Bu ne demek?
Yüzün bir yanının düşmesi, o yanın mimik kaslarını çalıştıran yüz sinirinin ya da bu siniri yöneten beyin bölgesinin etkilendiği anlamına gelir. Kaşınızı kaldıramamak, göz kapağınızı tam kapatamamak, ağzınızın bir kenarının sarkması ve su içerken dudak kenarından sızıntı olması aynı sorunun farklı görünümleridir. Bu tablo diş ağrısıyla ya da çene eklemiyle açıklanmaz.
Değerlendirmede alına bakılır. Sinirin yüze çıktıktan sonra etkilendiği tablolarda alın da tutulur; kaş kaldırılamaz ve alın kırıştırılamaz. Beyin kaynaklı tablolarda alın çoğu zaman korunur ve düşme daha çok ağız çevresinde belirgindir. Bu ayrımı evde denemeniz doğru değildir: kuralın yanılma payı vardır ve karar muayene ile görüntülemeye dayanır.
Bu belirtide belirleyici olan zamandır. İnme tedavisinin penceresi saatlerle ölçülür. Beyin kaynaklı bir neden dışlandıktan sonra kalan tablolarda da ilaç tedavisinin ilk günlerde başlaması sonucu etkiler. Bu yüzden geçer mi diye beklemek, bu belirti için karşılığı olan bir seçenek değildir.
Yüz düşmesinin nedenleri, aynı saat içinde müdahale gerektirenlerden zamanla düzelmesi beklenenlere kadar uzanır; aşağıdaki sıralama olasılığa göre değil, önce dışlanması gerekene göre kurulmuştur.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Göz kapağınız tam kapanmıyorsa gözünüzü koruyun; kapanmayan gözün saydam tabakası hızla kurur ve zarar görür, koruma yöntemini hekiminiz belirler.
- Konuşmanızda bozulma, kolunuzda ya da bacağınızda güçsüzlük fark ederseniz beklemeden 112'yi arayın.
- Yüz kaslarınızı zorlayarak egzersiz yapmayın, masaj ve sıcak uygulama gibi yöntemleri kendi kararınızla denemeyin; bunların yeri ve zamanı değerlendirmeden sonra belirlenir.
- Yemek yerken ve içerken yavaşlayın; düşen yanağın içinde lokma birikebilir ve içecek dudak kenarından kaçabilir.
- Yüz düşmesi ani başladıysa acil servis değerlendirmesi gerekir, evde beklenmez
- Konuşmada bozulma, kolda veya bacakta güçsüzlük, dengede kayıp varsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın
- Görmede bulanıklık, çift görme ya da alışılmadık şiddette baş ağrısı eşlik ediyorsa
- Kulakta ağrı, kulak kepçesinde veya ağız içinde kabarcık ya da döküntü varsa
- Göz kapağınız hiç kapanmıyorsa; gözün korunması aynı gün planlanmalıdır
Sık sorulan sorular
- Bu inme mi, yüz felci mi?
- Bu ayrımı belirtinin tarifinden yola çıkarak kesin biçimde yapmak mümkün değildir, denemek de doğru değildir. İkisi de yüzün bir yanını düşürebilir, ama aciliyetleri ve tedavileri tamamen farklıdır. Doğru sıra şudur: önce acil serviste beyin kaynaklı bir neden dışlanır, ardından kalan tablolar için değerlendirme sürer.
- Diş tedavisinden sonra yüzüm düştü, işlemle ilgili olabilir mi?
- Alt çeneye yapılan anestezinin ardından ilacın yüz sinirine ulaşmasıyla geçici bir düşme görülebilir; bu tablo çoğu zaman anestezinin etkisiyle birlikte saatler içinde geriler. Aynı gün içinde düzelmeyen ya da işlemden günler sonra başlayan yüz düşmesi bu şekilde açıklanamaz ve ayrıca değerlendirilmelidir. Her iki durumda da işlemi yapan hekimin bilgilendirilmesi gerekir.
- Bu tablo düzelir mi?
- Nedene göre değişir ve baştan söylenemez. Bir bölümünde işlev haftalar ile aylar içinde belirgin biçimde geri gelir, bir bölümünde ise iz kalabilir. Sonucu etkileyen değişkenlerin başında değerlendirmenin ne kadar geciktiği gelir; bu yüzden bekleyip görmek yerine aynı gün başvurmak gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.