راهنمای انتخاب مسکن برای دندان‌درد

مسکن مهلت می‌دهد، اما دندان را درمان نمی‌کند

پشت دندان‌درد بیشتر وقت‌ها پوسیدگی‌ای است که عمیق شده، عصبی که ملتهب شده یا التهابی که در نوک ریشه جمع شده است. مسکن هیچ‌کدام از این‌ها را برطرف نمی‌کند؛ فقط چند ساعت پیام درد را کم می‌کند تا فاصله تا معاینه آسان‌تر بگذرد.

اگر درد به محض تمام‌شدن اثر دارو با همان شدت برگردد، یعنی علت سر جایش مانده است. بالا بردن خودسرانه مقدار دارو یا امتحان‌کردن یک جعبه پس از جعبه دیگر چیزی را حل نمی‌کند و خطر را بالا می‌برد. دردی که بیش از چند روز طول بکشد یا هر شب بیدارتان می‌کند، روی صندلی دندان‌پزشکی حل می‌شود نه در قفسه دارو.

تفاوت دو گروه اصلی

مسکن‌های بدون نسخه تقریباً به دو گروه تقسیم می‌شوند. یک گروه هم درد را کم می‌کند و هم التهاب و ورم را فرو می‌نشاند؛ گروه دیگر بیشتر روی درد و تب اثر دارد و معمولاً با معده ملایم‌تر است. در دندان‌درد التهاب تقریباً همیشه بخشی از تصویر است، پس گروه اول برای بسیاری مناسب‌تر است. با این حال این یک قاعده کلی است: اینکه کدام گروه برای شما مناسب است، داروساز یا دندان‌پزشک می‌گوید.

در داروهای ترکیبی سرماخوردگی هم اغلب همان مواد مؤثر وجود دارد. مصرف یک ماده از دو جعبه متفاوت بدون توجه، خطر عوارض را بی‌سروصدا بالا می‌برد. خواندن سطر ترکیبات روی جعبه یا یک پرسش کوتاه در داروخانه جلوی این تکرار را می‌گیرد.

مواردی که پرسیدن بر مصرف مقدم است

در برخی شرایط انتخاب مسکن به خود فرد بستگی دارد و انتخاب نادرست دردسری بزرگ‌تر از دندان‌درد ایجاد می‌کند. اگر یکی از موارد زیر درباره شما صدق می‌کند، امن‌تر آن است که پیش از باز کردن جعبه در داروخانه یا از دندان‌پزشک بپرسید.

• سوزش معده، رفلاکس یا سابقه زخم معده
• بیماری کلیه یا کبد
• داروهای رقیق‌کننده خون
• بارداری و شیردهی
• آسم یا داروهای فشار خون و قلب
• کودکان: آنچه برای بزرگسال مناسب است ممکن است برای آنها مناسب نباشد

اثر نکردن قرص لزوماً خبر بدی نیست؛ درمان ریشه یا تخلیه آبسه معمولاً درد را بسیار سریع‌تر از هر دارویی می‌خواباند.

دارو را روی دندان یا لثه نگذارید

خرد کردن قرص و گذاشتن آن روی دندان دردناک یک درمان خانگی رایج و زیان‌آور است. هر جا قرص با لثه تماس پیدا کند سوختگی شیمیایی ایجاد می‌کند: ناحیه اول سفید می‌شود، بعد کنده می‌شود و زخمی دردناک زیرش می‌ماند. این زخم به دندان‌درد اضافه می‌شود، جای آن را نمی‌گیرد. مسکن‌ها پس از رسیدن به خون اثر می‌کنند، نه با تماس.

گرما ممکن است ورم را بیشتر کند

کیسه آب گرم یا پارچه گرم روی گونه در لحظه اول آرام‌بخش به نظر می‌رسد، اما جریان خون ناحیه را بیشتر می‌کند و ورم می‌تواند با آن رشد کند. وقتی التهابی در کار باشد، درد اغلب ظرف چند ساعت بالا می‌رود. امن‌تر آن است که چیزی خنک از بیرون گونه گذاشته شود، پیچیده در پارچه‌ای نازک و هر بار فقط برای مدتی کوتاه، با فاصله میان دفعه‌ها.

تا زمان معاینه چیزهای دیگری هم کمک می‌کند: خوابیدن با سر کمی بالاتر، جویدن از سمت دیگر و دوری از نوشیدنی‌های خیلی داغ و خیلی سرد. شست‌وشو با آب ولرم و نمک دهان را آرام می‌کند، اما علت درد را تغییر نمی‌دهد.

نشانه‌هایی که تأخیر برنمی‌دارند

بیشتر دندان‌دردها چند روز تا معاینه صبر می‌کنند. برخی نشانه‌ها صبر نمی‌کنند، چون نشان می‌دهند التهاب از مرز دندان بیرون زده است. اگر یکی از این‌ها پیدا شد، بدون درنگ همان روز به پزشک مراجعه کنید؛ مسکن می‌تواند این تصویر را چند ساعت بپوشاند و وسعت آن را پنهان کند.

• ورم صورت، زیر چشم یا زیر فک
• دشواری در باز کردن دهان یا بلعیدن
• دشواری در نفس کشیدن، تغییر صدا یا ورم زیر زبان: این یکی منتظر معاینه نمی‌ماند، فوراً به اورژانس مراجعه کنید
• تب، لرز یا بی‌حالی همراه با ورم
• دردی که به‌سرعت پخش می‌شود و اصلاً به دارو پاسخ نمی‌دهد

این محتوا صرفاً برای اطلاع‌رسانی عمومی است و جایگزین معاینه نیست.