Dlaczego kawa, herbata i wino przebarwiają zęby

Te przebarwienia siedzą na powierzchni, a nie w środku zęba

Kilka minut po myciu zębów ślina tworzy na szkliwie cienki film białkowy. Ta warstwa chroni ząb, ale daje też barwnym substancjom punkt zaczepienia. Taniny z kawy, czarnej herbaty i czerwonego wina wiążą się z tym filmem, a kolor narasta na powierzchni.

Kolor, który przychodzi z wnętrza, to inna sprawa. Naturalnego odcienia tkanki pod szkliwem, ciemnienia przychodzącego z wiekiem ani pojedynczego zęba, który po uderzeniu robi się szary, nie da się wypolerować. Przebarwienie od kawy w dużej mierze tak. Odróżnienie jednego od drugiego rozstrzyga, czy w ogóle warto coś robić.

Które napoje zostawiają najwięcej koloru

Rozstrzygają trzy rzeczy: ile tanin zawiera napój, jak jest ciemny i jak kwaśny. U wielu osób czarna herbata zostawia więcej koloru niż kawa, bo ma dużą zawartość tanin. Czerwone wino niesie jednocześnie ciemny barwnik i kwas; kwas na jakiś czas uszorstnia powierzchnię, a barwnik łatwiej w niej osiada.

• Czarna herbata: dużo tanin i wyraźne ślady mimo jaśniejszego koloru
• Kawa: ciemny barwnik, który czepia się mocniej, gdy pije się ją czarną
• Czerwone wino: barwnik i kwas naraz, więc efekt widać szybko
• Cola i ciemne soki owocowe: kwaśne i barwne, a gorzej, gdy popija się je cały dzień

Palenie całkowicie zmienia obraz

Smoła z dymu tytoniowego sprawia, że film robi się lepki, więc barwne substancje zostają na powierzchni dłużej. Kiedy kawa idzie w parze z papierosami, brązowy ślad, który po tym zostaje, jest ciemniejszy, niż zostawiłyby same napoje, a szczotkowanie niełatwo go ruszy. U osób, które rzucają palenie, zęby łapią nowe przebarwienia wyraźnie wolniej.

Dlaczego kawa z mlekiem zostawia jaśniejszy ślad

Białka mleka wiążą taniny. Tanina, która jest już związana, nie może przyczepić się do powierzchni zęba, więc kawa z mlekiem zostawia mniej koloru niż czarna. Nie czyni jej to nieszkodliwą: jeśli ilość i częstotliwość zostają takie same, różnica się zmniejsza. To samo dotyczy herbaty z mlekiem.

Nie myj zębów zaraz po wypiciu

Szkliwo na chwilę mięknie po kwaśnym napoju. Szczotkowanie w tym momencie ściera powierzchnię, zamiast ją czyścić. Wypłukanie ust wodą po skończeniu filiżanki rozcieńcza i kolor, i kwas. Zwykle radzi się odłożyć mycie o pół godziny.

Co naprawdę pomaga w codziennych nawykach

• Słomka do zimnych napojów sprawia, że mniej płynu styka się z przednimi zębami
• Wypicie kawy za jednym posiedzeniem, zamiast sączenia jej przez cały ranek, skraca czas, w którym powierzchnia pozostaje kwaśna
• Szklanka wody potem sprawia, że pozostały barwnik nie zostaje na powierzchni
• Picie wody przez cały dzień chroni jamę ustną przed wysychaniem; mniej śliny oznacza, że przebarwienia osiadają szybciej

To, jak długo ząb pozostanie jaśniejszy po czyszczeniu, zależy nie od samego zabiegu, lecz od nawyków od następnego dnia.

Co profesjonalne czyszczenie robi, a czego nie

Skaling, po którym idzie polerowanie, zdejmuje większość koloru narosłego na powierzchni. Ząb wygląda potem jaśniej, ale jego własny odcień się nie zmienił: widać kolor pod spodem. Ciemnienie z wnętrza wymaga wybielania, osobnego zabiegu, który nie pasuje do każdego rodzaju przebarwień. Jeśli nawyki zostają takie same, przebarwienia powierzchniowe zaczynają narastać znowu w ciągu tygodni.

Ta treść ma charakter ogólnoinformacyjny i nie zastępuje badania.