Bu ne demek?
Çene ağrılarının büyük bölümü çeneyi kullanmakla ilişkilidir: çiğnerken, esnerken, ağzı geniş açarken artar, dinlenince hafifler. Eforla gelen ağrı bu kalıba uymaz. Yokuş ya da merdiven çıkarken, soğukta hızlı yürürken, yük taşırken başlar; siz o sırada çenenizi hiç kullanmıyorsunuzdur. Durup birkaç dakika beklediğinizde geçer.
Ayırt edici olan tetikleyicinin çiğneme değil bedensel yük olması ve dinlenmeyle gerilemesidir. Kalp kasının kan gereksinimi karşılanamadığında ortaya çıkan ağrı göğüsten çıkıp alt çeneye, boyuna, sol kola ya da sırta yansıyabilir. Bazı kişilerde göğüs ağrısı hiç olmaz ve tek yakınma çene ağrısıdır; bu sunum kadınlarda, ileri yaşta ve diyabeti olanlarda daha sık görülür.
Bu belirtiyi karıştırmamak gereken bir komşusu var: çiğnerken çenenin yorulup ara vermeyi gerektirmesi. Orada tetikleyici çiğnemenin kendisidir ve akla kas yorgunluğu gelir; elli yaşın üstünde ise şakak damarını tutan bir damar iltihabı olasılığı vardır ve o tablo görmeyi tehdit edebilir. İki durumu ayıran soru basittir: ağrıyı başlatan çeneniz mi, yoksa yürümeniz mi?
Eforla gelip dinlenmeyle geçen çene ağrısında sıra dışı bir yön var: kaynak çenede olmayabilir. Aşağıdaki başlıklardan ilki beklemeye gelmeyen bir olasılıktır, diğerleri ayrımı yapmak için gereklidir.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Ağrı efor sırasında başlıyorsa devam etmeyin; durun, oturun ve ağrının dinlenmekle geçip geçmediğine bakın
- Bu ağrıyı ağrı kesiciyle ya da diş tedavisiyle çözmeye çalışmayın; nedeni bilinmeden yapılan işlem yalnızca zaman kaybettirir
- Ağrının hangi eforda başladığını, kaç dakikada geçtiğini ve terleme, nefes darlığı, bulantı gibi bulguların eşlik edip etmediğini yazın
- Değerlendirmeye tek başınıza araç kullanarak gitmeyin; ağrı efor sırasında tekrarlıyorsa yanınızda biri bulunmalıdır
- Ağrıya göğüste baskı, nefes darlığı, soğuk terleme ya da bulantı eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden 112'yi arayın
- Ağrı dinlenmekle geçmiyor ve yirmi dakikadan uzun sürüyorsa
- Ağrı sol kola, boyuna ya da sırta da yayılıyorsa
- Ağrı daha az eforla ve daha sık ortaya çıkmaya başladıysa
- Elli yaşın üstündeyseniz ve çiğnerken çeneniz yorulup ara vermenizi gerektiriyor, buna şakak ağrısı ya da görmede bulanıklık eşlik ediyorsa aynı gün değerlendirilmelisiniz
Sık sorulan sorular
- Çene ağrısının kalple ilgisi olabilir mi?
- Olabilir. Kalpten gelen uyarı göğsün dışında alt çene, boyun, omuz ve sol kolda da hissedilebilir; buna yansıyan ağrı denir. Diş ve çene ekleminde bir bulgu bulunmadan yalnızca eforla ortaya çıkan, dinlenmeyle geçen çene ağrısı bu olasılığı akla getirir.
- Önce diş hekimine mi, kalp hekimine mi gitmeliyim?
- Ağrı efor sırasında başlayıp dinlenmeyle geçiyorsa öncelik kalp değerlendirmesidir. Göğüs baskısı, nefes darlığı ya da soğuk terleme eşlik ediyorsa acil servise başvurulmalıdır. Diş ve çene eklemi incelemesi bu olasılık dışlandıktan sonra sırasını alır; ikisi aynı anda kovalanmaz.
- Çiğnerken yorulan çene ile eforda ağrıyan çene aynı şey mi?
- Aynı değil. Çiğnerken yorulup ara vermeyi gerektiren çene, çiğneme kasının kendi kan akımıyla ilgilidir ve elli yaş üstünde şakak damarını tutan bir damar iltihabının ilk bulgusu olabilir. Yürürken gelen ağrının kaynağı ise çenenin dışındadır; bu ikisi farklı hekimliklere gider.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.