Tam Metal Kron Nedir?
Tam metal kron, dişin çiğneyen yüzeyini ve yan yüzlerini tamamen saran, baştan sona metalden üretilen bir kaplamadır. Altın içeriği yüksek alaşımlardan ya da kobalt-krom gibi altın içermeyen diş alaşımlarından dökülür. Üzerinde porselen katman yoktur, bu yüzden rengi diş renginde değil, altın ya da gümüş tonundadır.
Kron türleri arasında en uzun geçmişe sahip olanlardan biridir. Altın döküm restorasyonların izlendiği geniş bir klinik çalışmada, bazı restorasyonların 50 yılı aşkın süre ağızda kaldığı kaydedilmiştir. Bu süre her hastada aynı olmaz; ağız bakımı, diş sıkma alışkanlığı ve dişin kendi durumu sonucu belirler.
Metalin en belirgin avantajı ince bir katmanda bile kırılmadan dayanabilmesidir. Porselen ya da seramik kronlar belirli bir kalınlığa ihtiyaç duyduğu için dişten daha fazla doku kaldırılır. Tam metal kronda bu kalınlık daha azdır, dişin kendi dokusu daha çok korunur.
Görünüm ise başlıca sınırıdır. Metal rengi gülerken görünen dişlerde estetik açıdan çoğu kişiye uygun gelmez. Bu nedenle tam metal kron günümüzde daha çok ağzın en arkasındaki azı dişlerinde, kuvvetli çiğneme yükü taşıyan ya da kron için yeterli yüksekliği olmayan dişlerde düşünülür.
Malzeme
Altın içeriği yüksek alaşımlar ya da kobalt-krom gibi altın içermeyen diş alaşımları.
Uygun bölge
Gülerken görünmeyen arka azı dişleri, özellikle ağzın en arkasındaki dişler.
Diş dokusu
Seramik kronlara göre dişten daha az doku kaldırılmasıyla hazırlanabilir.
Kırılma
Üzerinde porselen olmadığı için porselen kopması ya da çatlaması gibi bir sorun yaşanmaz.
Yapıştırma
Çoğunlukla geleneksel diş simanlarıyla sabitlenir, kronun iç yüzeyine asitle işlem gerekmez.
Tam Metal Kron Kimler İçin Uygun Olabilir?
Tam metal kron, estetiğin ikinci planda kaldığı ve dayanıklılığın öne çıktığı durumlarda değerlendirilir. Kararı tek başına malzeme değil, dişin konumu, kalan sağlam doku ve kapanış birlikte belirler.
Arka azı dişleri
Gülerken görünmeyen birinci ve ikinci büyük azı dişlerinde metal rengi çoğu hasta için sorun oluşturmaz. Bu dişler çiğneme kuvvetinin en yoğun olduğu bölgededir.
Diş sıkan veya gıcırdatan kişiler
Gece diş sıkma ya da gıcırdatma alışkanlığı olan kişilerde, porselen katmanı bulunmayan bir kron kopma riskini ortadan kaldırır. Bu hastalarda gece plağı da ayrıca konuşulabilir.
Kısa ya da aşınmış dişler
Kapanışta karşı dişle arasında az yer kalan, boyu kısa ya da aşınmış dişlerde seramik için gereken kalınlık sağlanamayabilir. İnce yapılabilen metal kron bu durumda bir seçenek olabilir.
Geniş dolgulu veya kanal tedavili arka dişler
Büyük dolgu ya da kanal tedavisi nedeniyle zayıflamış bir azı dişini çepeçevre sararak çiğneme kuvvetine karşı korumaya yardımcı olabilir.
Dişin konumu ve gülüş hattı
Gülerken ve konuşurken dişin görünüp görünmediğine bakılır. Görünen dişlerde genellikle diş renginde bir seçenek önerilir.
Metal alaşımlarına karşı hassasiyet
Bazı kişilerde nikel gibi alaşım bileşenlerine karşı alerji görülebilir. Bilinen bir metal alerjisi varsa muayenede mutlaka belirtilmeli, alaşım seçimi buna göre yapılmalıdır.
Kalan diş dokusu ve kök durumu
Dişte kronu taşıyacak kadar sağlam doku olup olmadığı, gerekirse röntgenle kökün ve çevre kemiğin durumu değerlendirilir.
Görünen ön dişler
Metal rengi ön dişlerde ve gülerken görünen küçük azı dişlerinde estetik açıdan genellikle tercih edilmez.
Tedavi edilmemiş diş eti hastalığı veya enfeksiyon
Diş etinde kanama, iltihap ya da kök ucunda enfeksiyon varsa önce bu sorunların tedavi edilmesi gerekir.
Tam Metal Kronun Olası Riskleri ve Sınırları
Tam metal kronun riskleri çoğunlukla dişin kendisiyle ve bakımla ilgilidir. Malzemenin kırılması nadir görülür.
Görünüm
Metal rengi görünen dişlerde estetik açıdan uygun değildir. Kararı vermeden önce kronun gülerken görünüp görünmeyeceğini hekiminizle konuşun.
Geçici hassasiyet
Dişin hazırlanması ve yapıştırmadan sonra sıcak ve soğuğa karşı kısa süreli hassasiyet görülebilir.
Siman çözünmesi ve kron altı çürük
Yıllar içinde siman kenardan çözünürse kron gevşeyebilir ya da altında çürük oluşabilir. Düzenli kontrol bu riski erken fark etmeyi sağlar.
Metal alerjisi
Seyrek de olsa bazı kişilerde nikel gibi alaşım bileşenlerine karşı alerjik tepki görülebilir. Bilinen bir alerji varsa alaşım buna göre seçilir.
Sinir sorunları
Derin çürük ya da büyük dolgu bulunan dişlerde, kron yapıldıktan sonra da kanal tedavisi gerekebilir.
Diş eti tahrişi
Kenarda kalan siman ya da yetersiz temizlik diş etinde iltihaba yol açabilir.
Tam Metal Kron Nasıl Yapılır?
Tam metal kron genellikle iki seansta tamamlanır. İlk seansta diş hazırlanır ve ölçü alınır, kron laboratuvarda döküldükten sonra ikinci seansta prova edilip yapıştırılır.
- 1
Muayene ve planlama
Dişin durumu, eski dolgular, diş eti ve kapanış incelenir. Gerekirse röntgen çekilir. Kron öncesinde çürük tedavisi, dolgu ya da kanal tedavisi gerekiyorsa önce bunlar planlanır.
- 2
Dişin hazırlanması
Lokal anestezi altında diş, kronun oturacağı biçimde inceltilir. Metal ince yapılabildiği için kaldırılan doku miktarı seramik kronlara göre daha azdır.
- 3
Ölçü ve geçici kron
Hazırlanan dişin ve karşı dişlerin ölçüsü alınır. Kalıcı kron hazırlanırken dişi korumak için geçici bir kron takılır.
- 4
Laboratuvarda döküm
Diş teknisyeni kronu önce mumdan modeller, ardından seçilen alaşımla döker. Kronun iç yüzeyi dişe, dış yüzeyi kapanışa uyacak şekilde işlenir ve parlatılır.
- 5
Prova ve kapanış kontrolü
Kronun dişe tam oturup oturmadığı, kenarlarının diş etiyle uyumu, komşu dişlerle teması ve ısırma dengesi kontrol edilir. Gerekirse küçük düzeltmeler yapılır.
- 6
Kronun dişe sabitlenmesi
Tam metal kron, dişin şekline sıkıca oturduğu için çoğunlukla geleneksel diş simanlarıyla sabitlenir. Cam iyonomer, rezinle güçlendirilmiş cam iyonomer ya da çinko fosfat siman bu amaçla kullanılan seçeneklerdir. Kronun iç yüzeyine asitle pürüzlendirme yapılmaz. Siman seçimini dişin boyu, tükürükten ne kadar korunabildiği ve hassasiyet durumu belirler.
Tam Metal Krona Alternatifler
Dişin konumuna, kalan dokuya ve estetik beklentinize göre şu seçenekler de değerlendirilebilir.
Monolitik zirkonyum kron
Diş renginde, tek parça ve dayanıklı bir seçenektir. Arka dişlerde metal görüntüsü istemeyen kişiler için sık düşünülür.
Metal destekli porselen kron
İçinde metal altyapı, dışında diş renginde porselen bulunur. Uzun klinik geçmişi vardır, ancak porselen katmanında kopma görülebilir.
E.max (lityum disilikat) kron
Doğal dişe yakın ışık geçirgenliğiyle ön dişlerde ve bazı arka dişlerde kullanılan cam seramik bir krondur.
Onley veya inley
Dişin yalnızca hasarlı bölümünü kaplayan bir restorasyondur. Yeterli sağlam doku varsa kron yerine daha az doku kaldırarak düşünülebilir.
Tam Metal Kronda Malzeme ve Yapıştırma
Tam metal kronlar iki ana alaşım grubundan üretilir. Altın içeriği yüksek alaşımlar ağız içinde kararlı kalır, işlenmesi kolaydır ve dişe uyumu hassas biçimde ayarlanabilir. Kobalt-krom gibi altın içermeyen alaşımlar daha serttir ve daha ekonomik bir seçenek olarak kullanılır.
Bir kronun uzun süre yerinde kalması yalnızca malzemesine değil, dişe nasıl sabitlendiğine de bağlıdır. Seramik kronların bir kısmı dişe yapışma gücü için özel yüzey işlemleri ve rezin simanlar gerektirirken, tam metal kronun tutuculuğu büyük ölçüde dişin hazırlanma biçiminden gelir. Bu yüzden geleneksel simanlarla güvenle kullanılabilir.
Yapıştırma sırasında dişin tükürükten korunması, simanın doğru kıvamda hazırlanması ve kron kenarlarında kalan fazla simanın temizlenmesi önemlidir. Kenarda kalan siman diş etini tahriş edebilir ve plak birikimini kolaylaştırabilir.
Altın içeriği yüksek alaşımlar
Ağız içinde kararlı kalan, korozyona dirençli ve dişe hassas uyum sağlayan alaşımlardır.
Altın içermeyen alaşımlar
Kobalt-krom gibi daha sert alaşımlar daha ince yapılabilir ve daha ekonomik bir seçenek sunar.
Geleneksel siman
Cam iyonomer, rezinle güçlendirilmiş cam iyonomer ve çinko fosfat simanlar tam metal kronda sık kullanılan seçeneklerdir.
Kenar uyumu
Kronun kenarının dişe tam oturması, zamanla altında çürük oluşma riskini azaltmaya yardımcı olur.
Röntgen değerlendirmesi
Gerektiğinde çekilen röntgenler kökün, kanal tedavisinin ve çevre kemiğin durumunu gösterir.
Tam Metal Kron Sonrası Uyum ve Bakım
Kron takıldıktan sonra kısa bir alışma süreci olabilir. Çoğu kişi birkaç gün içinde yeni kronu fark etmez hâle gelir.
- 1
İlk saatler
Uyuşukluk geçene kadar yemek yemekten ve sıcak içeceklerden kaçının. Bu sürede yanağınızı ya da dilinizi ısırmamaya dikkat edin.
- 2
İlk günler
Dişte sıcak ve soğuğa karşı kısa süreli hassasiyet olabilir. Bu genellikle kendiliğinden azalır.
- 3
İlk haftalar
Yeni kronun yüzeyi dilinize başta farklı gelebilir. Isırırken kronun yüksek geldiğini hissederseniz kontrole gitmeniz gerekir, küçük bir düzeltme çoğunlukla yeterlidir.
- 4
Uzun dönem
Kron uzun yıllar kullanılabilir. Düzenli kontrollerde kron kenarı, diş eti ve kapanış değerlendirilir.
Günlük temizlik
Kronu kendi dişiniz gibi günde iki kez fırçalayın. Kron ile diş eti birleşimini ve diş aralarını diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizleyin.
Diş sıkma
Diş sıkıyor ya da gıcırdatıyorsanız hekiminize söyleyin. Gece plağı hem kronu hem de diğer dişleri korumaya yardımcı olabilir.
Düzenli kontrol
Kron altında çürük, kenarlarda siman çözünmesi ya da diş eti çekilmesi erken fark edilirse daha kolay ele alınır.
Isırırken ağrı veya yüksek gelme
Kron takıldıktan sonra birkaç gün geçmesine rağmen ısırırken ağrı ya da yüksek gelme hissi sürüyorsa kontrol gerekir.
Kronun oynaması veya düşmesi
Kron oynuyor ya da yerinden çıktıysa saklayın ve kliniğe başvurun. Kendiniz yapıştırmayı denemeyin.
Diş etinde şişlik veya alerji belirtisi
Kron çevresindeki diş etinde kalıcı kızarıklık, şişlik ya da ağızda yanma ve kaşıntı olursa değerlendirme gerekir.
Tam Metal Kron Maliyetini Etkileyen Unsurlar
Tam metal kronun maliyeti alaşım türüne ve dişin ihtiyaç duyduğu ek işlemlere göre değişir. Kesin bilgi muayene ve kişiye özel tedavi planı sonrasında verilir.
Alaşım türü
Altın içeriği yüksek alaşımlar ile altın içermeyen alaşımlar arasında belirgin fark vardır. Altın içeren alaşımlarda maliyet altın fiyatından da etkilenir.
Ön tedaviler
Kron öncesinde çürük tedavisi, dolgu, kanal tedavisi ya da kanal içi destek gerekiyorsa tedavinin kapsamı genişler.
Diş sayısı
Tek diş için yapılan kron ile birden fazla dişi kapsayan bir plan farklı laboratuvar çalışması gerektirir.
Diş eti ve kapanış durumu
Diş eti tedavisi ya da kapanış düzenlemesi gerekiyorsa bu adımlar plana eklenir.
Seans planı
Yurt dışından gelen hastalarda iki seans arasındaki laboratuvar süresi, Antalya'da kalış süresiyle birlikte planlanır.
Öncesi / Sonrası
Tam Metal Kron Hakkında Sık Sorulan Sorular
Tam metal kron ile altın kron aynı şey mi?
Altın kron, tam metal kronun altın içeriği yüksek bir alaşımdan yapılan türüdür. Tam metal kron ise kobalt-krom gibi altın içermeyen alaşımlardan da üretilebilir. İkisinde de üzerinde porselen katman yoktur.
Tam metal kron ne kadar dayanır?
Tam metal kronlar uzun ömürleriyle bilinir ve bazı altın döküm restorasyonların 50 yılı aşkın süre ağızda kaldığı kayıtlıdır. Yine de ömür kişiden kişiye değişir; ağız bakımı, diş sıkma ve düzenli kontroller sonucu doğrudan etkiler.
Neden dişten daha az doku kaldırılıyor?
Metal ince bir katmanda bile dayanıklı kaldığı için krona daha az yer açmak yeterlidir. Seramik kronlar kırılmamak için daha kalın yapılmak zorunda olduğundan dişten daha fazla doku kaldırılır.
Tam metal kron dişe nasıl yapıştırılır?
Çoğunlukla cam iyonomer, rezinle güçlendirilmiş cam iyonomer ya da çinko fosfat gibi geleneksel diş simanlarıyla sabitlenir. Kron dişin şekline sıkı oturduğu için seramik kronlardaki gibi özel yüzey işlemine gerek kalmaz.
Metal kron MR çekimine engel olur mu?
Diş kronları genellikle MR çekimine engel değildir, ancak metal bulunan bölgede görüntüde bozulma oluşabilir. Çekimden önce ağzınızda metal kron olduğunu radyoloji ekibine söylemeniz yeterlidir.
Metal alerjim varsa tam metal kron yaptırabilir miyim?
Bilinen bir metal alerjiniz varsa muayenede mutlaka belirtin. Alerjinin hangi metale karşı olduğuna göre farklı bir alaşım ya da metal içermeyen bir kron seçilebilir.
Antalya'da tedavi için kaç gün kalmam gerekir?
Tam metal kron genellikle iki seans gerektirir ve iki seans arasında kronun laboratuvarda hazırlanması için birkaç günlük süre gerekir. Kesin süre ön tedavi ihtiyacına göre değişir ve muayene sonrası netleşir.
Tıbbi kaynaklar
Tıbbi kaynakları görüntüle
Hekim tarafından gözden geçirildi
Nilufar Tulanova Şener
Diş Hekimi (Estetik Diş Hekimliği)
Doktor profilini incele
Eren Koluaçık
Diş Hekimi (Estetik Diş Hekimliği)
Doktor profilini incele
Şerife Nur Kerpiçci
Diş Hekimi (Estetik Diş Hekimliği)
Doktor profilini inceleSon tıbbi inceleme: 12 Ekim 2026