Monolitik Zirkonyum Kron Nedir?
Zirkonyum, diş hekimliğinde kullanılan çok dayanıklı bir seramiktir. Monolitik ya da tek parça zirkonyum kronda kronun tamamı aynı malzemeden yapılır; üzerinde porselen kaplama yoktur. Kron bilgisayarda tasarlanır, zirkonyum bloktan kazınır ve fırında sinterlenerek son sertliğine ulaşır.
İlk zirkonyum türleri çok dayanıklı ama oldukça opak, yani tebeşir beyazına yakın görünüyordu. Günümüzde ışık geçirgenliği artırılmış zirkonyum türleri de kullanılıyor. Bu türler daha doğal görünür, buna karşılık dayanımlarının bir kısmından ödün verilir. Hangi türün seçileceği dişin konumuna göre belirlenir.
Diş destekli monolitik zirkonyum restorasyonları inceleyen sistematik derlemeler, kısa ve orta vadede yüksek oranda sorunsuz kullanım ve düşük kırılma oranları bildirmektedir. Uzun dönem verileri ise yeni zirkonyum türleri için hâlâ birikmektedir.
Zirkonyumun yüzeyi asitle pürüzlendirilemez. Bu nedenle krona dişe yapıştırılmadan önce kumlama ve özel bir astar uygulanır. Doğru yüzey hazırlığı, kronun uzun süre yerinde kalmasına katkı sağlar.
Malzeme
Tek parça zirkonyum oksit seramik; üzerinde porselen katman yoktur.
Dayanım
Kırılma direnci yüksektir, büyük azı dişleri ve köprüler için uygundur.
Görünüm
Diş rengindedir; klasik türler daha opak, yeni yarı saydam türler daha doğal görünür.
Yapıştırma
İç yüzey kumlanır, özel bir astar sürülür ve kron çoğunlukla rezin simanla yapıştırılır.
Bakım
Cilalı yüzeyi plak tutmaya ve karşı dişi aşındırmaya daha az eğilimlidir.
Monolitik Zirkonyum Kron Kimler İçin Uygun Olabilir?
Monolitik zirkonyum kron, dayanımın öne çıktığı ama metal görüntüsü istenmeyen durumlarda düşünülür. Karar dişin konumuna ve kapanış kuvvetlerine göre verilir.
Büyük azı dişleri
Çiğneme kuvvetinin en yoğun olduğu arka dişlerde diş renginde ve dayanıklı bir seçenek sunar.
Diş sıkan veya gıcırdatan kişiler
Porselen katmanı olmadığı için porselen kopması yaşanmaz. Yine de bu kişilerde gece plağı ayrıca konuşulur.
Köprüler
Bir ya da birkaç eksik dişi tamamlayan köprülerde, cam seramiklere göre daha uzun açıklıkları taşıyabilir.
Koyulaşmış veya metal pivolu dişler
Daha opak yapısı, altta kalan koyu rengi ya da metali örtmeye yardımcı olur.
Dişin konumu ve estetik beklenti
Ön dişlerde yarı saydam zirkonyum türleri ya da cam seramik seçenekler değerlendirilebilir. Arka dişlerde dayanımı yüksek türler öne çıkar.
Kronun kalınlığı
Zirkonyum ince yapılabilse de belirli bir kalınlık gerekir. Dişte ne kadar yer açılacağı muayenede planlanır.
Kapanış
Karşı dişlerle temaslar ve diş sıkma alışkanlığı değerlendirilir. Gerekirse kapanış düzenlemesi plana eklenir.
Çok yüksek estetik beklentisi olan ön dişler
En doğal ışık geçirgenliği beklenen ön dişlerde lityum disilikat ya da katmanlı seçenekler daha uygun olabilir.
Tedavi edilmemiş çürük veya diş eti hastalığı
Kron öncesinde çürük, diş eti iltihabı ya da kök ucu enfeksiyonu tedavi edilmelidir.
Monolitik Zirkonyum Kronun Olası Riskleri ve Sınırları
Monolitik zirkonyumda kırılma seyrek görülür. Riskler daha çok yapıştırma, kapanış ve dişin kendisiyle ilgilidir.
Kronun gevşemesi
Yüzey hazırlığı ve yapıştırma doğru yapılmazsa kron zamanla gevşeyebilir.
Karşı dişte aşınma
Pürüzlü bırakılan bir zirkonyum yüzeyi karşı dişi aşındırabilir. Bu yüzden ayar yapılan yüzeyler cilalanır.
Görünüm
Klasik zirkonyum türleri ön dişlerde komşu dişlere göre daha opak görünebilir.
Geçici hassasiyet
Dişin hazırlanması ve yapıştırma sonrasında kısa süreli hassasiyet olabilir.
Kalıcı doku kaybı ve kron altı çürük
Kron için diş inceltilir ve bu işlem geri alınamaz. Kronun altındaki diş, temizlik yetersiz kalırsa kenardan çürüyebilir.
