Bu ne demek?
Uykuda solunumun on saniye ve üzerinde kesilmesine apne denir. Göğüs kafesi çabalamaya devam eder, ama boğazdaki yumuşak dokular birbirine yaklaştığı için hava geçmez. Kandaki oksijen düşünce beyin çok kısa bir uyanma başlatır, kaslar kasılır ve hava yolu yeniden açılır. Bu döngü bir gecede çok sayıda tekrarlanabilir; siz genellikle hiçbirini hatırlamazsınız.
Bu belirtiyi diğerlerinden ayıran şey, bilginin kaynağının siz olmamanızdır. Horlamayı ve gün içindeki uykululuğu kendiniz de fark edersiniz; duraklamayı ise yalnızca yanınızda uyanık kalan biri görebilir. Tarif çoğu zaman aynıdır: horlama sesi keskin biçimde kesilir, göğüs hareket etmeyi sürdürür, sonra derin bir çekişle ses geri döner. Bu gözlem, uykuda solunum sorunlarında en çok yol gösteren tek bilgidir.
Tanıklı duraklama şüpheyi güçlendirir, tanıyı koymaz. Duraklamaların gecede kaç kez tekrarladığı ve oksijenin ne kadar düştüğü ancak uyku testiyle ölçülebilir. Ağız içi aygıt da dahil olmak üzere hiçbir tedavi bu ölçüm yapılmadan planlanmaz; çünkü aynı gözlem, hafif bir tablodan ağır bir tabloya kadar çok geniş bir aralığa karşılık gelebilir.
Solunumun uykuda kesilmesi, hava yolunun hangi düzeyde kapandığına göre farklı nedenlere bağlanır. Aşağıdaki başlıklar tanıklı duraklamanın arkasında en sık bulunan durumlardır.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Gözlemi aktaran kişiden ayrıntı isteyin: duraklamalar gecenin hangi saatinde, hangi yatış pozisyonunda ve ne sıklıkta oluyor. Bu notlar hekim görüşmesinde işe yarar.
- Mümkünse bir gece boyunca telefonunuzun basit bir ses kaydı uygulamasıyla kayıt alın; sessizlik aralıkları kayıtta duyulabilir hâle gelir.
- Uyku ilacı, kas gevşetici ya da yatıştırıcı kullanıyorsanız kendi kararınızla bırakmayın; kullandığınız ilaçları hekiminize söyleyin, çünkü bunlar duraklamaları uzatabilir.
- Uyku testi yapılmadan satılan aparatlara yönelmeyin; horlama sesini azaltıp duraklamaları sürdürebilir ve tanıyı geciktirebilirler.
- Duraklamalar sırasında dudaklarda ya da yüzde morarma fark ediliyorsa.
- Gece göğüs ağrısı, çarpıntı veya nefes darlığıyla uyanıyorsanız.
- Gün içinde araç kullanırken ya da makine başındayken uykuya dalıyorsanız.
- Tansiyonunuz belirgin biçimde yükseldiyse veya ilaca rağmen düşmüyorsa.
- Duraklama bir çocukta gözleniyorsa; çocukta uykuda nefes durması beklenen bir bulgu değildir.
Sık sorulan sorular
- Nefes duraklamasını kendim fark edebilir miyim?
- Çoğu kişi fark etmez, çünkü hava yolunu açan uyanmalar çok kısadır ve belleğe geçmez. Kendinizde görebileceğiniz karşılıkları gece tıkanarak uyanmak, sabah ağız kuruluğu ve gün içinde dinlenememektir. Kesin bilgi yine de uyku testinden gelir.
- Uyku testi için hangi bölüme başvurmam gerekir?
- Uyku testi göğüs hastalıkları, nöroloji ya da kulak burun boğaz bölümlerine bağlı uyku laboratuvarlarında yapılır. Diş hekimi ağız içi bulgularla şüpheyi paylaşabilir ve sizi yönlendirebilir; tanı ve tedavi kararı uyku hekimine aittir.
- Duraklama saptanırsa hangi tedaviler konuşulur?
- Seçenek, testte ölçülen ağırlığa göre değişir. Hafif ve orta düzeydeki tablolarda hekim uygun görürse ağız içi aygıt gündeme gelebilir; daha ağır tablolarda basınçlı hava cihazı öne çıkar. Kilo, yatış pozisyonu ve burun tıkanıklığının giderilmesi her düzeyde önemini korur.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.