Bu ne demek?
Burun, aldığınız havayı ısıtır, nemlendirir ve süzer. Bu yol tıkandığında beden ağızdan solumaya geçer. Ağızdan geçen hava kuru ve süzülmemiştir; ön dişlerin ve diş etlerinin yüzeyindeki ince tükürük filmini sürekli kurutur. Kuruyan bölgede bakteri plağı daha kolay tutunur; diş eti kızarıklığı, şişliği ve kanaması özellikle üst ön dişlerde belirginleşir.
Bu belirtiyi yalnızca geceye özgü olanlardan ayıran şey, gündüz de sürmesidir. Yalnızca uykuda ağzı açılan kişide sorun genellikle uykudaki hava yolu darlığıdır. Gün içinde de dudaklar kapanmıyor, dinlenirken ve okurken ağız açık kalıyorsa burun yolunda kalıcı bir engel ya da yerleşmiş bir alışkanlık düşünülür. Dudaklarınızın kendiliğinden kapalı durup durmadığını birkaç dakika aynada izlemek bu ayrımı yapmaya çoğu zaman yeter.
Büyüme çağındaki çocuklarda ağızdan soluma yalnızca ağız içini etkilemez. Dil sürekli aşağıda durduğu için üst çeneyi içeriden desteklemez; damak darlaşabilir, üst ön dişler öne eğilebilir ve yüzün alt bölümü uzayabilir. Bu değişiklikler yerleştikten sonra düzeltilmesi zorlaştığı için, çocuklarda nedenin erken araştırılması önerilir.
Ağızdan soluma çoğu zaman burnun tıkalı olmasının sonucudur, ama tıkanıklık geçtikten sonra alışkanlık hâlinde de sürebilir. Aşağıdaki başlıklar en sık karşılaşılan nedenleri toplar.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Gün içinde dudaklarınızın kapalı olup olmadığını arada bir kontrol edin; burnunuz açıkken ağzı kapalı tutmak alışkanlığın yerleşmesini önler.
- Su içmeyi aksatmayın ve şekerli içecekleri sık sık yudumlamaktan kaçının; kuru bir ağızda çürük riski daha hızlı yükselir.
- Burun açıcı sprey ve damlaları hekim önerisi olmadan günlerce sürdürmeyin; bazıları uzun kullanımda tıkanıklığı artırabilir.
- Ağzı bantlayarak kapatma gibi internette dolaşan uygulamalara başvurmayın; burun yolu gerçekten tıkalıysa bu, solunumu zorlaştırır.
- Çocuğunuz uykuda horluyor, nefesi duruyor ya da geceyi huzursuz geçiriyorsa.
- Burun tıkanıklığı tek taraflıysa ve kokulu veya kanlı akıntı eşlik ediyorsa.
- Geceleri nefes alabilmek için sık sık doğrulup oturmak zorunda kalıyorsanız.
- Diş etleriniz kanamaya başladıysa ve düzenli fırçalamaya rağmen kızarıklık geçmiyorsa.
- Ağzın kapanamaması yüzünden konuşma, yutma ya da beslenme zorlaşıyorsa.
Sık sorulan sorular
- Ağızdan nefes almak dişlere gerçekten zarar verir mi?
- Zarar veren havanın kendisi değil, tükürüğün kurumasıdır. Tükürük ağızdaki asidi tamponlar ve mine yüzeyinin onarımına katkı verir; sürekli kuru kalan bölgede bu koruma azalır. Bu nedenle ağızdan soluyanlarda üst ön dişlerin diş eti kenarında iltihap ve çürük daha sık görülür.
- Çocuğumun ağzı açık uyuyor, büyüyünce kendiliğinden geçer mi?
- Kendiliğinden düzelme her zaman beklenmez. Neden geniz eti ya da bademcik büyümesi gibi bir engelse, bu engel giderilmeden alışkanlık sürer. Ayrıca çene gelişiminin en hızlı olduğu dönem sınırlıdır; bu nedenle beklemek yerine nedenin araştırılması önerilir.
- Önce hangi hekime gitmem gerekir?
- Burun tıkanıklığı ön plandaysa kulak burun boğaz değerlendirmesi ilk adımdır. Diş hekimi ise ağız içindeki sonuçları, damak genişliğini ve kapanışı değerlendirir; çocuklarda ortodontik takibin gerekip gerekmediğine bu değerlendirmede karar verilir. İki bölüm çoğu zaman birlikte çalışır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.