نمیبرد. درمان ریشه یا کشیدن دندان همچنان لازم است.
- درد قطع شده است؛ آیا هنوز باید مراجعه شود؟
- بله، بهویژه در همین زمان. قطع شدن درد اغلب به معنی مردن عصب است و عفونت بیصدا پیشروی میکند.
این محتوا جنبه اطلاعرسانی عمومی دارد و جایگزین معاینه حضوری نیست. علائم میان بیماریها مشترکاند و تشخیص تنها بالینی انجام میشود.