Kortikobazal İmplant Nedir?
Çene kemiği iki katmandan oluşur: dışta ince ama sert ve yoğun bir kortikal kabuk, içte daha gözenekli süngerimsi kemik. Klasik implantlar daha çok süngerimsi kemiğe yerleştirilir ve kemikle bütünleşmeleri için genellikle iki ila altı aylık bir iyileşme süresi beklenir. Kortikobazal implantlar ise uç kısmı veya yatay diski kortikal katmana, çoğu zaman karşı taraftaki ikinci kortekse oturacak şekilde yerleştirilir.
Bu implantlar genellikle tek parçadır; kemik içindeki bölüm ile ağız içine uzanan bölüm birlikte üretilir. İnce gövdeleri sayesinde kemik genişliğinin azaldığı bölgelerde de planlanabilirler ve çoğu vakada diş eti açılmadan, kapalı yöntemle yerleştirilirler.
Kortikal kemikten alınan destek, implantların uygun vakalarda kısa süre içinde sabit bir köprüyle yüklenmesine olanak tanır. Bu nedenle kortikobazal implantlar çoğunlukla hemen yükleme protokolüyle birlikte uygulanır. Kemik hacminin azaldığı ve klasik implant için kemik grefti ya da sinüs kaldırma önerilen bazı hastalarda alternatif bir seçenek olarak değerlendirilebilirler.
Destek aldığı kemik
Çene kemiğinin sert ve yoğun dış katmanı (kortikal kemik)
Yapısı
Çoğunlukla tek parça, ince gövdeli implant
Yükleme zamanı
Uygun vakalarda kısa süre içinde sabit köprüyle yükleme; uygunluk muayenede belirlenir
Kemik grefti
Kemik hacmi azalmış bazı vakalarda greft yapılmadan planlanabilir
Planlama
Üç boyutlu tomografi (CBCT) ve kapanış analizi
Kimler İçin Uygundur?
Kortikobazal implantlar her hasta için ilk seçenek değildir. Aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilir; son karar muayene ve tomografi sonrasında verilir.
Kemik hacmi azalmış çeneler
Klasik implant için kemik yüksekliği ya da genişliği yetersiz bulunan ve kemik grefti önerilen bazı hastalar.
Üst çenede sinüs bölgesi
Arka bölgede kemik yüksekliği az olduğu için sinüs kaldırma önerilen bazı hastalar.
Tam dişsiz ya da çok sayıda diş eksikliği olan çeneler
Hareketli protez kullananlar ve dişlerinin büyük bölümünün çekilmesi gerekenler.
Ek cerrahi işlemlerden kaçınması gerekenler
Genel sağlık durumu nedeniyle greft gibi ek işlemler önerilmeyen ve klinik olarak uygun bulunan kişiler.
Kortikal kemiğin durumu
İmplantın oturacağı kortikal katmanın varlığı ve kalınlığı tomografiyle değerlendirilir.
Kapanış ve çiğneme kuvvetleri
Karşı çenedeki dişler, diş sıkma ve gıcırdatma alışkanlığı planlamayı etkiler.
Genel sağlık
Diyabetin kontrol düzeyi, kullanılan ilaçlar ve sigara kullanımı değerlendirilir.
Kontrol altında olmayan diyabet
Kan şekeri kontrolü sağlanana kadar implant cerrahisi ertelenebilir.
Kemik metabolizmasını etkileyen bazı ilaçlar
Bifosfonat gibi ilaçları kullananlarda ya da baş-boyun bölgesine ışın tedavisi almış kişilerde ayrıntılı değerlendirme gerekir.
Tek diş eksiklikleri
Kortikobazal implantlar çoğunlukla birbirine bağlanan çoklu implant tedavilerinde kullanılır; tek diş eksikliklerinde genellikle klasik implant tercih edilir.
Riskler ve Sınırlar
Kortikobazal implantlar da cerrahi bir işlemdir ve bilinen riskleri vardır. Bu yaklaşımla ilgili bilimsel yayınların büyük kısmı vaka serileri ve gözlemsel çalışmalardır; klasik implantlarla karşılaştıran uzun dönemli kontrollü çalışmalar sınırlıdır.
Cerrahi sonrası yakınmalar
Ağrı, şişlik, kanama ve morarma görülebilir; çoğunlukla ilk günlerde azalır.
