Bu ne demek?
Başınızı taşıyan kaslar tek başına çalışmaz. Şakaktaki ve çene açısındaki çiğneme kasları, boynun arkasındaki ve yanındaki kaslarla ortak bir zincir kurar. Bu zincirin bir halkası uzun süre kasılı kalırsa yük diğerlerine geçer. Bu yüzden gün boyu dişlerini sıkan ya da gece gıcırdatan kişilerde boyun tutulması, çene yorgunluğu ve şakak ağrısıyla aynı dönemde ortaya çıkabilir.
Kas kaynaklı boyun tutulmasını tanıtan şey hareketle olan ilişkisidir. Sabah daha belirgindir, gün içinde hareket ettikçe biraz açılır, belirli bir yöne dönerken artar ve o kaslara parmakla bastırınca tarif ettiğiniz ağrı yeniden ortaya çıkar. Ağrı çoğu zaman tek taraflıdır ve şakağa ya da kulak çevresine yayılır. Ateşle birlikte gelen, başı öne eğmeyi engelleyen ve saatler içinde ağırlaşan bir ense sertliği ise bambaşka bir tablodur ve kas ağrısı gibi ele alınmaz.
Boyun tutulmasının baş ağrısıyla birlikte gitmesi de sıktır. Boyun kaynaklı baş ağrısı genellikle enseden başlar, aynı tarafta kalır ve baş hareketiyle tetiklenir. Bu tablonun tanısı ve tedavisi fizik tedavi ile nöroloji alanındadır. Diş hekiminin katkısı, sıkma ve gıcırdatma alışkanlığının zincire yük bindirip bindirmediğini görmek ve koruyucu bir gece plağının yeri olup olmadığını değerlendirmektir.
Boyun tutulmasının nedeni çoğu zaman kas gerginliği ve duruşla ilgilidir; ancak çene ekleminden, sıkma alışkanlığından ya da boyun omurlarından kaynaklanan tablolar da aynı şikâyeti verebilir.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Boynunuzu hızlı ve zorlayarak çevirip çıtlatmaya çalışmayın; ani zorlama kasılmayı artırabilir ve tutulmanın süresini uzatabilir.
- Ekran ve telefon yüksekliğini göz hizanıza yaklaştırın, uzun oturuşları yarım saatte bir kısa ara ile bölün; bu iki değişiklik kas yükünü doğrudan azaltır.
- Gün içinde dişlerinizin birbirine değip değmediğini fark etmeye çalışın; çiğnerken ve yutkunurken dışında üst ve alt dişlerin temas etmemesi beklenir.
- Şikâyet bir haftadan uzun sürüyorsa ısı ve masajla idare etmeyi uzatmayın; sorunun kastan mı, eklemden mi yoksa boyun omurlarından mı geldiği ancak muayeneyle ayrılır.
- Boyun sertliğine ateş, şiddetli baş ağrısı ve ışıktan rahatsız olma eşlik ediyorsa
- Kolunuzda veya elinizde uyuşma, karıncalanma ya da güç kaybı başladıysa
- Şikâyet bir düşme, çarpma veya trafik kazasının ardından başladıysa
- Baş ağrısı aniden ve o güne kadar yaşadığınızın en şiddetlisi olarak geldiyse
- Boynunuzda elle hissedilen yeni bir şişlik de ortaya çıktıysa
Sık sorulan sorular
- Boyun tutulması diş sıkmayla ilgili olabilir mi?
- Olabilir. Çiğneme kasları ile boyun kasları ortak bir zincir üzerinde çalışır ve birinin aşırı yüklenmesi diğerine yansıyabilir. Ancak bu bağ tek yönlü değildir; boyundan başlayan bir sorun da çene bölgesinde ağrı hissettirebilir. Sıkma alışkanlığının payı olup olmadığı, muayenede kasların tek tek elle değerlendirilmesiyle anlaşılır.
- Gece plağı boyun ağrımı geçirir mi?
- Gece plağının amacı diş aşınmasını azaltmak ve çiğneme kaslarındaki yükü düşürmektir; boyun ağrısı için yapılan bir tedavi değildir. Sıkma alışkanlığı tabloya katkıda bulunuyorsa boyundaki yakınmanın da hafiflemesi olabilir, ancak bu tek başına beklenecek bir sonuç değildir. Boyun ağrısının kendi değerlendirmesi ayrıca yapılmalıdır.
- Önce hangi hekime gitmeliyim?
- Şikâyetiniz ağırlıklı olarak boyun hareketiyle artıyor ve kola yayılıyorsa değerlendirme fizik tedavi ya da nöroloji tarafında başlar. Çene ağrısı, ağzı açarken zorlanma, çene ekleminde ses ve sabah kas yorgunluğu öne çıkıyorsa diş hekimi muayenesi bu tabloya doğrudan bakabilir. İki alanın birlikte çalıştığı durumlar da sık görülür.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.