Dişlerin rengi zamanla neden değişir

Renk değişiminin iki ayrı yolu var

Diş rengi tek bir sebeple koyulaşmaz. Bir yanda dışarıdan gelen ve yüzeyde biriken renk vardır: çayın, kahvenin, sigaranın bıraktığı leke. Öbür yanda dişin kendi rengi vardır; onu mine ile altındaki dentin birlikte belirler. Yüzeydeki leke kalkar, dişin kendi rengi cilalamayla kalkmaz. Aynada gördüğünüz sarılık çoğu zaman ikisinin toplamıdır ve hangisinin ağır bastığı, neyin işe yarayacağını belirler.

Yüzeyde biriken leke

Mine düz görünür ama yüzeyi tamamen pürüzsüz değildir. Renkli içecekler, sigara dumanı ve bazı yiyecekler bu yüzeye tutunur. Plak ya da diş taşı olan yerde leke daha çabuk yerleşir, çünkü pürüzlü yüzey rengi daha iyi tutar. Bu tip renklenme önce dişin boyun kısmında, iki dişin arasında ve alt ön dişlerin arka yüzünde belli olur. Fırçalamak bunu sınırlar, diş taşı temizliği büyük bölümünü kaldırır.

• Çay, kahve, kola ve koyu renkli meyve suları
• Sigara ve diğer tütün ürünleri
• Kırmızı şarap, soya sosu ve koyu baharatlar
• Bazı ağız gargaralarının uzun süreli kullanımı

Mine incelince alttaki dentin görünür

Mine yarı saydamdır, ışığın bir kısmını içinden geçirir. Altındaki dentin ise doğal olarak sarımsıdır. Mine inceldikçe dişin rengini belirleyen şey dentin olur ve diş daha sarı görünür. Mineyi incelten iki şey vardır: aşınma ve asit. Sert kıllı fırçayla, bastırarak ve geniş hareketlerle fırçalamak yıllar içinde mineyi aşındırır. Asitli içecekler, sık mide ekşimesi ve kusma da mineyi eritir. Burada dişin üzerinde leke yoktur, bir kat eksilmiştir.

Bütün dişlerin birlikte sararması çoğunlukla yılların işidir; tek bir dişin komşularından koyu olması başka bir sebebe bakmayı gerektirir.

Yaş ilerledikçe dentin kalınlaşır

Dentin ömür boyu yapılmaya devam eder. Yıllar içinde dişin içindeki boşluk daralır, dentin tabakası kalınlaşır ve rengi koyulaşır. Aynı süre boyunca mine de aşınmıştır. İkisi birleşince dişler altmış yaşında otuz yaşındakinden daha koyu görünür. Bu bir hastalık değil, olağan bir değişimdir; yine de sert fırçalayan kişilerde daha erken belli olur.

Tek bir dişin kararması

Bir diş komşularından belirgin biçimde koyuysa o dişin içinde bir şey olmuş demektir. En sık sebep darbedir: düşme, çarpma ya da spor sırasında alınan bir vuruş. Dişin içindeki damarlar zedelenir ve geride kalan kan ürünleri dentini gri, kahverengi veya pembemsi boyar. Renk değişimi darbeden haftalar, bazen yıllar sonra ortaya çıkabilir. Kanal tedavisi görmüş dişler de zamanla koyulaşır. Bu tabloda dışarıdan sürülen jel pek işe yaramaz, çünkü renk dişin içindedir.

İlaçlara bağlı renklenme

Bazı ilaçlar diş rengini içeriden değiştirir. Dişler henüz çene kemiğinin içinde yapılırken, yani gebelikte ve hayatın ilk yıllarında, bazı antibiyotikler dentinin içine yerleşir; bıraktıkları gri ya da kahverengi bantlar ancak dişler ağza çıkınca görünür ve fırçalamak bunu değiştirmez. Bazı ağız gargaraları ise tersini yapar, dışarıdan boyar: uzun kullanımda dişte ve dilde kahverengi bir tabaka bırakır, temizlikle kalkar.

Beyazlatma neyi değiştirir, neyi değiştirmez

Jel mineden geçer ve dentindeki renk moleküllerini parçalar; yani dişin kendi rengine etki eder. Yüzeydeki leke ayrı bir iştir, orada önce temizlik gelir. Beyazlatmanın ulaşamadığı yerler de vardır. Sonuç kişiden kişiye değişir, aynı jel her ağzı aynı ölçüde açmaz ve elde edilen ton sonraki aylarda bir miktar geri koyulaşır.

• Dolgular, kaplamalar ve laminalar açılmaz; dişler açıldıkça aradaki fark daha çok göze çarpar.
• Darbeden sonra kararan diş dışarıdan sürülen jele yanıt vermez, orada başka bir yol gerekir.
• Minedeki beyaz lekeler beyazlatmayla kaybolmaz, bazen sonrasında daha belirgin görünür.
• Diş eti çekilince açığa çıkan kök yüzeyi beyazlatmayla açılmaz.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve muayene yerine geçmez.