İmplant kaybı
İmplantlardan biri kemikle bütünleşmeyebilir. Bu durumda yeniden yerleştirme ya da protezin düzenlenmesi gerekebilir.
Kapanışa bağlı sorunlar
Çiğneme kuvvetleri dengesiz dağılırsa implant çevresinde kemik kaybı ya da protez kırılması görülebilir; düzenli kapanış kontrolü bu nedenle önemlidir.
Anatomik yapılar
Sinüs ve sinir kanalı gibi yapılara yakın bölgelerde dikkatli planlama gerekir; uyuşukluk gibi yakınmalar nadiren görülebilir.
Tedavi Süreci Nasıl İşler?
Kortikobazal implant tedavisi, cerrahi ve protez aşamalarının birlikte planlandığı bir süreçtir. Aşamaların sırası ve süresi kişinin kemik yapısına ve tedavi edilecek bölgeye göre değişir.
- 1
Muayene ve tomografi
Ağız içi muayene, sağlık öyküsü ve üç boyutlu tomografiyle kortikal kemiğin konumu, kalınlığı ve sinüs ile sinir kanalı gibi yapılarla ilişkisi incelenir.
- 2
Planlama
İmplantların sayısı, açısı ve hangi kortikal bölgeye oturacağı belirlenir. Protezin implantları birbirine bağlayacak şekilde tasarımı da bu aşamada planlanır.
- 3
Cerrahi
Gerekli çekimler ve implantların yerleştirilmesi çoğunlukla aynı seansta, lokal anestezi altında yapılır. İmplantlar genellikle diş eti açılmadan yerleştirilir.
- 4
Ölçü ve protez
Cerrahinin ardından ölçü alınır ve implantları birbirine bağlayan sabit köprü laboratuvarda hazırlanır.
- 5
Protezin takılması
Uygun bulunan vakalarda sabit köprü kısa süre içinde takılır ve çiğneme kuvvetlerinin iki tarafa dengeli dağılması için kapanış ayarlanır.
- 6
Kontroller
İyileşme döneminde ve sonrasında düzenli kontroller yapılır; kapanış gerektiğinde yeniden ayarlanır.
Alternatifler
Kemik hacmi azalmış bir çenede birden fazla tedavi yolu bulunabilir. Seçim kemik yapısına, genel sağlığa ve kişinin beklentilerine göre yapılır.
Kemik grefti ile klasik implant
Eksik kemik önce greftle tamamlanır, implantlar iyileşmeden sonra yerleştirilir. Uzun dönem bilimsel verisi en kapsamlı olan yaklaşımdır; ancak tedavi süresi uzar.
Sinüs kaldırma ile klasik implant
Üst çene arka bölgede sinüs tabanı yükseltilerek implant için yer açılır.
Kısa implant
Kemik yüksekliğinin sınırlı olduğu bazı bölgelerde, daha kısa boyutlu klasik implantlarla greft gerekmeden planlama yapılabilir.
All-on-4 / All-on-6
Tam dişsiz çenede eğimli yerleştirilen dört ya da altı klasik implant üzerine sabit protez yapılır.
Planlama ve Teknoloji
Kortikobazal implantlarda başarının en önemli belirleyicilerinden biri, implantların doğru kortikal bölgeye oturtulması ve protezin kuvveti tüm implantlara dengeli dağıtmasıdır. Bu nedenle cerrahi ve protez planlaması birlikte yapılır.
Üç boyutlu tomografi (CBCT)
Kortikal kemiğin konumu ve kalınlığı ile sinüs ve sinir kanalı gibi anatomik yapılar üç boyutlu olarak incelenir.
Dijital planlama
İmplantların açısı ve oturacağı kortikal bölge bilgisayar ortamında planlanır.
Klinik içi laboratuvar
İmplantları birbirine bağlayan sabit köprü, kliniğin CAD/CAM laboratuvarında hazırlanır.
İyileşme ve Bakım
Kortikobazal implantlar çoğunlukla diş eti açılmadan yerleştirildiği için ilk günlerdeki şişlik ve ağrı genellikle sınırlı olur; yine de iyileşme kişiden kişiye değişir. Hekiminizin bakım, beslenme ve kontrol önerileri önceliklidir.
- 1
İlk 48 saat
Hafif ağrı, şişlik ve sızıntı tarzı kanama görülebilir. Soğuk uygulama ve hekimin önerdiği ağrı kesiciler kullanılır.
