Ciemnienie zęba po urazie: co oznacza kolor

Dlaczego zmiana koloru pokazuje się tak późno

Uderzenie uszkadza drobne naczynia krwionośne wewnątrz zęba. Kiedy krwawią, barwnik z krwi wsiąka w maleńkie kanaliki biegnące przez twardą tkankę i z czasem tam ciemnieje. Musi rozejść się spory kawałek, zanim cokolwiek będzie widać z zewnątrz, i dlatego różnica zwykle rzuca się w oczy po tygodniach, a nawet miesiącach, a nie nazajutrz.

Różowy, szary czy żółty: co sugeruje każdy odcień

Sam kolor nie jest rozpoznaniem, ale wskazuje kierunek. Dla dentysty liczą się dwie rzeczy: odcień, który zauważono najpierw, i to, jak się od tego czasu przesunął. Oglądanie zęba w świetle dziennym, obok sąsiadów, ułatwia ocenę obu.

• Różowawy odcień to zwykle to, co zostawia po sobie niedawne krwawienie wewnątrz zęba. Pojawia się w pierwszych tygodniach i często sam blednie. Jeśli jednak różowy odcień nie blednie w ciągu kilku tygodni albo się pogłębia, ząb trzeba dodatkowo ocenić na zdjęciu rentgenowskim.
• Szary albo ciemnobrązowy odcień wskazuje raczej na utratę żywej tkanki wewnątrz zęba. Ten kolor może pogłębiać się przez kolejne miesiące.
• Bardziej żółty, matowy ząb zwykle znaczy, że w środku narosła dodatkowa twarda tkanka. Taki ząb zwykle wciąż żyje, choć jego kanał się zwęża.

Brak bólu nie znaczy braku problemu

Większość zębów, które ciemnieją po uderzeniu, w ogóle nie boli. Kiedy tkanka w środku obumiera, czucie odchodzi razem z nią i zaczyna się cisza. W tym czasie wokół wierzchołka korzenia może usadowić się zakażenie i pokazać się najpierw na zdjęciu rentgenowskim. Bezbolesność nie zastępuje obserwacji: ząb, który zmienił kolor, sprawdza się w ustalonych odstępach.

Zęby mleczne idą inną drogą

Szare przednie zęby mleczne to częsty widok po upadku małego dziecka. Część z tych zębów odzyskuje trochę koloru, inne zostają ciemne, a mimo to nie sprawiają kłopotu aż do samodzielnego wypadnięcia. Pociemniały ząb mleczny nie wymaga automatycznie leczenia kanałowego. Liczy się nie odcień, tylko to, czy jest guzek na dziąśle, obrzęk albo ból i czy ząb się rozchwiał. Ząb stały powstający pod spodem obserwuje się na zdjęciach rentgenowskich.

Część zmian koloru cofa się sama

Nie każdy ciemny ząb zostaje ciemny. Różowawe i lekko szarawe odcienie z pierwszych miesięcy mogą znów ustąpić, jeśli tkanka w środku dojdzie do siebie. Gdy tak się dzieje, zwykle widać to w ciągu 2–6 miesięcy, a bywa to różne u różnych osób. Rozjaśnienie jest dobrym znakiem, choć samo w sobie nie dowodzi, że ząb jest zdrowy, więc kontrole trwają dalej.

Ząb, który dostał uderzenie, może zmienić kolor jeszcze po latach i dlatego obserwację liczy się w latach, a nie w tygodniach.

Co dzieje się na kontroli

Ząb porównuje się z sąsiadami i często fotografuje do dokumentacji. Testy zimnem i testy elektryczne pokazują, czy nadal odpowiada; ponieważ w tygodniach tuż po urazie mogą mylić, powtarza się je później. Zdjęcie rentgenowskie pokazuje, czy coś zmieniło się wokół wierzchołka korzenia. W pierwszym roku kontrole są gęstsze, potem się rozrzedzają.

Co można zrobić z ciemnym zębem

Jeśli ząb wciąż żyje, często wystarczy go obserwować. Jeśli tkanka w środku została utracona, najpierw idzie leczenie kanałowe, po którym w zębie można zamknąć środek wybielający, żeby rozjaśnić odcień. Nie w każdym zębie działa to równie dobrze, a część koloru może przez lata wracać. Tam, gdzie rozjaśnienie nie wystarcza, na przednią powierzchnię można przykleić kompozyt albo rozważyć licówkę. Która droga pasuje, zależy od stanu korzenia i od tego, ile zdrowej tkanki zostało.

Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania.