Bu ne demek?
Dilin sırtında ortadan geçen bir ana oluk ve ondan yanlara dallanan yarıklar bulunabilir. Bunlar yüzeyin kıvrımlarıdır; kesik ya da yırtık değildir, kendiliğinden kanamaz ve derinlikleri milimetrelerle sınırlıdır. Yarıklı yüzeyin altındaki kas dokusu sağlam kaldığı için konuşma ve yutma çoğu kişide etkilenmez.
Bu yapıyı geçici dil değişikliklerinden ayıran şey deseninin sabit kalmasıdır. Yarıkların yeri ve dağılımı aylar boyunca aynıdır; harita dilde olduğu gibi dolaşmaz, dil pasında olduğu gibi fırçayla kalkmaz. Çoğu kişide çocuklukta belirmeye başlar ve yaşla birlikte biraz derinleşir. Buna karşılık kısa sürede ortaya çıkan, hızla derinleşen ya da tek bir noktada toplanan bir yarık farklı bir bulgudur.
Yakınma çoğunlukla yarığın kendisinden değil, içinde kalan artıktan doğar. Yiyecek kalıntısı, ölü hücreler ve mikroorganizmalar dar oluklarda birikir; bu birikim ağız kokusuna, yarık kenarlarında kızarıklığa ve yanmaya yol açabilir. Ağız kuruluğu tabloyu belirginleştirir, çünkü azalan tükürük olukları yıkayamaz. Mantar enfeksiyonu eklendiğinde yanma keskinleşebilir ve yarık içinde beyazımsı bir örtü görülebilir.
Dildeki yarıklı görünüm çoğu zaman kişinin kendi yüzey yapısıdır; yakınmaya dönüşmesinde ise başka etkenler devreye girer. Aşağıdaki başlıklar bu görünümün arkasında en sık rastlanan durumları sıralar.
Olası nedenler
Evde ne yapılabilir?
- Dilinizi yumuşak fırçayla ve yarıkların yönüne dik hareketlerle temizleyin; oluk içindeki artık ancak bu şekilde çıkar.
- Sert kazıyıcıyla derine bastırmayın; yarık tabanındaki ince doku kolay tahriş olur ve kanayabilir.
- Ağzınız sürekli kuru kalıyorsa su tüketiminizi gün içine yayın; kuru ağız yarık içi birikimi hızlandırır.
- Yarıkta beyaz bir örtü fark ederseniz kendi kararınızla mantar ilacı ya da karbonat gibi ev karışımları uygulamayın.
- Yarık kenarları kırmızılaşmışsa ve dokunmakla ağrıyorsa.
- Beyaz örtü silmekle kalkıyor, altından kanamaya eğilimli kırmızı bir yüzey çıkıyorsa.
- Yarıklardan biri son haftalarda hızla derinleştiyse ya da kenarı sertleştiyse.
- Ağız kuruluğuna göz kuruluğu ve eklem yakınmaları eşlik ediyorsa.
- İki haftadan uzun süren, iyileşmeyen bir yara varsa.
Sık sorulan sorular
- Dildeki çatlaklar zamanla kapanır mı?
- Yarıklı yüzey kişinin kendi yapısı olduğunda kalıcıdır; kapanması beklenmez ve yıllar içinde biraz belirginleşmesi olağandır. Düzenli temizlikle yanma ve koku gibi yakınmalar azalabilir, ancak desenin kendisi kaybolmaz.
- Çatlaklar vitamin eksikliğinden mi oluyor?
- Yarıklı dil çoğu kişide beslenmeden bağımsızdır. Buna karşılık dil aynı dönemde pürüzsüzleşip kırmızılaştıysa ve ağız köşelerinde çatlaklar oluştuysa demir, B12 ya da folat eksikliği araştırılması gereken bir olasılıktır; buna kan tetkiki karar verir.
- Ağız kokumun sebebi bu çatlaklar olabilir mi?
- Olabilir. Dar oluklarda biriken artık ve mikroorganizmalar koku üreten bileşikler açığa çıkarır. Yine de ağız kokusunun diş eti hastalığı, çürük, uyumsuz protez ve geniz akıntısı gibi başka kaynakları da vardır; kaynağı ayırmadan tek başına dile yüklenmemesi gerekir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Belirtiler birden fazla hastalıkta ortak olabilir; teşhis yalnızca klinik muayene ile konur.