این یعنی چه؟
زبان اندامی عضلانی است که در فضای داخل دهان جا میگیرد. وقتی این فضا برای زبان تنگ باشد یا زبان دائم به دندانها فشار بیاورد، شکل ردیف دندانها روی کناره آن نقش میبندد. تصویری که پدید میآید، فرورفتگیهای نرم و پشت سر هم در دو طرف زبان است و این فرورفتگیها با موقعیت دندانها همراستا هستند. اینکه رد روی پشت زبان نیست و روی کناره است، آن را از تغییرهای رنگ و بافتی که روی سطح زبان دیده میشوند جدا میکند.
بارز بودن ردها در صبح و کمرنگ شدنشان با گذشت روز ویژگیای است که زیاد گزارش میشود؛ تماس و فشاری که تمام شب ادامه دارد صبح در بیشترین حد است. فرورفتگیها آسیب ماندگار بافتی نیستند و با برداشته شدن فشار، صاف شدن کناره انتظار میرود. در کنار این، حساس شدن کنارههای رددار، احساس خستگی در زبان و گیر کردن زبان به دندانها هنگام حرف زدن هم گزارش میشود.
این یافته بهتنهایی یک بیماری نیست، رد یک عادت یا یک تنگی ساختاری است. فشردن دندانها در خواب و در طول روز، عادت فشار دادن زبان به دندانها هنگام بلع، تنگی فک بالا، تنفس دهانی به دنبال گرفتگی بینی و ورم زبان زمینههای شایعی هستند. در برخی افراد قرمزی و سوزش در امتداد کناره همراه میشود؛ در این حالت نه فقط فشار، بلکه تحریک سطح هم ارزیابی میشود.
ردهای کناره زبان این پرسش را پیش میکشند که زبان چرا به دندانها فشار میآورد. عنوانهای زیر شایعترین علتهایی را که پشت این ظاهر دیده میشوند جمع میکنند.
علتهای محتمل
در خانه چه کمکی میکند؟
- در طول روز چند بار بررسی کنید زبانتان کجا قرار دارد؛ حالت مورد انتظار این است که نوک زبان نه به دندانها، بلکه به سقف دهان تکیه بدهد.
- لازم نیست دندانهایتان تمام روز روی هم باشند؛ هدف این باشد که وقتی لبها بستهاند، میان دندانهای بالا و پایین فاصله کوچکی بماند.
- اگر کنارهها تحریک شدهاند، مدتی از مسواک زدن محکم و غذاهای خیلی ادویهدار و اسیدی دوری کنید.
- پلاکهای شبانه آمادهای را که از اینترنت تهیه میشوند بدون قالبگیری استفاده نکنید؛ وسیلهای که برای دهان شما ساخته نشده باشد میتواند موقعیت دندانها را تغییر بدهد.
- اگر روی کناره رددار زخمی که خوب نمیشود یا ناحیهای سفتشده وجود دارد.
- اگر قرمزی و سوزش کناره مستقل از غذا خوردن ادامه دارد.
- اگر صبحها در مفصل فک درد، قفل شدن یا سختی در باز کردن دهان پیش میآید.
- اگر در زبان بزرگ شدن یکطرفه، بیحسی یا تغییر چشایی وجود دارد.
- اگر ردها همراه با تورم آشکاری که تمام زبان را در بر میگیرد در مدت کوتاه پیدا شدهاند.
پرسشهای متداول
- آیا جای دندان یعنی زبانم بزرگ شده است؟
- بیشتر اوقات نه. همین تصویر میتواند در حالی که زبان اندازه طبیعی دارد، از تنگی قوس فک یا از عادت فشار دادن زبان به دندانها هم پدید بیاید. مواردی که زبان واقعاً بزرگ شده باشد نادرتر است و معمولاً همراه با یافتههای دیگری دیده میشود.
- آیا با فشردن دندانها ارتباط دارد؟
- یکی از وضعیتهایی است که با آن مرتبط دانسته میشود. هنگام فشردن، عضلات فک منقبض میشوند و زبان هم به دندانها و کنارهها فشار میآورد؛ به همین دلیل ردهایی که صبحها بارزتر میشوند اغلب همراه با فشردن دندانها گزارش میشوند. با این حال ردها بهتنهایی تشخیص فشردن دندانها را نمیگذارند و با معاینه ارزیابی میشوند.
- آیا ردها خودبهخود برطرف میشوند؟
- با برداشته شدن فشار، صاف شدن کناره انتظار میرود؛ تا زمانی که عادت یا تنگی ادامه داشته باشد، پیدا شدن دوباره ردها معمول است. به همین دلیل مسئله اصلی خود رد نیست، بلکه این است که زبان چرا فشار میآورد.
این محتوا جنبه اطلاعرسانی عمومی دارد و جایگزین معاینه حضوری نیست. علائم میان بیماریها مشترکاند و تشخیص تنها بالینی انجام میشود.
