Co to oznacza?
Wewnątrz twarzy, za kością policzkową i w czole, są przestrzenie wypełnione powietrzem. Kiedy błona śluzowa puchnie, a w przestrzeni zbiera się płyn, pochylenie głowy do przodu przesuwa ten płyn w stronę przedniej ściany przestrzeni. Cienkie włókna czuciowe biegnące w tej ścianie odpowiadają na ucisk i dlatego pochylanie się, kaszel i parcie podnoszą ciśnienie w ciągu sekund.
Ten szczegół pomaga oddzielić ból zatokowy od bólu idącego z nerwu zęba. W obrazie zatokowym kilka górnych zębów bocznych po tej samej stronie czuje się tak, jakby naraz ociężały; nie da się wskazać, który boli, a nasilenie zmienia się w ciągu dnia wraz z ułożeniem głowy. Ból z nerwu zęba skupia się w jednym zębie, wywołuje go w ciągu sekund zimno albo ciepło i może trwać minutami po usunięciu czynnika.
Ta domowa próba to wskazówka, a nie rozpoznanie. Pochylenie do przodu może nasilić ból także w zapalnie zmienionym górnym zębie, bo przy pochylonej głowie zmienia się przepływ krwi w tej okolicy. Migrena i klasterowy ból głowy też mogą być odczuwane jako ciśnienie w twarzy. Dlatego wynik tej próby waży się razem z badaniem i, gdy trzeba, ze zdjęciem, a nie osobno.
Ciśnienie zmieniające się z pozycją zbliża źródło bólu do przestrzeni zatoki; skąd wzięło się to, co tę przestrzeń wypełnia, to osobne pytanie. Poniższe punkty przyglądają się temu pytaniu.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Wypróbuj po kolei każdy ruch i zapisz, który podnosi ciśnienie: pochylenie do przodu, wchodzenie po schodach, kaszel i leżenie na płasko mówią co innego.
- Trzymanie głowy lekko podniesionej w nocy może zmniejszyć poranne ciśnienie; nie zmienia to przyczyny, ale ułatwia spanie.
- Nie naciskaj mocno na zęby po kolei, żeby ustalić, który to; sprawia to, że i tak wrażliwy obszar jest jeszcze bardziej tkliwy.
- Nie domagaj się z własnej decyzji leczenia kanałowego ani ekstrakcji dlatego, że ciśnienie nie mija; zabiegu wykonanego przed potwierdzeniem źródła nie da się cofnąć.
- Jeśli wokół oka jest obrzęk albo zaczerwienienie lub trudność w poruszaniu okiem
- Jeśli jednostronny ból głowy z gorączką i dreszczami nasilił się w ciągu godzin
- Jeśli pojawił się obrzęk twarzy i z trudem otwierasz usta
- Jeśli dołączyły sztywność karku, splątanie albo wymioty
- Jeśli ciśnienie narosło na tyle, że regularnie budzi cię ze snu
Najczęstsze pytania
- Czy ta próba pokazuje na pewno, czy to zatoka, czy ząb?
- Nie pokazuje. Pochylenie do przodu daje tylko wskazówkę. Ciśnienie w zatoce wyraźnie zmienia się z pozycją, ale zapalnie zmieniony górny ząb również może boleć bardziej przy pochyleniu. Decyzję podejmuje się razem z tym, jak zęby odpowiadają na zimno i na ucisk, z badaniem dziąseł i, gdy trzeba, ze zdjęciem.
- Boli mnie naraz kilka górnych zębów; co to pokazuje?
- To, że kilka górnych zębów bocznych po tej samej stronie ciężknie razem, przywodzi na myśl raczej przestrzeń zatoki, z którą wszystkie sąsiadują, niż nerw jednego zęba. Mimo to nie jest to pewne rozróżnienie; zaawansowany stan zapalny w jednym zębie może uwrażliwić także zęby sąsiednie. Żeby wskazać odpowiedzialny ząb, bada się zęby po kolei.
- Po leczeniu zatok ciśnienie i tak nie minęło, dlaczego?
- Jeśli trwa mimo leczenia skierowanego na zatokę, bada się, czy jest źródło zębowe zasilające tę zatokę. Korzenie górnych zębów bocznych leżą bardzo blisko dna zatoki, a stanu zapalnego idącego stamtąd nie zawsze należy oczekiwać, że ustąpi po samym leczeniu laryngologicznym. W tym momencie kolej na badanie stomatologiczne i właściwe badanie obrazowe.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.