İmplant ve dişlerin çevresindeki sert diş eti neden önemli

İki farklı doku: sert diş eti ve hareketli mukoza

Alt dudağınızı hafifçe aşağı çekip ön dişlerinize bakarsanız, dişlerin dibinde açık pembe, mat ve sert bir bant, onun altında ise daha kırmızı, parlak ve dudakla birlikte oynayan bir doku görürsünüz. Üstteki bant keratinize dokudur: yüzeyi koruyucu bir tabakayla sertleşmiş, alttaki kemiğe sıkıca tutunmuş diş eti. Dişlerde bu bandın kemiğe tutunan kısmına yapışık diş eti denir. Alttaki doku ise yanağın ve dudağın içini kaplayan hareketli mukozadır.

İmplantın çevresinde de benzer bir bant bulunabilir; buna keratinize mukoza denir. Ancak diş kaybından sonra bu bant daralabilir ya da implant doğrudan hareketli dokunun içinden çıkabilir. Bandın genişliği kişiden kişiye ve bölgeden bölgeye değişir.

Bant dar olunca neler olabilir

Hareketli mukoza sürtünmeye pek dayanıklı değildir; fırça değdiğinde acıyabilir, kolay kanayabilir. Kişi de çoğu zaman farkında olmadan o bölgeyi daha az ya da daha hafif fırçalar. Sert bandın ise implantın çevresinde bakterilere ve sürtünmeye karşı daha dayanıklı bir yaka oluşturduğu düşünülür. Dar bantta sık bildirilen sorunlar şunlar:

• Fırçalarken o bölgede acı ya da sızı.
• Fırçanın rahat ulaşamaması ve implantın ya da dişin dibinde plak birikmesi.
• Diş etinde kızarıklık ve fırçalarken kanama.
• Zamanla doku kenarının aşağı doğru çekilmesi.

Kanıt ne diyor

Dişlerde tablo daha net. Amerikan Periodontoloji Akademisi'nin uzlaşı raporuna göre plak temizliği çok iyi olan kişide, dişi çevreleyen destek dokuların kaybını önlemek için belirli bir bant genişliği gerekmiyor; plak temizliği yetersizse en az iki milimetrelik bir bant gerekli görülüyor.

İmplantlarda tablo daha karışık. Bir sistematik derlemede çevresinde sert diş eti yetersiz olan implantlarda daha fazla plak, iltihap, doku çekilmesi ve destek kaybı bulundu. Yakın tarihli bir derleme ise bandın, iltihabın yalnızca yumuşak dokuda kaldığı periimplant mukozitle bağlantısını göstermedi; buna karşılık bandın hiç olmaması ya da iki milimetreden dar olması, kemik kaybıyla seyreden periimplantitin daha sık görülmesiyle ilişkiliydi. Aynı derleme, iki milimetre eşiğinin keyfi olduğu yönünde eleştiriler bulunduğunu da not ediyor. Derlemelerin daha net birleştiği nokta ise hastanın kendi deneyimi: çevresinde sert diş eti yetersiz olan implantlarda fırçalarken ağrı ve rahatsızlık tutarlı biçimde bildiriliyor.

Dar bantla günlük bakım

Bandı dar olan herkes greft gerektirmez. Bölge iltihapsızsa, fırçalamak acıtmıyorsa ve doku kenarı kontrolden kontrole yerinde duruyorsa çoğu zaman bakımı uyarlamak yeterlidir:

• Yumuşak kıllı fırça kullanın; o bölgeyi bastırmadan, küçük hareketlerle temizleyin.
• İmplantın ya da dişin yan yüzlerini ara yüz fırçasıyla temizleyin; uygun boyutu hekiminiz seçsin.
• Fırçalarken acıyan bir yer varsa atlamak yerine nazikçe temizleyin ve kontrolde söyleyin.
• İmplant kontrollerini ve profesyonel temizliği aksatmayın.

Diş eti grefti ne zaman konuşulur

Greft, sert diş eti bandını genişletmek için ağzın başka bir yerinden doku aktarılmasıdır. Genellikle fırçalamak sürekli acı verdiği için bakım aksıyorsa, özenli bakıma rağmen iltihap tekrarlıyorsa, doku kenarı kontrolden kontrole aşağı çekiliyorsa ya da implant yapılacak bölgede hiç sert diş eti yoksa gündeme gelir.

Kanıtı en güçlü yöntem, damaktan alınan ince bir diş eti parçasının hazırlanan bölgeye dikilmesidir; buna serbest diş eti grefti denir. Sistematik derlemeler bu yöntemin ve damaktan alınan bağ dokusu greftinin bandı en öngörülebilir biçimde genişlettiğini bildiriyor. Damaktan doku almayı gerektirmeyen kolajen matrisler de kullanılıyor: işlem daha kısa sürüyor ve hasta daha az rahatsızlık yaşıyor, ama kazanılan bant genellikle daha dar kalıyor.

Greftten sonra iyileşme

Damakta doku alınan yer kendiliğinden kapanan açık bir yara gibi iyileşir; ilk günlerde yemek yerken yanma ve hassasiyet sık görülür. Hekim bu dönemde damağı korumak için ince bir plak verebilir. Greft konan bölgede şişlik ve hafif kanama olabilir; bölge iyileşene kadar orası fırçalanmaz ve temizlik için genellikle bir gargara kullanılır. Greft ilk aylarda bir miktar büzülür ve zamanla çevresine kaynaşır, ama rengi çevresinden biraz daha açık kalabilir. Ön bölgelerde bu görünüm farkını işlemden önce konuşmak yararlıdır.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez.