Süt Dişi Çekimi Nedir?
Süt dişi çekimi, kurtarılamayacak durumda olan veya kalıcı dişin çıkışını engelleyen bir süt dişinin lokal anestezi altında yerinden alınması işlemidir. Süt dişleri düşmek üzere tasarlanmıştır: altındaki kalıcı diş yukarı doğru ilerledikçe süt dişinin kökü kendiliğinden erir, diş sallanmaya başlar ve zamanı geldiğinde düşer. Bu doğal süreç işlerken müdahale gerekmez. Çekim, bu sürecin dışına çıkan durumlar için düşünülen bir karardır kural değil, istisnadır. Çekim birkaç durumda gündeme gelir. Çürük dişin kurtarılamayacak kadar büyük bölümünü aldıysa, kanal tedavisi ve kuronla dahi tutulamayacak durumdaysa; enfeksiyon kök çevresindeki dokuya yayıldıysa; düşme veya darbe sonucu diş onarılamayacak şekilde kırıldıysa çekim değerlendirilir. Bir başka durum, kalıcı diş çıkmaya başladığı hâlde süt dişinin düşmemesidir; bu diş kalıcı dişi yanlış yöne itebilir. Daha seyrek olarak, ortodontik plan gereği belirli süt dişlerinin belirli bir sırayla çekilmesi tercih edilir. Zamanlama bu kararın en önemli boyutudur. Süt dişinin erken kaybı boş bir yer bırakır ve komşu dişler o boşluğa doğru kayar; kalıcı dişin çıkacağı alan daralır ve sonrasında ortodontik tedavi gerekebilir. Bu yüzden karar "diş çürük mü" sorusuyla değil, "hangi diş, çocuk kaç yaşında, altındaki kalıcı diş ne durumda" sorularıyla birlikte verilir. Kalıcı dişin konumu ve kökün ne kadarının eridiği yüzeyden görülemediği için röntgen bu değerlendirmede vazgeçilmezdir. Çekim kararı verildiğinde ikinci soru hemen ardından gelir: o boşluk ne olacak? Dişin düşmesine hâlâ yıllar varsa, yer tutucu adı verilen bir apareyle boşluk açık tutulur ve komşu dişlerin kayması engellenir. Yer tutucu ihtiyacı çekimden sonra ayrıca ele alınan bir konu değildir; çekim kararıyla birlikte değerlendirilir. Süt dişi çekimi bu nedenle tek başına planlanan bir işlem değildir.
Kimler İçin Uygundur?
Çekimin uygun olup olmadığı; dişin kurtarılabilir durumda olup olmadığı, enfeksiyonun ne kadar yayıldığı, altındaki kalıcı dişin gelişimi, çocuğunuzun yaşı ve genel sağlık durumu bir arada değerlendirilerek belirlenir. Röntgen olmadan bu karar verilmez. Diş kurtarılamayacak kadar hasar gördüyse — Çürük dişin büyük bölümünü aldıysa ve kanal tedavisiyle birlikte kuron yapılsa dahi tutunacak sağlam doku kalmadıysa çekim gündeme gelir. Enfeksiyon çevre dokuya yayıldıysa — İltihap kök çevresindeki kemiğe veya kalıcı dişin gelişmekte olduğu bölgeye ilerlemişse, dişi korumaya çalışmak kalıcı dişi riske atabilir. Bu durumda çekim daha güvenli seçenektir. Travma sonucu diş onarılamayacak şekilde kırıldıysa — Düşme veya darbe sonrası dişin kalan bölümü restore edilemiyorsa çekim değerlendirilir. Travma durumlarında zaman önemlidir, bekletilmemesi gerekir. Kalıcı diş çıkarken süt dişi düşmediyse — Altındaki kalıcı diş sürmeye başladığı hâlde yerinde duran süt dişi, kalıcı dişi yanlış yöne itebilir. Bu diş çekilerek kalıcı dişe yol açılır. Diş aşırı sallanıyor ve rahatsızlık veriyorsa — Çok sallanan bir diş çiğnemeyi güçleştiriyor, diş etini tahriş ediyor veya çocuğunuzu sürekli rahatsız ediyorsa değerlendirilmesi gerekir. Ortodontik plan bunu gerektiriyorsa — Bazı durumlarda kalıcı dişlerin daha düzgün konumlanması için belirli süt dişleri belirli bir sırayla çekilir. Bu karar ortodontik değerlendirmeyle birlikte verilir, tek başına alınmaz.
Neden Papatya Diş Kliniği?
Çekim, kurtarma seçenekleri tükendiğinde düşünülür Papatya Diş Kliniği'nde süt dişi çekimleri çocuk diş hekimliği (pedodonti) alanında uzman hekimimiz tarafından değerlendirilir. Değerlendirme sırası önce dişin kurtarılabilirliğidir: kanal tedavisi ve kuronla tutulabilecek bir diş çekilmez. Çekim, bu seçenekler gerçekten uygulanamadığında verilen bir karardır. Çekim kararı tek başına verilmez Bir süt dişi çekilecekse, o boşluğun ne olacağı aynı planın parçasıdır. Yer tutucu ihtiyacı çekimden sonra değil, çekim kararıyla birlikte röntgen üzerinden değerlendirilir. Böylece komşu dişlerin kayması ve kalıcı dişin çıkacağı yerin daralması önlenir. Karar röntgene dayanır, görünüşe değil Altındaki kalıcı dişin hangi aşamada olduğu, ne zaman çıkması beklendiği ve kökün ne kadarının eridiği yüzeyden görülemez. Bu bilgiler olmadan çekim kararı da yer tutucu kararı da eksik kalır. Çocuklarda görüntüleme dozu düşük tutulur ve yalnızca gerekli görüldüğünde çekilir. Koltuktaki deneyim tedavinin parçası Çekim çoğu çocuk için diş hekimliğiyle ilgili en çok kaygı duyulan işlem. Çocuğa ne yapılacağını yaşına uygun bir dille anlatıyor, uyum göstermediğinde işlemi başka bir güne alıyoruz. Bir çocuğun bu deneyimden nasıl çıktığı sonraki yirmi yılın tedavi uyumunu etkiliyor. Çok disiplinli kadro, tek çatı altında Çocuk diş hekimliği, ağız-diş-çene cerrahisi, periodontoloji ve estetik diş hekimliği alanlarında uzman hekimlerimiz aynı klinikte görev alıyor. Cerrahi değerlendirme gerektiren bir bulgu ya da çene gelişimini ilgilendiren bir durum çıkarsa yönlendirme kurum içinde yapılıyor; aile başka bir kuruma gönderilmiyor. Yedi dilde, sınır ötesi takip Antalya'da yaşayan ve yurt dışından gelen aileler için süreci yedi dilde yürütüyoruz. Ülkesine dönen ailelere hangi dişin çekildiğini, yer tutucu yapıldıysa türünü ve röntgen bulgularını gösteren kayıt veriyoruz; takip başka bir hekimle kesintisiz sürdürülebiliyor.