Monolitik Zirkonyum Kron Nasıl Yapılır?
Monolitik zirkonyum kron dijital olarak tasarlanır ve kazınır. Süreç genellikle iki seansta tamamlanır.
- 1
Muayene ve planlama
Dişin durumu, rengi, eski dolgular, diş eti ve kapanış incelenir, gerekirse röntgen çekilir. Ön tedavi gerekiyorsa önce o planlanır.
- 2
Dişin hazırlanması
Lokal anestezi altında diş, zirkonyumun ihtiyaç duyduğu kalınlığa göre inceltilir. Bu kalınlık çoğu zaman metal destekli porselen krondan azdır.
- 3
Dijital tarama veya ölçü
Hazırlanan diş taranır ya da ölçüsü alınır. Kron hazırlanırken dişe geçici bir kron takılır.
- 4
Tasarım, kazıma ve sinterleme
Kron bilgisayarda tasarlanır, zirkonyum bloktan kazınır ve fırında sinterlenir. Sinterleme sırasında kron küçülerek son boyutuna ve sertliğine ulaşır, ardından renklendirilip cilalanır.
- 5
Prova ve kapanış kontrolü
Kronun oturuşu, kenar uyumu, komşu dişlerle teması ve kapanış kontrol edilir. Ayar yapılan yüzeyler yeniden cilalanır.
- 6
Kronun dişe yapıştırılması
Kronun iç yüzeyi alüminyum oksit tozuyla hafifçe kumlanır ve temizlenir. Ardından MDP içeren özel bir astar sürülür. Kron çoğunlukla rezin simanla ya da kendinden yapışkanlı rezin simanla sabitlenir. Dişin şekli yeterli tutuculuk sağlıyorsa rezinle güçlendirilmiş cam iyonomer siman da kullanılabilir.
Monolitik Zirkonyum Krona Alternatifler
Dişin konumuna ve estetik beklentiye göre şu seçenekler de değerlendirilebilir.
Katmanlı zirkonyum kron
Zirkonyum altyapının üzeri porselenle kaplanır; daha doğal görünür ama porselen katmanında kopma görülebilir.
Lityum disilikat kron
Işığı daha doğal geçiren cam seramiktir; ön dişlerde ve küçük azı dişlerinde sık tercih edilir.
Tam metal kron
Dişten en az doku kaldırılarak yapılabilen dayanıklı bir seçenektir, ancak rengi metaldir.
Metal destekli porselen kron
Uzun klinik geçmişi olan bir seçenektir; diş eti kenarında metal gölgesi görülebilir.
Monolitik Zirkonyum Kronda Malzeme ve Yapıştırma
Zirkonyum cam içermediği için lityum disilikat gibi fluorhidrik asitle pürüzlendirilemez. Bunun yerine kronun iç yüzeyi düşük basınçla alüminyum oksit tozuyla kumlanır. Bu işlem yüzeyi temizler ve yapıştırma için hafif bir pürüz oluşturur.
MDP adı verilen fosfat içerikli astar, zirkonyum yüzeyiyle kimyasal bağ kurar. Rezin siman bu astar sayesinde krona tutunur. Prova sırasında tükürükle temas eden iç yüzey yapıştırmadan önce yeniden temizlenir, çünkü tükürük bu bağı zayıflatabilir.
Kapanış ayarı yapılan bölgelerin cilalanması zirkonyumda özellikle önemlidir. Cilalı zirkonyum yüzeyi karşı dişi daha az aşındırırken, pürüzlü bırakılan bir yüzey hem aşınmayı artırabilir hem de plak birikimini kolaylaştırabilir.
Bilgisayar destekli tasarım ve kazıma
Kron dijital ortamda tasarlanır ve zirkonyum bloktan hassas biçimde kazınır.
Sinterleme
Fırında yapılan sinterleme, kronun son boyutuna ve sertliğine ulaşmasını sağlar.
Kumlama ve MDP astar
İç yüzey kumlanır ve fosfat içerikli astar sürülerek yapıştırmaya hazırlanır.
Cilalama
Ayar yapılan yüzeylerin cilalanması karşı dişin aşınmasını ve plak birikimini azaltmaya yardımcı olur.
Monolitik Zirkonyum Kron Sonrası Uyum ve Bakım
Kron yapıştırıldığı gün kullanılabilir. Çoğu kişi birkaç gün içinde krona alışır.
- 1
İlk saatler
Uyuşukluk geçene kadar yemek yemekten ve sıcak içeceklerden kaçının.
- 2
İlk günler
Sıcak ve soğuğa karşı kısa süreli hassasiyet görülebilir, genellikle kendiliğinden geçer.
- 3
İlk haftalar
Isırırken kron yüksek geliyorsa kontrole gidin. Zirkonyum çok sert olduğu için yüksek bir temas karşı dişi ve çene eklemini zorlayabilir.
- 4
Uzun dönem
Düzenli kontrollerde kron kenarı, diş eti, kapanış ve karşı dişlerdeki aşınma değerlendirilir.
Günlük temizlik
Kronu günde iki kez fırçalayın, kron ile diş eti birleşimini ve diş aralarını diş ipi ya da ara yüz fırçasıyla temizleyin.
Gece plağı
Diş sıkıyorsanız hekiminizin önerdiği gece plağını kullanın. Plak hem karşı dişleri hem de kronu korur.
Düzenli kontrol
Kron kenarında çürük ya da diş eti çekilmesi erken fark edilirse daha kolay ele alınır.
Isırırken ağrı veya yüksek gelme
Birkaç gün geçmesine rağmen ısırırken ağrı ya da yüksek gelme hissi sürüyorsa kontrol gerekir.
Kronun gevşemesi veya düşmesi
Kron oynuyor ya da düştüyse saklayın ve kliniğe başvurun. Kendiniz yapıştırmayı denemeyin.
Diş etinde kalıcı kızarıklık
Kron çevresindeki diş etinde kanama ya da şişlik sürüyorsa değerlendirme gerekir.
Monolitik Zirkonyum Kron Maliyetini Etkileyen Unsurlar
Maliyet kron ya da köprü üye sayısına, zirkonyum türüne ve gerekli ön tedavilere göre değişir. Kesin bilgi muayene sonrası tedavi planıyla verilir.
Kron ve köprü üye sayısı
Tek kron ile birden fazla dişi kapsayan bir köprü farklı tasarım ve kazıma süreci gerektirir.
Zirkonyum türü
Klasik yüksek dayanımlı türler ile yarı saydam türler farklı kullanım alanlarına sahiptir.
Ön tedaviler
Çürük tedavisi, dolgu, kanal tedavisi ya da diş eti tedavisi gerekiyorsa plana eklenir.
Kapanış durumu
Diş sıkma ya da kapanış bozukluğu varsa gece plağı veya kapanış düzenlemesi plana eklenebilir.
Seans planı
Yurt dışından gelen hastalarda kazıma ve sinterleme süresi, Antalya'da kalış süresiyle birlikte planlanır.
Öncesi / Sonrası
Monolitik Zirkonyum Kron Hakkında Sık Sorulan Sorular
Monolitik zirkonyum ile normal zirkonyum kron arasındaki fark nedir?
Monolitik zirkonyum kronda kronun tamamı zirkonyumdur. Katmanlı zirkonyum kronda ise zirkonyum altyapının üzerine porselen eklenir. Monolitik olan daha dayanıklıdır, katmanlı olan ön dişlerde daha doğal görünebilir.
Zirkonyum kron ön dişlere yapılır mı?
Yapılabilir. Ön dişlerde ışık geçirgenliği artırılmış zirkonyum türleri ya da katmanlı zirkonyum tercih edilir. En doğal görünüm beklenen durumlarda lityum disilikat da değerlendirilebilir.
Monolitik zirkonyum kron dişe nasıl yapıştırılır?
Kronun iç yüzeyi alüminyum oksit tozuyla kumlanır, temizlenir ve MDP içeren bir astar sürülür. Kron çoğunlukla rezin simanla ya da kendinden yapışkanlı rezin simanla sabitlenir. Uygun durumlarda rezinle güçlendirilmiş cam iyonomer siman da kullanılabilir.
Zirkonyum karşı dişi aşındırır mı?
Cilalı zirkonyum yüzeyi karşı dişi diğer pek çok seramiğe göre daha az aşındırır. Pürüzlü bırakılırsa aşınma artabileceği için ayar yapılan yüzeyler mutlaka cilalanır.
Zirkonyum kron kırılır mı?
Monolitik zirkonyumda kırılma seyrektir. Çok ince yapılan kronlarda ya da aşırı kuvvetlerde nadiren çatlama görülebilir.
Zirkonyum kronun rengi değişir mi?
Zirkonyum yüzey renk değiştirmez. Zamanla kenardaki siman ya da çevredeki doğal dişler renk değiştirebilir.
Antalya'da kaç gün kalmam gerekir?
Tek kron ya da kısa köprüler genellikle iki seansta tamamlanır, iki seans arasında kazıma ve sinterleme için birkaç gün gerekir. Kesin süre muayene sonrası netleşir.
Tıbbi kaynaklar
Tıbbi kaynakları görüntüle
Hekim tarafından gözden geçirildi
Nilufar Tulanova Şener
Diş Hekimi (Estetik Diş Hekimliği)
Doktor profilini incele
Eren Koluaçık
Diş Hekimi (Estetik Diş Hekimliği)
Doktor profilini incele
Şerife Nur Kerpiçci
Diş Hekimi (Estetik Diş Hekimliği)
Doktor profilini inceleSon tıbbi inceleme: 12 Ekim 2026