Bu ne demek?
Çınlama, dışarıda bir kaynağı olmadığı hâlde ses duymanızdır. Bu ses kulağın içinde değil, işitme yolunun herhangi bir noktasında ortaya çıkabilir. Yani çınlama tek başına bir hastalık değil, bir bulgudur. Değerlendirmenin ilk adımı işitme testidir; çünkü çınlamaların önemli bölümüne kişinin fark etmediği bir işitme kaybı eşlik eder.
Bu belirtiyi ayıran ayrıntı, sesin neyle değiştiğidir. Dişlerinizi sıktığınızda, ağzınızı sonuna kadar açtığınızda ya da başınızı çevirdiğinizde çınlamanın şiddeti veya tonu değişiyorsa, çene ve boyun kaslarının işitme yoluyla olan bağlantısı gündeme gelir. Sesin kalp atışınızla aynı ritimde gelip gitmesi ise ayrı bir tablodur ve damarsal nedenlerin araştırılmasını gerektirir.
Çene ekleminin çınlamayla ilişkisi bilinen bir konudur, ancak kolayca abartılır. Çene tedavisiyle çınlamanın geçeceği söylenemez; bazı kişilerde eklem ve kas şikâyetleri gerilerken sesin rahatsız ediciliği azalır, bazılarında ses aynı kalır. Bu nedenle sıralama şudur: önce kulak burun boğaz değerlendirmesi ve işitme testi, sonra çenenin payının araştırılması.
Çınlamada sırayı işitme testi belirler; testten sonra geriye kalanlar arasında geniz ve çene eklemi kaynaklı nedenler de bulunur. Aşağıdaki başlıklar bu ikinci gruba bakar.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Yüksek sesli ortamlarda kulak koruyucu kullanın; gürültü yükü çınlamayı hem başlatabilir hem artırabilir.
- Tamamen sessiz odada ses daha baskın duyulur; alçak bir fon sesi uykuya geçmeyi kolaylaştırabilir.
- Kullandığınız ilaçların listesini muayeneye getirin; bazı ilaçlar çınlamayı artırabilir, ancak hiçbirini kendi kararınızla bırakmayın.
- İnternette önerilen damla ve takviyeleri kendi kararınızla kullanmayın; çınlamada yararı net biçimde gösterilmiş bir ev tedavisi bulunmuyor.
- Çınlama tek kulakta ve ani başladıysa, özellikle işitmeniz de azaldıysa
- Ses kalp atışınızla aynı ritimde zonkluyorsa
- Baş dönmesi, denge kaybı ya da yüzünüzde uyuşma eşlik ediyorsa
- Kafaya alınan bir darbeden veya yüksek bir patlama sesinden sonra başladıysa
- Kulaktan akıntı, şiddetli kulak ağrısı ya da ateş varsa
Sık sorulan sorular
- Çene eklemi tedavisi çınlamamı geçirir mi?
- Böyle bir söz verilemez. Çene ekleminin çınlamayla ilişkisi bilinen bir konudur, ancak tedavinin sesi ortadan kaldıracağı gösterilmiş değildir. Bazı kişilerde eklem ve kas şikâyetleri gerilerken sesin rahatsız ediciliği azalır, bazılarında hiçbir şey değişmez. Bu nedenle çene tedavisi çınlamayı geçirme vaadiyle planlanmaz.
- Önce hangi hekime gitmeliyim?
- Çınlamada ilk adım kulak burun boğaz değerlendirmesi ve işitme testidir; çünkü çınlamaya sık sık fark edilmemiş bir işitme kaybı eşlik eder. Bu değerlendirme yapılmadan çenenin payını konuşmak erken olur. Kulak tarafında açıklayıcı bir bulgu çıkmazsa ve ses çene hareketleriyle değişiyorsa, sıra çene eklemi ve çiğneme kaslarının muayenesine gelir.
- Gece daha çok duyuyorum, durumum ilerliyor mu?
- Bu çoğu zaman ilerleme anlamına gelmez. Ortam sessizleştikçe iç kaynaklı ses daha belirgin duyulur ve yatakta dikkatinizi dağıtacak bir uyaran kalmaz. Sesin gün içinde de sürekli yükselmesi, tek kulakta toplanması ya da işitmenizin azalması ise farklı bir anlam taşır ve değerlendirme gerektirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.