Bu ne demek?
Yüzünüzün içinde, elmacık kemiğinin arkasında ve alnın içinde hava ile dolu boşluklar bulunur. Mukoza şiştiğinde ve boşlukta sıvı biriktiğinde başınızı öne eğmek bu sıvıyı boşluğun ön duvarına doğru kaydırır. Duvarda seyreden ince duyu lifleri basınca yanıt verir; bu yüzden eğilme, öksürme ve ıkınma basıncı saniyeler içinde artırır.
Bu ayrıntı, sinüs kaynaklı ağrıyı diş sinirinden gelen ağrıdan ayırmaya yarar. Sinüs kaynaklı tabloda aynı taraftaki birkaç üst arka diş birden ağırlaşmış gibi hissedilir; hangisinin ağrıdığını parmakla gösteremezsiniz ve şiddet gün içinde baş pozisyonuyla değişir. Diş sinirinden gelen ağrı ise tek dişte toplanır, soğuk ya da sıcakla saniyeler içinde tetiklenir ve uyaran çekildikten sonra dakikalarca sürebilir.
Bu ev testi bir ipucudur, tanı değildir. İltihaplı bir üst dişte de öne eğilmekle ağrı artabilir, çünkü baş aşağı eğildiğinde bölgedeki kan akımı değişir. Ayrıca migren ve küme tipi baş ağrısı da yüz basıncı olarak yaşanabilir. Bu yüzden testin sonucu tek başına değil, muayene ve gerektiğinde film ile birlikte değerlendirilir.
Basıncın pozisyonla değişmesi, ağrının kaynağını sinüs boşluğuna yaklaştırır; boşluğu dolduran şeyin nereden geldiği ise ayrı bir sorudur. Aşağıdaki başlıklar o soruya bakar.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Basıncın hangi hareketle arttığını sırayla deneyip yazın: öne eğilme, merdiven çıkma, öksürme ve yatar pozisyon ayrı ayrı bilgi verir.
- Geceleri başınızı biraz yüksekte tutmak sabah basıncını azaltabilir; bu nedeni değiştirmez ama uykuyu kolaylaştırır.
- Hangi diş diye tek tek dişlerinize sert biçimde bastırmayın; zaten duyarlı olan bölgeyi daha da hassaslaştırır.
- Basınç geçmiyor diye kendi kararınızla kanal tedavisi ya da çekim istemeyin; kaynak doğrulanmadan yapılan işlem geri alınamaz.
- Göz çevrenizde şişlik, kızarıklık ya da gözü hareket ettirmede zorlanma varsa
- Ateş ve titremeyle birlikte tek taraflı baş ağrınız saatler içinde şiddetlendiyse
- Yüzünüzde şişlik oluştu ve ağzınızı açmakta zorlanıyorsanız
- Ense sertliği, bilinç bulanıklığı ya da kusma eklendiyse
- Basınç sizi düzenli olarak uykudan uyandıracak kadar arttıysa
Sık sorulan sorular
- Bu test sinüs mü diş mi olduğunu kesin gösterir mi?
- Göstermez. Öne eğilme yalnızca bir ipucu verir. Sinüs kaynaklı basınç pozisyonla belirgin biçimde değişir, ancak iltihaplı bir üst dişte de eğilmeyle ağrının artması olabilir. Karar; dişlerin soğuğa ve basınca verdiği yanıt, diş eti muayenesi ve gerektiğinde film ile birlikte verilir.
- Üst dişlerimin birkaçı birden ağrıyor, bu neyi gösterir?
- Aynı taraftaki birkaç üst arka dişin birlikte ağırlaşması, tek bir dişin sinirinden çok o bölgenin ortak komşusu olan sinüs boşluğunu akla getirir. Yine de kesin bir ayrım değildir; ilerlemiş bir diş iltihabı da komşu dişlerde duyarlılık yapabilir. Sorumlu dişi ayırmak için dişler tek tek test edilir.
- Sinüs tedavisi gördüm, basınç neden geçmedi?
- Sinüse yönelik tedaviye rağmen sürüyorsa, sinüsü besleyen bir diş kaynağı olup olmadığı araştırılır. Üst arka dişlerin kökleri sinüs tabanına çok yakındır ve buradan gelen iltihabın yalnızca kulak burun boğaz tedavisiyle çözülmesi her zaman beklenmez. Bu noktada diş muayenesi ve uygun görüntüleme sıraya girer.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.