Nedir?
Temporomandibular eklem, alt çeneyi kafatasına bağlayan ve hem menteşe hem kayma hareketi yapabilen karmaşık bir eklemdir. Bu eklemde veya onu hareket ettiren kaslarda ortaya çıkan sorunlar TME rahatsızlığı olarak adlandırılır.
Belirtiler geniş bir yelpazededir: ağzı açarken tıklama sesi, kulak önünde ağrı, şakak bölgesinden başlayan baş ağrısı, çiğnerken yorulma ve bazen çenenin kısa süreli kilitlenmesi. Ağrısız bir tıklama sesi tek başına tedavi gerektirmez.
Belirtiler
Bu belirtilerin hepsinin birden görülmesi gerekmez.
Neden olur?
- 01
Diş sıkma ve gıcırdatma
Eklem ve kaslara binen sürekli yük, TME şikâyetlerinin en sık zeminidir.
- 02
Disk yer değiştirmesi
Eklem içindeki kıkırdak diskin kayması, açma sırasındaki tıklama sesinin klasik nedenidir.
- 03
Travma
Çeneye alınan darbe veya uzun süreli ağız açıklığı gerektiren işlemler eklemi zorlayabilir.
- 04
Kapanış bozuklukları
Eksik dişler veya uyumsuz restorasyonlar, çeneyi dengesiz bir konumda çalışmaya zorlar.
Nasıl tedavi edilir?
Tedavi neredeyse her zaman en muhafazakâr basamaktan başlar: yumuşak beslenme, sıcak uygulama, geniş esneme ve sakız gibi zorlayıcı hareketlerden kaçınma, gerekirse kısa süreli kas gevşetici. Vakaların büyük bölümü bu aşamada rahatlar.
Yanıt alınamazsa oklüzal splint (gece plağı), fizik tedavi ve egzersiz programı devreye girer. Cerrahi, yalnızca yapısal bir eklem sorunu gösterilebilen ve muhafazakâr tedaviye yanıt vermeyen sınırlı bir grup için düşünülür.
Nasıl önlenir?
- Sakız çiğnemeyi ve çok sert gıdaları sınırlayın
- Esnerken çenenizi elinizle destekleyin
- Telefonu omuz ile kulak arasında sıkıştırmayın
- Eksik dişlerinizi tamamlatın; dengesiz kapanış eklemi zorlar
Sık sorulan sorular
- Çenemden ses geliyor ama ağrım yok, tedavi gerekir mi?
- Genellikle gerekmez. Ağrı, kilitlenme veya işlev kaybı eşlik etmiyorsa yalnızca sesli bir eklem takip edilir.
- TME rahatsızlığı geçer mi?
- Vakaların büyük bölümü muhafazakâr tedaviyle belirgin şekilde rahatlar. Süreç haftalar alabilir ve sabır gerektirir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.