Diş eti gülüşü: nedeni tedaviyi belirler

Diş eti gülüşü tam olarak nedir

Gülerken üst ön dişlerin üzerinde bir miktar diş eti görünmesi birçok insanda doğaldır. Çalışmalarda sık kullanılan tanıma göre, en geniş gülüşte üst ön dişlerin üzerinde 2 mm'den fazla diş eti görünüyorsa “diş eti gülüşü”nden söz edilir. Yine de milimetre tek başına karar vermez: bazı kişiler belirgin bir diş eti görünümünü hiç dert etmezken, bazıları çok daha azından rahatsız olur. Asıl önemli olan görünümün nereden kaynaklandığıdır, çünkü tedavi buna göre değişir.

Olası nedenler

Diş eti gülüşünde birden fazla neden bir arada bulunabilir. En sık konuşulanlar şunlar:

• Diş etiyle fazla örtülü dişler: diş normal uzunluktadır, ama diş ağızda ortaya çıkarken diş eti olması gereken yere kadar çekilmemiştir. Dişler kısa ve kare görünür.
• Kısa ya da fazla hareketli üst dudak: dudak gülerken olağandan yükseğe kalkıyorsa ya da doğuştan kısaysa diş eti daha çok görünür; dişler ve diş eti sağlıklı olabilir.
• Üst çenenin dikey fazlalığı: üst çene dikey yönde fazla gelişmişse diş eti, gülüşün tamamında ve geniş bir alanda görünür.
• Diş aşınması ve dişlerin konumu: aşınan ön dişler zamanla aşağı doğru sürebilir ve diş etini de beraberinde getirir; ön dişlerin içe yatık ya da fazla sürmüş olması da benzer bir görüntü verebilir.
• Diş eti büyümesi: iltihap, bazı ilaçlar ya da temizliği zor bir sabit tel diş etini şişirip dişin üzerine taşırabilir.

Hangi neden olduğu nasıl anlaşılır

Karar tek bir fotoğrafa bakılarak verilmez. Diş hekimi dudaklarınız dinlenirken ne kadar diş göründüğüne, gülerken dudağın ne kadar yükseldiğine, dişlerin boyuna ve eniyle boyu arasındaki orana bakar. Diş etinin altında minenin nerede bittiği ve kemiğin nerede başladığı ince bir ölçüm aletiyle, gerekirse röntgenle değerlendirilir: yalnızca diş etinin fazla olduğu durum ile kemiğin de dişe çok yakın olduğu durum farklı tedavi ister. Çeneden şüpheleniliyorsa yüz ölçümleri ve ortodontik kayıtlar da gerekir.

Dişler diş etiyle örtülüyse

Sorun diş etinin dişi fazla örtmesiyse amaç, diş eti kenarını minenin bittiği yere yaklaştırmaktır. Kemik dişten yeterince uzaksa fazla diş etinin alınması yeterli olabilir. Kemik minenin bittiği yere çok yakınsa yalnızca diş etini almak işe yaramayabilir, çünkü diş eti eski yerine doğru geri büyüme eğilimindedir; bu durumda kemik kenarı da yeniden şekillendirilir. Bu işleme kron boyu uzatma denir. Diş eti kenarının yerine oturması zaman aldığından, planlanan kaplama ya da lamineler genellikle iyileşmeden sonra yapılır.

Dudak kaynaklıysa

Dişler ve diş eti olağan ölçülerdeyse ama dudak gülerken fazla yükseliyorsa, tedavi dudağın hareketine yönelir. Dudağı kaldıran kaslara yapılan botulinum toksini enjeksiyonu bu hareketi geçici olarak azaltır. Bir meta-analize göre etkisi en az 12 hafta sürüyor ve yaklaşık 24 hafta içinde başlangıca yakın düzeye dönüyor; özellikle 4 mm'ye kadar olan diş eti gülüşlerinde etkili bulunmuş. Etkinin sürmesi için uygulamanın tekrarlanması gerekir.

Dudak konumlandırma cerrahisinde üst dudağın iç yüzünden bir şerit doku alınarak dudağın yukarı kalkması sınırlanır. Bir meta-analizde ilk aylarda belirgin azalma görüldü, ama etki zamanla geriledi ve 12. ayda yaklaşık %25 geri dönüş bildirildi. Dudak doğuştan kısaysa dişler ve diş eti üzerinde yapılabilecekler sınırlı kalabilir.

Çene ya da diş konumu kaynaklıysa

Üst çene dikey yönde fazla gelişmişse ya da ön dişler aşağı doğru fazla sürmüşse, sorun diş etinde değil, dişlerin ve kemiğin konumundadır. Daha hafif durumlarda ön dişler, çoğu zaman kemiğe yerleştirilen küçük vidalardan destek alan ortodontik tedaviyle yukarı taşınabilir. Belirgin çene kaynaklı durumlarda ortodontiyle birlikte çene cerrahisi konuşulur; bir sistematik derleme, özellikle üst çenenin dikey fazlalığında cerrahinin sonuçlarının uzun süre korunduğunu, ortodontinin ise hafif vakalarda etkili olduğunu bildiriyor. Aşınmış dişlerde ortodonti, kron boyu uzatma ve dişin boyunu geri kazandıran kaplamalar birlikte planlanabilir.

Deneme modeli: karar vermeden önce görmek

Diş hekimi gülüşünüzü fotoğraf ve videoyla kaydeder, yeni diş boyunu ve diş eti çizgisini dijital ortamda ya da model üzerinde tasarlar. Bu tasarım geçici bir malzemeyle dişlerinizin üzerine aktarılır; buna deneme modeli (mock-up) denir. Böylece daha uzun dişlerin kendi dudaklarınızla, konuşurken ve gülerken nasıl durduğunu geri dönüşü olmayan bir işlemden önce görürsünüz. Aynı tasarım, kron boyu uzatmada diş etinin nereye kadar alınacağını gösteren bir rehbere de dönüştürülebilir. Ancak model yalnızca dişle ilgili değişikliği gösterir; dudaktan ya da çeneden kaynaklanan payı ortadan kaldırmaz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez.