Kanal tedavisi mi çekim mi?

Kendi dişiniz neden ilk tercih

Ağzınızdaki her diş, çiğnemeyi komşularıyla paylaşır ve altındaki kemiği çalıştırarak ayakta tutar. Doğal bir dişin kökü, hiçbir yapay çözümün birebir kopyalayamadığı biçimde çeneye bağlanır. Bu yüzden diş hekimliğinde ölçü basittir: kurtarılabilecek bir diş kurtarılır. Kanal tedavisi de tam bunun için vardır. Dişin içindeki iltihaplı doku temizlenir, kanallar doldurulur, dişin sert kısmı yerinde kalır. Ağrının şiddeti tek başına dişin gideceği anlamına gelmez; çok ağrıyan bir diş kurtarılabilirken hiç ağrımayan bir diş çekilebilir.

Kararı belirleyen dört şey

Hekim kanal tedavisiyle çekim arasında seçim yaparken dişe tek başına bakmaz. Dişten geriye ne kaldığını, kökün sağlam olup olmadığını, dişi tutan diş eti ile kemiği ve o dişin ağızdaki görevini birlikte değerlendirir. Bu dördü aynı anda iyi olduğunda karar kolaydır. Biri ağır biçimde bozulduğunda diğerleri iyi olsa bile diş çoğu zaman uzun süre yerinde kalamaz.

• Kalan sağlam doku: dişin diş eti üstünde ne kadar duvarı kaldığı
• Kök kırığı: kökte boydan boya uzanan bir çatlak olup olmadığı
• Diş eti ve kemik desteği: dişin ne kadar sallandığı
• Dişin görevi: çiğnemede ve konuşmada ne kadar iş yaptığı

Kalan sağlam doku ne kadar önemli

Kanal tedavisi dişin içini temizler ama dışını yeniden inşa etmez. Tedavi bittikten sonra dişin üstüne bir dolgu ya da kaplama gelir ve bu yapının tutunacağı sağlam bir duvara ihtiyacı vardır. Diş eti hizasının üstünde çepeçevre sağlam bir kuşak kalmışsa üst yapı sağlam durur. Çürük diş etinin altına doğru inmişse, ya da diş neredeyse kök seviyesine kadar kırılmışsa, kanallar iyi doldurulmuş olsa bile üstüne yapılan parça birkaç ay içinde çıkabilir. Böyle bir dişte kararı veren şey kanallar değil, geriye kalan duvarlardır.

Kök kırığında kurtarma şansı azdır

Kökte boydan boya uzanan bir kırık, kanal tedavisinin onaramayacağı tek şeydir. Kırık hattı, kökün içini ağızdaki bakterilerle sürekli birbirine bağlar; kanal ne kadar iyi doldurulursa doldurulsun iltihap geri döner. Böyle bir kırık her zaman röntgende görünmez, bazen ancak diş açıldığında ya da diş eti aralanınca fark edilir. Isırırken belirli bir noktada keskin ağrı, tek bir kökün çevresinde inatçı bir apse ve tedaviye rağmen inmeyen şişlik bu tabloyu düşündürür.

Bir dişin kanal tedavisi bir kez sonuç vermediyse bu, o dişin çekileceği anlamına gelmez; kanalların yeniden tedavi edilmesi çoğu durumda mümkündür.

Çekim sonrası boşluk ayrı bir karar

Bir dişin çekilmesi işin sonu değil, ikinci bir işin başlangıcıdır. Boş kalan yerde komşu dişler zamanla eğilir, karşı çenedeki diş uzar ve kapanış bozulur. Bu yüzden çekim kararı verilirken boşluğun nasıl tamamlanacağı da aynı konuşmada ele alınır: implant, köprü ya da bölümlü protez. Hangisinin uygun olduğu, çekilen dişin yerine, komşu dişlerin durumuna ve alttaki kemiğin miktarına göre değişir. Bazı durumlarda çekim ile boşluğun tamamlanması arasında iyileşme için birkaç ay beklenir.

Karar muayenede nasıl netleşir

Karar tek bir bakışla verilmez. Röntgende kökün biçimi, kanalların sayısı ve kök ucundaki iltihabın büyüklüğü görülür. Diş eti, dişin çevresini saran cepler ölçülerek değerlendirilir; derin ve tek noktaya sıkışmış bir cep kök kırığının işareti olabilir. Dişin sallanıp sallanmadığına ve ısırınca nereye ağrı verdiğine bakılır. Bazı dişlerde net karar ancak eski dolgu kaldırılıp içeriye bakıldığında verilir; hekim tedaviye başlar ve altından çıkan tabloya göre yolu değiştirebilir. Bu belirsizliğin size önceden anlatılması, sonradan sürpriz yaşamanızı önler.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez.