Bu ne demek?
Burun ve sinüsler gün boyu salgı üretir; bu salgı normalde fark edilmeden yutulur. Akıntıyı hissetmeniz çoğu zaman salgının varlığından değil, kıvamının, miktarının ya da boğazınızın ona olan duyarlılığının değişmesinden gelir. Salgı koyulaştıkça geride takılır ve boğazı temizleme isteği doğar.
Bu belirtiyi ayıran şey, şikâyetin burunda değil boğazda toplanmasıdır. Burnunuz açık olduğu hâlde boğazınızı sürekli temizleme ihtiyacı duyarsınız; sırtüstü yatınca ve sabaha karşı artar. Akıntı çoğunlukla iki taraflıdır ve öne, burun deliklerinize doğru kötü bir koku gelmez. Öne gelen kokulu akıntı ayrı bir tablodur ve tek taraflı olduğunda kaynağı üst dişler olabilir.
Diş kliniğini ilgilendiren yanı ağız kokusudur. Genze inen salgı dilin arka bölümünde birikir ve oradaki bakteriler için besin olur. Bu kaynaklı koku daha sık fırçalamayla ya da diş taşı temizliğiyle çoğu zaman geçmez. Ağız kokusunun nedeni ağız içinde bulunamıyorsa, geniz akıntısı, reflü ve bademcik taşı sırayla düşünülür.
Genze inen salgının kaynağı burun ve sinüsler kadar mide ya da bademcikler de olabilir. Aşağıda, bu şikâyetle birlikte en sık anılan tablolar yer alıyor; hangisinin geçerli olduğunu muayene belirler.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Gün içinde düzenli su için; salgı inceldikçe boğazda takılma hissi çoğu kişide azalır.
- Burun yıkamayı hazır tuzlu su çözeltisiyle yapın; kaynatılmamış musluk suyuyla yıkamaktan kaçının.
- Dilinizin arka bölümünü her gün yumuşak bir kazıyıcı ya da fırçayla temizleyin, öğürme sınırınızı zorlamayın.
- Boğazınızı sert sesle temizleme alışkanlığını azaltmayı deneyin; bu hareket mukozayı tahriş eder ve akıntı hissini artırır.
- Akıntı tek taraflı ve kötü kokuluysa
- Akıntıya sürekli kan karışıyorsa
- Ses kısıklığınız üç haftayı geçtiyse ya da yutkunmakta zorlanıyorsanız
- Boynunuzda sert, ağrısız ve geçmeyen bir şişlik fark ettiyseniz
- Ateşle birlikte tek taraflı yüz ağrısı ve göz çevresinde şişlik başladıysa
Sık sorulan sorular
- Ağız kokum geniz akıntısından olabilir mi?
- Olabilir. Ağız kokusunun büyük bölümü dil sırtındaki bakteri tabakasından ve diş eti sorunlarından gelir; ağız içi temiz bulunduğu hâlde süren kokularda ise geniz akıntısı sık rastlanan bir nedendir. Genze inen salgı dilin arka bölümünde birikir ve orada ayrışır. Böyle bir durumda yalnızca diş temizliğiyle kokunun ortadan kalkması beklenmez; akıntının nedeni de ele alınır.
- Sürekli boğazımı temizlemem zarar verir mi?
- Boğazı sert sesle temizleme hareketi ses tellerini birbirine çarptırır ve mukozayı tahriş eder. Tahriş arttıkça temizleme ihtiyacı da artar; kendini besleyen bir döngü kurulur. Yutkunmak, birkaç yudum su içmek ya da hafifçe öksürmek bu döngüyü kırmakta genellikle daha yardımcı olur.
- Reflü ile geniz akıntısı birbirine karışır mı?
- Karışabilir. İkisi de boğazda takılma hissi, sabah bulantısı ve sürekli boğaz temizleme yapar. Ayrımda diş hekiminin gördüğü bir ipucu vardır: mide asidi üst ön dişlerin damak yüzünde ve arka dişlerin çiğneme yüzünde belirli bir aşınma deseni bırakır. Bu desen varsa değerlendirmeye reflü de katılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.