- 2
İlk haftalar
İmplantlar kemikle bütünleşmeye devam ederken yumuşak bir beslenme düzeni izlenir; sert ve yapışkan yiyeceklerden kaçınılır.
- 3
İlk aylar
Kontrollerde kapanış ve protez değerlendirilir. Gerekirse protez ve kapanış yeniden ayarlanır.
Ağız hijyeni
Köprünün altı ve implant çevresi ara yüz fırçası ya da ağız duşu ile her gün temizlenmelidir.
Kapanış kontrolü
Kortikobazal implantlarda kuvvetin iki tarafa dengeli dağılması önemlidir; düzenli kapanış kontrolleri ihmal edilmemelidir.
Sigara
Sigara iyileşmeyi ve implant çevresindeki dokuların sağlığını olumsuz etkiler; iyileşme döneminde bırakılması önerilir.
Artan ağrı, şişlik veya akıntı
Azalmak yerine artan ağrı, yaygın şişlik, ateş, kötü tat ya da akıntı varsa diş hekiminizin değerlendirmesi gerekir.
Protezde oynama veya kapanış değişikliği
Köprüde oynama, kırılma ya da dişlerin birbirine farklı değmeye başlaması fark edilirse gecikmeden diş hekiminizin değerlendirmesi gerekir.
Tedavinin Kapsamını Etkileyen Unsurlar
Kortikobazal implant tedavisinin kapsamı; tedavi edilecek çene sayısına, implant sayısına, çekilecek dişlere ve protezin tasarımına göre değişir. Tedavi planı muayene ve tomografi sonrasında oluşturulur.
Tedavi edilecek çene sayısı
Tedavinin üst, alt ya da her iki çeneyi kapsaması planın kapsamını belirler.
İmplant sayısı ve dağılımı
Kemik yapısı ve kapanışa göre belirlenen implant sayısı cerrahi ve protez aşamalarını etkiler.
Çekilecek dişler
Korunamayacak dişlerin çekimi ve bölgedeki enfeksiyonların tedavisi aynı plan içinde ele alınır.
Protezin türü
İmplantları birbirine bağlayan sabit köprünün malzemesi ve tasarımı kişiye göre belirlenir.
Öncesi / Sonrası
Sık Sorulan Sorular
Kortikobazal implant ile klasik implant arasındaki fark nedir?
Klasik implantlar çoğunlukla süngerimsi kemiğe yerleştirilir ve kemikle bütünleşmeleri için genellikle iki ila altı ay beklenir. Kortikobazal implantlar çene kemiğinin sert dış katmanından destek alır; bu sayede uygun vakalarda kısa süre içinde sabit köprüyle yüklenebilir ve kemik hacmi azalmış bazı çenelerde greft yapılmadan planlanabilir.
Kemik erimesi olanlarda kemik grefti gerekir mi?
Her zaman gerekmez. Kemik hacmi azalmış bazı hastalarda kortikobazal implantlarla greft yapılmadan planlama değerlendirilebilir. Bunun mümkün olup olmadığı tomografide kortikal kemiğin durumuna bakılarak belirlenir.
Sabit dişler ne zaman takılır?
Uygun bulunan vakalarda implantları birbirine bağlayan sabit köprü kısa süre içinde, çoğunlukla ilk günlerde takılabilir. Bu süre bir taahhüt değildir; cerrahi bulgulara ve iyileşmeye göre değişebilir.
Şeker hastalarına kortikobazal implant yapılabilir mi?
Diyabeti kontrol altında olan hastalarda değerlendirilebilir. Kan şekeri kontrolünün düzeyi ve yara iyileşmesini etkileyebilecek diğer durumlar planlamada dikkate alınır.
Tek eksik diş için kortikobazal implant kullanılır mı?
Genellikle hayır. Kortikobazal implantlar çoğunlukla birbirine bağlanan çoklu implant tedavilerinde kullanılır; tek diş eksikliklerinde klasik implant daha sık tercih edilir.
Bilimsel olarak ne kadar araştırılmış bir yöntem?
Kortikobazal implantlarla ilgili yayınların çoğu vaka serileri ve gözlemsel çalışmalardır. Klasik implantlarla karşılaştıran uzun dönemli kontrollü çalışmalar sınırlıdır. Bu nedenle tedavi seçimi kişinin kemik yapısı ve alternatifleriyle birlikte değerlendirilir.
