Bu ne demek?
Sağlıklı bir ağızda çene kemiğinin her yüzü mukozayla örtülüdür. Ağız içinde beyazımsı ya da sarımsı, sert, dişten farklı dokuda bir yüzey görünüyorsa bu örtü açılmış demektir. Mukoza normalde kendini günler içinde kapatır; kemiğin açıkta kalması, altındaki dokunun kapatma kapasitesinin düştüğünü düşündürür.
Ayırt edici nokta süre ve ağrının varlığıdır. Çekimden sonraki ilk günlerde boşluğun dibinde görülen kemik yüzeyi iyileşmenin geçici bir evresi olabilir ve genellikle belirgin ağrı yapar. Haftalarca kapanmayan, hatta ağrısız duran açık kemik ise başka bir tablodur; burada sessizlik iyiye işaret sayılmaz, çünkü ağrı çoğu zaman ancak enfeksiyon eklendiğinde başlar.
Öykü bu belirtide ayrımın en güçlü parçasıdır. Kemik erimesine karşı kullanılan ilaçlar, bazı onkoloji tedavileri ve baş ile boyun bölgesine uygulanan ışın tedavisi kemiğin iyileşme kapasitesini düşürebilir. Bu ilaçların kullanımı hastanın kendi kararıyla değiştirilmemelidir; ilaç kararı onu yazan hekime aittir ve diş tarafındaki planlama bu hekimle birlikte yapılır.
Açıkta kemiğin nedeni çekim yerinin normal iyileşme evresinden, kemiğin kan dolaşımını ve yenilenmesini etkileyen tedavilere kadar değişir. Kemiğin ne kadar süredir açık olduğu ile ilaç ve ışın tedavisi öyküsü, ayrımın iki belirleyici başlığıdır.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Bölgeyi kurcalamayın; açıkta kalan kemiği fırçayla, kürdanla ya da tırnakla temizlemeye çalışmak açık alanı büyütür
- Gevşek görünen bir kemik parçasını kendiniz oynatmaya ya da çıkarmaya çalışmayın
- Kemik ilaçlarınızı ve onkoloji tedavinizi kendi kararınızla bırakmayın; değişiklik yalnızca o ilacı yazan hekimin kararıyla olur
- Protez kullanıyorsanız ve protez bu bölgeye basıyorsa takmayı sürdürmeyin; değerlendirmeye giderken kullandığınız ilaçların listesini yanınızda götürün
- Açık kemik sekiz haftadır kapanmıyorsa
- Bölgede ateş, şişlik, irin ya da kötü koku varsa
- Alt dudağınızda ya da çenenizde yeni başlayan uyuşukluk varsa
- Komşu dişler sallanmaya başladıysa ya da kemikten parça ayrılıyorsa
- Kemik ilacı ya da baş ve boyun bölgesine ışın tedavisi öykünüz varsa, ağrınız olmasa bile
Sık sorulan sorular
- Hiç ağrım yok, yine de önemli mi?
- Ağrısız olması iyileştiği anlamına gelmez. Bu tablonun bir bölümü uzun süre ağrısız seyreder ve ağrı ancak enfeksiyon eklendiğinde ortaya çıkar. Değerlendirme ağrıya göre değil, kemiğin ne kadar süredir açıkta olduğuna ve ilaç ile ışın tedavisi öykünüze göre yapılır.
- Üstünü kendim temizleyip kapatabilir miyim?
- Bu bölgeye yapılan girişimler açık alanı büyütme eğilimindedir. Fırça, kürdan ya da elle yapılan temizlik mukozayı daha da geriletir. Bölgenin nasıl temizleneceğine, örtülüp örtülmeyeceğine ve cerrahi gerekip gerekmediğine muayene ve görüntüleme sonrasında karar verilir.
- İlacımı bırakırsam kemik kapanır mı?
- İlacı kendi kararınızla bırakmayın. Bu ilaçların kesilmesinin kırık riski gibi başka sonuçları olabilir ve bırakmak açıkta kalan kemiği kendiliğinden kapatmaz. Karar, ilacı yazan hekim ile diş hekiminin birlikte değerlendirmesiyle verilir; ara dönemde bölgenin izlenmesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.