Co to oznacza?
Ślinianki opróżniają to, co wytwarzają, do jamy ustnej przez cienkie przewody. Przewód dużego gruczołu przed uchem otwiera się przez policzek, na małym wzgórku na wysokości górnych zębów bocznych; przewód gruczołu pod żuchwą otwiera się pod językiem. Mętny, żółtawy albo gęsty płyn wypływający z tego punktu zamiast przejrzystej śliny to wprost objaw tego, że zawartość gruczołu uległa zapaleniu.
Ten objaw od ropnia pochodzącego z zęba odróżnia miejsce, w którym pojawia się ropa. Przy ropniu z zęba albo dziąsła ropa odpływa z małego pęcherzyka powstającego na dziąśle obok zajętego zęba; naciskanie policzka z zewnątrz nic tu nie zmienia. Przy śliniance ropa wypływa za każdym razem z tego samego punktu anatomicznego, z ujścia przewodu, i pojawia się przy delikatnym masowaniu gruczołu z zewnątrz. Często towarzyszą temu słony albo nieprzyjemny smak w ustach, uczucie pełności przed uchem lub pod żuchwą po tej samej stronie i ból narastający przy otwieraniu ust.
Pod tym obrazem leżą zwykle dwie rzeczy naraz: zmniejszone wydzielanie śliny i to, że zawartość przewodu nie jest wyprowadzana. Kiedy przepływ zwalnia, bakterie z jamy ustnej mogą wędrować w górę przewodu. Dlatego częściej widuje się to u osób z niedoborem płynów, przyjmujących wiele leków, po niedawnej operacji albo starszych, i dlatego może pogorszyć się w ciągu godzin. Jeśli w przewodzie jest kamień, stan zapalny może ustąpić po leczeniu, ale ponieważ przeszkoda zostaje na miejscu, należy oczekiwać powrotu objawów.
Ropa wypływająca z ujścia przewodu sama dowodzi stanu zapalnego; prawdziwe pytania brzmią, dlaczego się zaczął i czy pod nim jest przeszkoda. Poniższe punkty to miejsca, w których te dwa pytania się rozstrzyga.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Pij więcej wody; niedobór płynów to najczęstszy towarzysz tego obrazu, a utrzymujący się wolny przepływ tworzy grunt do trwania stanu zapalnego.
- Nie ściskaj gruczołu mocno, żeby go opróżnić, i nie próbuj otwierać ujścia przewodu igłą ani wykałaczką; uszkadza to przewód i może przenieść stan zapalny do otaczających tkanek.
- Nie zaczynaj resztek antybiotyku w niepełnej dawce; mogą nie wystarczyć, a zaciemniają obraz, który badanie musi zobaczyć.
- Zapisz, po której stronie to występuje, kiedy się zaczęło, jaką masz temperaturę, a jeśli jest obrzęk, gdzie sięgają jego granice; ten obraz może zmienić się w ciągu godzin, więc możliwość porównania ma znaczenie.
- Jeśli masz wysoką gorączkę, zwłaszcza narastającą z dreszczami
- Jeśli skóra nad obrzękiem stała się czerwona, napięta i ciepła
- Jeśli nie możesz otworzyć ust na szerokość dwóch palców
- Jeśli masz trudność z przełykaniem, zmienił się twój głos albo z trudem oddychasz
- Jeśli masz cukrzycę albo jesteś w trakcie leczenia osłabiającego odporność, albo jeśli obraz wyraźnie pogorszył się w ciągu kilku godzin
Najczęstsze pytania
- Czy to może być ropień zęba?
- Mógłby, ale większość wątpliwości rozstrzyga miejsce, z którego wypływa ropa. Przy ropniu zębowym ropa wychodzi z pęcherzyka na dziąśle u podstawy zajętego zęba, a ten ząb boli przy nagryzaniu. Przy śliniance ropa wypływa z ujścia przewodu, stałego punktu w policzku albo pod językiem. Oba stany mogą występować jednocześnie; pewną odpowiedź daje badanie i zdjęcie rentgenowskie.
- Czy rozpoczęcie antybiotyku wystarczy?
- Decyzja o leku należy do lekarza i zależy od nasilenia stanu zapalnego. Poleganie na samym leku sprawia kłopot wtedy, gdy w przewodzie jest kamień albo zwężenie; stan zapalny wtedy ustępuje, ale ponieważ przeszkoda trwa, objawy wracają. Dlatego należy oczekiwać, że ocena obejmie nie tylko stan zapalny, lecz także leżącą pod nim przeszkodę.
- Do kogo się z tym zgłosić?
- Lekarz dentysta może zobaczyć ujście przewodu od wnętrza jamy ustnej, ocenić wypływający z niego płyn i powiedzieć, czy źródłem jest ząb, czy gruczoł. Badanie samego gruczołu, badania obrazowe i prowadzenie stanu zapalnego lekami należą do laryngologa. Jeśli masz wysoką gorączkę, szybko rosnący obrzęk, ograniczenie otwarcia ust albo trudność z przełykaniem, zgłoś się na oddział ratunkowy bez czekania na swoją kolej.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.