تنفس دهانی و کیفیت خواب

چرا دهان در خواب باز می‌ماند

وقتی بینی گرفته است، بدن کوتاه‌ترین راه را برمی‌گزیند و دهان باز می‌شود. در بعضی افراد بینی باز است اما عادت جا افتاده: روز از بینی و در خواب از دهان. خوابیدن به پشت هم فک پایین را عقب می‌برد و لب‌ها خودبه‌خود از هم فاصله می‌گیرند.

وقتی صبح دهانتان خشک است

ترشح بزاق در شب به کمترین مقدار می‌رسد. با باز ماندن دهان، هوایی که از آن می‌گذرد همان اندک بزاق باقی‌مانده را هم خشک می‌کند. زبان و کام مثل کاغذ می‌شوند و لب‌ها به هم می‌چسبند. بوی صبحگاهی هم از همین‌جا می‌آید: باکتری‌ها شب را در دهانی خشک می‌گذرانند و بزاقی نیست که آن‌ها را بشوید.

• زبان و کام خشک و زبر
• بوی دهان که پیش از مسواک زدن بیشتر است
• بیدار شدن نزدیک صبح برای نوشیدن آب
• لب‌های ترک‌خورده و گلوی خشک

دندان‌ها بدون بزاق چه از دست می‌دهند

بزاق فقط رطوبت نیست. اسید را پس از غذا رقیق می‌کند، مواد معدنی را به مینای دندان بازمی‌گرداند و لایه باکتری را پیوسته می‌زداید. اگر این محافظت ساعت‌ها پشت سر هم نباشد، پوسیدگی زودتر از لبه لثه دندان‌های جلو و دور بریج و سیم ارتودنسی شروع می‌شود، جایی که تمیز کردنش از اول هم دشوار است. لثه در ناحیه خشک زودتر قرمز می‌شود و هنگام مسواک خون می‌آید.

شب‌ها بزاق خودبه‌خود به کمترین مقدار می‌رسد و دهان باز، دندان‌ها را درست در همین ساعت‌ها بی‌دفاع می‌گذارد.

چرا بینی گرفته می‌شود

گرده، گردوغبار خانه، سرماخوردگی طولانی و دود سیگار مخاط بینی را متورم می‌کنند. در کودکان لوزه سوم و لوزه‌ها مسیر هوا را تنگ می‌کنند. در بزرگسالان انحراف تیغه یا بزرگ شدن شاخک‌های بینی همین کار را می‌کند. این موارد را متخصص گوش و حلق و بینی بررسی می‌کند و آلرژی جدا درمان می‌شود. وقتی بینی باز شود، دهان شب‌ها اغلب خودبه‌خود بسته می‌شود.

در کودکان چه تغییر می‌کند

اگر کودکی سال‌ها از دهان نفس بکشد، زبان به‌جای تکیه بر کام، پایین می‌ماند. بدون این تکیه‌گاه، کام باریک و بلند رشد می‌کند، فک بالا جا کم می‌آورد و دندان‌ها نامرتب درمی‌آیند. فک پایین ممکن است عقب بماند و لب‌ها به‌سختی روی هم بیایند. دندان‌های جلو خشک می‌مانند و لبه لثه همیشه قرمز به نظر می‌رسد. اگر زود دیده شود، هم بینی و هم نحوه روی هم قرار گرفتن دندان‌ها را می‌توان تا وقتی رشد ادامه دارد سامان داد.

• خوابیدن با دهان باز و خیس شدن بالش
• خروپف، غلت زدن بی‌قرار و عرق کردن در رختخواب
• بیدار شدن سخت، حواس‌پرتی و زودرنجی در روز
• لبه لثه همیشه قرمز در دندان‌های جلو و لب‌های خشک

خروپف با آپنه خواب یکی نیست

در خروپف، هوا بافت نرم مسیر تنگ‌شده هوا را به لرزش درمی‌آورد. در آپنه خواب اما نفس برای چند ثانیه به‌کلی قطع می‌شود، فرد بی‌آنکه بفهمد بیدار می‌شود و این ماجرا شبی چندین بار تکرار می‌شود. از بیرون شبیه هم شنیده می‌شوند، ولی پیامدشان یکی نیست. تشخیص تفاوت با پزشک است و او تصمیم می‌گیرد که آزمایش خواب لازم است یا نه. اگر دستگاه داخل‌دهانی مطرح شود، دندان‌پزشک و پزشک خواب با هم برایش برنامه می‌ریزند.

این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی عمومی است و جایگزین معاینه نیست.