چیست؟
کاندیدا قارچی است که به طور طبیعی هم در دهان وجود دارد. وقتی ایمنی، بزاق یا تعادل فلور دهان به هم میخورد، تکثیر میشود و در داخل گونه، روی زبان یا کام پلاکهای سفید ایجاد میکند. وقتی این پلاکها پاک شوند، سطحی قرمز و گاهی خونریزیدهنده زیر آنها باقی میماند.
در بزرگسالان، برفک اغلب نشانه یک وضعیت زمینهای است. استفاده از پروتز دندانی، اسپری استنشاقی کورتونی، دوره مصرف آنتیبیوتیک، خشکی دهان و دیابت کنترلنشده شایعترین زمینهها هستند؛ در موارد عودکننده این موارد بررسی میشوند.
نشانهها
لازم نیست همه اینها با هم باشند.
چرا رخ میدهد؟
- 01
استفاده از پروتز دندانی
سطح زیر پروتز دندانی که شبها خارج نمیشود و به اندازه کافی تمیز نمیشود، محیط مناسبی برای رشد قارچ است.
- 02
اسپری استنشاقی کورتونی
آبکشی نکردن دهان پس از مصرف، ایمنی موضعی را سرکوب میکند؛ این یک علت قابل پیشگیری است.
- 03
دوره مصرف آنتیبیوتیک
وقتی تعادل باکتریایی به هم میخورد، قارچ فضای ایجادشده را پر میکند.
- 04
خشکی دهان و دیابت
وقتی بزاق کم میشود و قند خون بالا میماند، رشد بیش از حد قارچ آسانتر میشود.
چگونه درمان میشود؟
درمان با داروی ضدقارچ انجام میشود؛ ژل یا محلولی که داخل دهان استفاده میشود در بیشتر موارد کافی است. اگر پروتز دندانی استفاده میشود، خود پروتز نیز باید در همان مدت جداگانه ضدعفونی شود، وگرنه مشکل بلافاصله پس از پایان درمان برمیگردد.
در موارد عودکننده، زمینه بررسی میشود: قند خون، خشکی دهان، استفاده از اسپری استنشاقی و تغذیه ارزیابی میشوند. برفک گستردهای که برای نخستین بار در بزرگسالان ظاهر میشود، نیاز به بررسی احتمال وجود یک وضعیت زمینهای دارد.
- درد هنگام بلع یا احساس گسترش به سمت مری
- پلاکهایی که با وجود درمان طی دو هفته کاهش نمییابند
- پلاکهای سفیدی که پاک یا تراشیده نمیشوند
- تب یا بدحالی عمومی
چگونه پیشگیری میشود؟
- پس از استفاده از اسپری استنشاقی کورتونی، دهان خود را با آب آبکشی کنید
- پروتز دندانی را شبها خارج کنید و هر روز جداگانه تمیز کنید
- زبان خود را هر روز تمیز کنید
- اگر دیابت دارید، کنترل قند خون را بخشی از سلامت دهان بدانید
پرسشهای متداول
- آیا برفک مسری است؟
- در شرایط معمول، بین بزرگسالان سالم مسری محسوب نمیشود. در نوزادان، هنگام شیردهی ممکن است انتقال بین مادر و نوزاد دیده شود.
- آیا پلاک سفیدی که پاک نمیشود هم برفک است؟
- خیر. پلاکهای سفیدی که پاک نمیشوند موضوع متفاوتی هستند و حتما باید ارزیابی شوند؛ این موارد از یافتههایی هستند که نباید منتظر ماند تا خودبهخود برطرف شوند.
این محتوا جنبه اطلاعرسانی عمومی دارد و جایگزین معاینه حضوری نیست. علائم میان بیماریها مشترکاند و تشخیص تنها بالینی انجام میشود.