Bu ne demek?
Yüzünüzün duyusunu tek bir sinir taşır. Bu sinirin üç dalı alnı, üst çeneyi ve alt çeneyi ayrı ayrı besler. Lifler nerede uyarılırsa uyarılsın ağrı o dalın bütün alanına yayılabilir. Bu yüzden ağrıyı hissettiğiniz diş, sorunun bulunduğu yer olmayabilir.
Bu belirtiyi benzerlerinden ayıran şey süresidir. Şimşek gibi tarif edilen ağrı birkaç saniye ile iki dakika arasında sürer, sonra tamamen kesilir; ataklar arasında yüzünüz normale döner. Çoğu zaman sıcak ya da soğukla değil dokunmayla başlar: yüzünüzü yıkamak, dişinizi fırçalamak, tıraş olmak, rüzgâra çıkmak ya da konuşmak yeterli olur. Diş sinirinden kaynaklanan ağrı ise sıcak ve soğukla artar, dakikalarca sürer ve sizi gece uyandırır.
Ağrının tarifi tanı değildir. Aynı tarif, döküntü çıkmadan önceki dönemdeki yüz zonasında, çatlak bir dişte ve nedeni bulunamayan yüz ağrısında da duyulabilir. Bu ayrımı muayene, film ve gerektiğinde nöroloji değerlendirmesi yapar. Ağrının yerini gösterdiği sağlam bir dişin çekilmesi ağrıyı çoğu zaman geçirmez.
Bu tarifin arkasında birden fazla tablo olabilir; bazıları dişten, bazıları sinirden kaynaklanır. Aşağıdaki başlıklar olasılık sıralaması değildir, hekimin ayırt etmek için baktığı yerleri gösterir.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Ağrının ne kadar sürdüğünü, günde kaç kez geldiğini ve neyin tetiklediğini birkaç gün not edin; bu kayıt muayenede sözlü tarifinizden daha çok işe yarar.
- Tetikleniyor diye diş fırçalamayı bırakmayın; yumuşak fırça ve ılık suyla daha az uyaran veren bir yol deneyin, çünkü ağız bakımının aksaması tabloya ikinci bir sorun ekler.
- Ağrı kesici dozunu kendi kararınızla artırmayın; bu tip ağrıda sıradan ağrı kesiciler çoğu zaman yetersiz kalır ve yüksek doz kendi yan etkilerini getirir.
- Ağrının yerini gösteren dişin çekilmesi için ısrar etmeyin; kaynağı doğrulanmadan yapılan bir çekim geri alınamaz.
- Ağrının olduğu bölgede uyuşma, his kaybı ya da güç kaybı da varsa
- Yüzünüzde, alnınızda ya da göz çevresinde kızarıklık, kabarcık veya döküntü çıktıysa
- Ağrıya ateş, yüzde şişlik ya da ağzınızı açmakta zorlanma eşlik ediyorsa
- Ağrı ilk kez kırk yaşından önce başladıysa ya da yüzün iki yanında birden oluyorsa
- Görmenizde bulanıklık veya çift görme başladıysa
Sık sorulan sorular
- Bu ağrı diş ağrısı olabilir mi?
- Olabilir. Çatlak diş ve iltihaplı diş siniri de keskin, ani ağrı yapar. Ayrım çoğu zaman süreden ve tetikleyiciden çıkar: diş kaynaklı ağrı sıcak ve soğukla başlar, dakikalarca sürer ve gece artar. Saniyelik olan ve yalnızca dokunmayla tetiklenen ağrıda ise dişler sağlam bulunabilir. Karar muayene ve filmle verilir.
- Filmimde bir şey çıkmadı, ağrı neden sürüyor?
- Röntgen kemikteki ve dişteki değişiklikleri gösterir, sinirin kendisini göstermez. Film temiz olduğu hâlde süren yüz ağrılarında sıra sinir kaynaklı nedenlere gelir. Bu noktada yapılması gereken yeni bir diş işlemi denemek değil, nöroloji değerlendirmesi istemektir.
- Diş hekimine mi, nöroloğa mı gitmeliyim?
- Önce diş hekimine gitmeniz mantıklıdır; dişle ilgili bir neden varsa en hızlı orada görülür. Diş kaynaklı bir bulgu çıkmazsa değerlendirmenin devamı nörolojidedir. Tanı ve ilaç kararı nörolojinin alanıdır; diş hekiminin katkısı gereksiz işlemi durdurmak ve sizi doğru adrese yönlendirmektir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.