Co to oznacza?
Nagły obrzęk powstaje, gdy płyn z wnętrza naczyń krwionośnych w krótkim czasie przecieka do otaczającej tkanki. Warga, powieki i język to obszary, które najłatwiej ten płyn zatrzymują, dlatego obrzęk staje się widoczny w ciągu minut albo kilku godzin. Obrzęknięte miejsce jest napięte, najczęściej nie swędzi i po uciśnięciu nie zostawia dołka.
Rozstrzygające szczegóły to szybkość i to, co towarzyszy. Przy nagłym obrzęku zwykle nie ma zaczerwienienia, ocieplenia, gorączki ani pulsującego bólu zęba; obrzęk przychodzi w ciągu nocy. Obrzęk zakażenia pochodzącego z zęba natomiast rośnie przez dni, boli przy dotyku, skóra czerwienieje i jest ciepła, a najczęściej towarzyszą mu gorączka i złe samopoczucie. Choć oba obrazy powodują obrzęk tego samego miejsca, ich drogi są zupełnie osobne.
Jest też różnica między obrzękiem pozostającym w wardze a obrzękiem przechodzącym na język, dno jamy ustnej albo gardło. Język popychany w górę i do tyłu, zmiana głosu, ślina, której nie da się przełknąć, i słyszalny odgłos przy oddychaniu świadczą o tym, że drogi oddechowe zaczęły się zwężać. Gdy te objawy się pojawią, czekanie nie jest właściwe; nie da się z góry przewidzieć, jak szybko obrzęk będzie postępował.
Za nagłym obrzękiem wargi i języka mogą stać mechanizmy alergiczne, niealergiczne albo szybko rozprzestrzeniające się zakażenie zębowe; rozróżnienia dokonuje się po szybkości narastania obrzęku oraz po obecności bólu i gorączki.
Możliwe przyczyny
Co pomaga w domu?
- Zapisz leki rozpoczęte w ostatnim czasie, jedzenie z tego dnia i swój ostatni zabieg stomatologiczny; te informacje są wprost przydatne na oddziale ratunkowym.
- Nie rozgrzewaj obrzękniętego miejsca, nie pocieraj go i nie próbuj opróżniać; nic z tego nie zmniejsza obrzęku i może pogorszyć sprawę.
- Jeśli taki napad już się zdarzył i jest przepisany lek na nagłe przypadki, stosuj się do otrzymanych zaleceń; nawet po użyciu leku nie odkładaj wezwania pomocy.
- Nie zostawaj sam; jeśli obrzęk będzie postępował, mówienie może być trudne, więc ważne jest, żeby ktoś był przy tobie.
- Jeśli z trudem oddychasz albo przy oddychaniu słychać świst
- Jeśli język spuchł tak, że nie mieści się w ustach, albo nie możesz przełknąć śliny
- Jeśli zmienił ci się głos albo brzmi ochryple lub słabo
- Jeśli obrzęk rośnie i rozprzestrzenia się w ciągu minut
- Jeśli obrzękowi towarzyszy wysypka, ból brzucha, gorączka albo uczucie słabnięcia
Najczęstsze pytania
- Iść na oddział ratunkowy czy rano do lekarza dentysty?
- Jeśli jest jakikolwiek objaw dotyczący oddychania, przełykania albo głosu, na nic się nie czeka; dzwoń pod 112. Nawet bez tych objawów obrzęk sięgający języka i dna jamy ustnej trzeba ocenić tego samego dnia. Nawet przy obrzęku, który pozostaje w wardze i nie postępuje, przyczynę i tak trzeba zbadać, bo prawdopodobnie wróci.
- Jak odróżnić to od obrzęku przy ropniu zęba?
- Kierunek wskazują pora i to, co towarzyszy. Obrzęk od ropnia zwykle zaczyna się bolącym zębem, rośnie przez dni, skóra czerwienieje i staje się ciepła, a może pojawić się gorączka. Przy nagłym obrzęku najczęściej nie ma bolącego zęba, obrzęk przychodzi w ciągu godzin i daje raczej uczucie napięcia. Pewne rozróżnienie przynosi badanie; jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, nie odkładaj oceny.
- Taki obrzęk był już wcześniej i sam minął, czy nadal go badać?
- Tak. Napad, który sam ustąpił, nie świadczy o tym, że następny będzie łagodny, i nie zwalnia z szukania przyczyny. Przy napadach, które wracają, sprawdza się związek z lekami, potrawami i materiałami, z którymi masz kontakt; zapisywanie dat napadów to ułatwia. Ta historia musi być też znana przed każdym zabiegiem stomatologicznym.
Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania na miejscu. Objawy różnych schorzeń nakładają się na siebie, a rozpoznanie można postawić wyłącznie klinicznie.